Frau, die jahrelang auf einer Pazifikinsel gestrandet war, möchte nach Hause zurückkehren

Pasi kishte kërkuar azil në Zelandë të Re, Ranasingha thotë se kishte ndjekur rekomandimin e një këshilltari për emigracionin që të largohej përkohësisht nga vendi, në mënyrë që të aplikonte për vizë pune. Por, pasi mbërriti në Ishujt Cook, kërkesa e saj u refuzua. Ndërkohë, duke u larguar nga Zelanda e Re, ajo kishte shkelur kushtet e vizës ekzistuese, të cilën e kishte marrë në kuadër të kërkesës për azil. Tani Zelanda e Re refuzon t’i lëshojë asaj një vizë tranziti, e cila do t’i mundësonte të udhëtonte për në Sri Lankë

Kur Ruchira Ranasingha u largua nga Sri Lanka pothuajse një dekadë më parë, nuk mund ta kishte imagjinuar kurrë se do të përfundonte e bllokuar në një arkipelag të vogël në Paqësorin Jugor.
50-vjeçarja ndodhet tashmë prej tre vjetësh në Ishujt Cook. Ajo i ka thënë BBC-së se është e dëshpëruar dhe dëshiron të kthehet në Sri Lankë dhe madje ka ofruar të kthehet me “pranga, e lidhur dhe me gojën e mbyllur”.

Ranasingha kishte shpresuar të vendosej në Zelandën e Re.

Pasi kishte kërkuar azil atje, ajo thotë se kishte ndjekur rekomandimin e një këshilltari për emigracionin që të largohej përkohësisht nga vendi, në mënyrë që të aplikonte për vizë pune. Por, pasi mbërriti në Ishujt Cook, kërkesa e saj u refuzua. Ndërkohë, duke u larguar nga Zelanda e Re, ajo kishte shkelur kushtet e vizës ekzistuese, të cilën e kishte marrë në kuadër të kërkesës për azil.

Tani Zelanda e Re refuzon t’i lëshojë asaj një vizë tranziti, e cila do t’i mundësonte të udhëtonte për në Sri Lankë.

Edhe Australia po refuzon një gjë të tillë. Të vetmet destinacione të tjera ndërkombëtare ku ajo mund të udhëtojë nga Ishujt Cook, Tahiti dhe Havai, kërkojnë që ajo të japë të dhënat biometrike në Zelandën e Re përpara se të mund të shqyrtohet çfarëdo kërkese për vizë.

Si rezultat, ajo nuk ka asnjë mundësi reale për t’u larguar.

“Djali im, fëmija im i vetëm, do të martohet në nëntor dhe unë dua shumë të jem e pranishme në dasmën e tij. Nëna ime është aq e shqetësuar për atë që më ka ndodhur, saqë hyn e del vazhdimisht nga spitali”, thotë ajo mes lotësh.

“Do të bëj gjithçka që më kërkojnë, dua vetëm të kthehem në shtëpi”, shton.

Harta e Oqeanit Paqësor tregon vendndodhjen e Ishujve Cook në raport me shtetet dhe territoret përreth. Australia dhe Zelanda e Re janë shënuar në jugperëndim, Sri Lanka në perëndim, Havai në verilindje dhe Tahiti në lindje. Ishujt Cook janë theksuar me të kuqe, në juglindje të Havait dhe në lindje të Australisë.

Finanzieller Druck 

Ranasingha u largua nga Sri Lanka në vitin 2018, pasi u detyrua të mbyllte fabrikën e saj të vogël të bluzave për shkak të rënies së biznesit. Duke pasur vështirësi në shlyerjen e kredive, ajo u zhvendos në Hong Kong për të punuar si kujdestare shtëpiake, duke u përkujdesur për të moshuarit dhe fëmijët.
Vëllai i saj i tha BBC Sinhala-s se ajo kishte qenë nën një presion të jashtëzakonshëm financiar. Ai shtoi se bashkëshorti i saj ishte i varur nga droga dhe kishte vdekur rreth shtatë vjet më parë.

Në dhjetor të vitit 2022, Ranasingha u nis drejt Zelandës së Re, ku thotë se qëndroi te një kushëri me një vizë turistike dymujore. Kur afati i vizës po i afrohej përfundimit, ajo thotë se një përkthyes i specializuar për çështjet e emigracionit e ndihmoi të aplikonte për azil, me arsyetimin se po përballej me kërcënime nga huadhënësit në Sri Lanka.

Asaj iu dha një “vizë e hapur pune” për azilkërkuesit, e cila i mundësonte të punonte për pothuajse çdo punëdhënës për një vit. Ajo thotë se gjeti punë në një restorant, i cili përfundimisht pranoi ta sponsorizonte për një vizë pune, për të cilën ajo besonte se do t’i siguronte stabilitet afatgjatë.

Por, meqenëse azilkërkuesit në përgjithësi nuk mund të aplikojnë për lloje të tjera vizash ndërkohë që kërkesat e tyre janë në shqyrtim në Zelandën e Re, aplikimi i saj u refuzua.

Pikërisht atëherë ajo kontaktoi kompaninë “Immigration & Secretarial Services”, për të cilën pretendon se i kishte thënë se mund të paraqiste një kërkesë të re për vizë pune nga jashtë vendit.

Korrespondenca me email, të cilën BBC-ja e ka parë, tregon se menaxherja e kompanisë, Sylviane Gallant, i kishte thënë se do ta niste procesin sapo Ranasingha të largohej nga vendi.

Kështu, ajo rezervoi një qëndrim të shkurtër në Ishujt Cook, ndërkohë që do të shqyrtohej aplikimi i saj.

Ky vendim doli të ishte katastrofik.

Ajo u refuzua sërish për vizën e punës. Për më tepër, duke u larguar nga Zelanda e Re, kishte shkelur kushtet e vizës ekzistuese. Autoritetet e Zelandës së Re ia bënë të qartë se nuk do t’i lëshonin asnjë vizë tjetër në të ardhmen.

Gallant pretendoi se kishte ndërmarrë veprime të ndryshme në emër të Ranasinghas, përfshirë dërgimin e letrave te politikanët, mes tyre edhe Chris Penk, ministri i atëhershëm i Emigracionit në Zelandën e Re. Por, në fund, Ranasingha thotë se Gallant e pranoi se situata ishte faji i saj dhe i tha se “nuk mund të bënte më asgjë”.

“Ajo më tha se do të ishte më mirë të kthehesha në shtëpi. Nuk kishte asgjë që më mbante më atje, prandaj pranova të largohesha”, shpjegoi Ranasingha.

Por, kur u paraqit në aeroport me një biletë të Air New Zealand për në Sri Lankë, iu tha se nuk mund të hipte në avion pa një vizë tranziti nga Zelanda e Re.

Tri kërkesa për vizë tranziti në Zelandën e Re u refuzuan. Autoritetet thanë se nuk ishin të bindura që ajo do të largohej nga Zelanda e Re. Edhe katër kërkesa për viza tranziti në Australi u refuzuan.
Në njërin prej vendimeve të refuzimit, Zelanda e Re i sugjeroi të shqyrtonte rrugë të tjera udhëtimi. Por, si shteti amerikan i Havait, ashtu edhe ishulli francez i Polinezisë Franceze, Tahiti, i thanë se duhej të jepte të dhënat biometrike përpara se të shqyrtohej çfarëdo kërkese për vizë, dhe kjo mund të bëhej vetëm personalisht në Zelandën e Re.

Edhe kërkesa e saj e fundit drejtuar Zelandës së Re, në të cilën kishte përfshirë të gjitha hollësitë për rrugët alternative që kishte provuar, si dhe informacionin për dasmën e afërt të djalit dhe përkeqësimin e gjendjes shëndetësore të nënës, u refuzua.

“Kam humbur shumë para për biletat. Për gati katër vjet kam bërë vetëm kërkesa për viza, njëra pas tjetrës, por asgjë nuk ka funksionuar”, thotë ajo, duke shpërthyer në lot.

Mikpritja në ishull

Në një grup ishujsh të njohur për plazhet e gjera me rërë dhe majat e thepisura vullkanike, vetëm katër orë larg Aucklandit, Ranasingha është bërë një mysafire e detyruar. 

Ajo thotë se është më me fat se të tjerët në situatën e saj, pasi hoteli ku qëndron i ka lejuar të banojë pa pagesë në ambientet e akomodimit të stafit, ndërsa banorët vendas, të cilët janë treguar miqësorë, i sigurojnë ushqim dhe veshmbathje.

Njëri prej drejtorëve të hotelit madje i ka dhuruar një makinë qepëse, thotë ajo, duke i mundësuar të sigurojë të ardhura të vogla.

“Nëna ime gjithmonë më thotë se duhet të kem bërë diçka të mirë në jetë, që të përfundoja në një vend si ky, ku njerëzit janë treguar kaq të sjellshëm me mua”, i thotë ajo BBC-së.

Por kjo nuk arrin ta lehtësojë ndjenjën se është e bllokuar.

Ranasingha thotë se stresi po ndikon në shëndetin e saj.

“Kam frikë se mos më ndodh diçka”, thotë ajo.

“Nuk e di, sinqerisht, se cila mund të jetë zgjidhja për të”, thotë Alastair McClymont, specialist i së drejtës së emigracionit me bazë në Auckland.

Ajo kishte marrë “këshilla të tmerrshme”, të cilat, sipas tij, “me siguri” nuk mund të kenë ardhur nga një avokat i mirëfilltë i specializuar për emigracionin. Ai i referohet një industrie të të ashtuquajturve “konsulentë të emigracionit”, të cilët u marrin para njerëzve për të dorëzuar aplikime pa i kuptuar plotësisht rreziqet që përfshihen.

Ranasingha thotë se i ka paguar kompanisë “Immigration & Secretarial Services” mijëra dollarë të Zelandës së Re për shërbimet e saj.

BBC-ja kontaktoi Gallant, por nuk mori përgjigje.

McClymont sugjeron se autoritetet e Zelandës së Re nuk do t’i japin vizën e tranzitit, sepse, sipas vlerësimit të tyre, ajo nuk ka ndërmend të kthehet në Sri Lankë, pasi kishte paraqitur më parë një kërkesë për azil duke pretenduar se jeta e saj ishte në rrezik atje.

Zelanda e Re bashkërendon veprimet me fqinjin e saj, Australinë, çka do të thotë se as kjo e fundit nuk do të dëshirojë ta lejojë të kalojë përmes territorit të saj, thotë ai.

Sipas tij, edhe Franca dhe SHBA-ja ka të ngjarë të arrijnë në përfundime të ngjashme.

Për t’u larguar, “asaj do t’i duhet të kalojë përmes një vendi tjetër, por askush nuk do të dëshirojë të marrë përsipër këtë rrezik”.

Shërbimi i Emigracionit i Zelandës së Re i tha BBC-së se kishte marrë disa kërkesa për vizë tranziti nga Ranasingha, por të gjitha ishin refuzuar, “pasi nuk ishim të bindur se ajo kishte një qëllim të mirëfilltë për të kaluar tranzit përmes Zelandës së Re”.

Kur u pyetën pse nuk mund t’i jepej një vizë e tillë edhe pse Ranasingha kishte ofruar të udhëtonte me pranga dhe nën shoqërimin e autoriteteve, një përfaqësues i zyrës së ministrit të Emigracionit tha se masa të tilla nuk i pengojnë individët të paraqesin kërkesa për azil.

Ministria e Punëve të Brendshme e Australisë tha se nuk do të komentonte raste individuale. Ajo shtoi se të gjithë shtetasit e huaj që udhëtojnë drejt Australisë “duhet të përmbushin kërkesat e Ligjit të Emigracionit të vitit 1958 dhe Rregulloreve të Emigracionit të vitit 1994”.

Ndërkohë, familjarët e Ranasinghas po përpiqen të zbulojnë nëse qeveria e Sri Lankës mund t’i ndihmojë. Vëllai i saj thotë se kanë provuar “çdo rrugë të mundshme... por deri më tani nuk kemi arritur askund”.

Ministria e Jashtme e Sri Lankës i tha BBC-së se po “ndërmerrte të gjithë hapat e nevojshëm për të lehtësuar kthimin e saj nga Ishujt Cook në Sri Lanka. 

“Zyrtarët e Komisionit të Lartë të Sri Lankës në Wellington të Zelandës së Re, si dhe autoritetet përkatëse të Zelandës së Re, po bashkëpunojnë ngushtë me Ministrinë e Punëve të Jashtme për këtë çështje”, ka thënë Ministria.

Por vëllai i Ranasinghas është thellësisht i shqetësuar.

“Gjendja e saj mendore nuk është e mirë”, i thotë ai BBC Sinhala-s.
“Në njërën prej bisedave tona, ajo më tha se nëse nuk janë të gatshëm ta kthejnë në shtëpi të gjallë, atëherë të paktën mund ta riatdhesojnë trupin e saj”, është shprehur ai.