Një test i ri gjaku, i krijuar për të zbuluar disa lloje kanceri njëkohësisht, do të provohet në rreth 200 qendra të mjekësisë familjare në Britani, në kuadër të një studimi të financuar nga Shërbimi Shëndetësor Kombëtar britanik (NHS), ka shkruar БиБиСи.
Qëllimi është zbulimi sa më i hershëm i disa llojeve të kancerit që diagnostikohen me vështirësi, sidomos atyre që prekin organet e barkut, si pankreasi, mëlçia dhe vezoret. Këto sëmundje shpesh zbulohen vetëm pasi janë përhapur në pjesë të tjera të trupit.
Në studim do të përfshihen më shumë se 20 mijë persona të moshës 45 vjeç e lart, të cilët paraqesin simptoma si dhimbje të vazhdueshme apo fryrje të barkut.
Si funksionojnë testet e reja?
Analizat kërkojnë në gjak proteina ose fragmente të ADN-së që mund të sinjalizojnë praninë e kancerit. Pacientëve do t’u merren një ose dy tuba gjak në qendrën e mjekësisë familjare, krahas analizave të zakonshme.
Më pas, mostrat do të analizohen nga shkencëtarët për të parë nëse ka shenja të mundshme të kancerit dhe, në disa raste, për të përcaktuar edhe organin ku mund të jetë zhvilluar tumori.
Studimi, i udhëhequr nga Universiteti i Birminghamit, do të përfshijë 12 lloje kanceri, ndër të cilët kanceri i zorrës së trashë, stomakut, ezofagut, pankreasit, mëlçisë, vezoreve, mitrës, veshkave, fshikëzës urinare dhe prostatës.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se një rezultat pozitiv nuk do të thotë automatikisht se personi ka kancer. Po ashtu, një rezultat negativ nuk garanton se personi nuk është i prekur nga sëmundja. Rezultatet do t’i ndihmojnë mjekët të vendosin se cilët pacientë kanë nevojë për ekzaminime të mëtejshme.
Зошто е важна оваа студија?
Zbulimi i hershëm është i rëndësishëm sidomos për kanceret e organeve të barkut, pasi simptomat e tyre shpesh ngatërrohen me probleme të tjera më pak serioze.
Profesori Peter Johnson, drejtor kombëtar i NHS-së për kancerin, ka thënë se zbulimi i hershëm i kancerit në zonën e barkut është jashtëzakonisht i vështirë, pikërisht sepse shenjat e para mund të ngatërrohen me sëmundje të tjera.
Sipas të dhënave për Britaninë, rreth 71 mijë persona diagnostikohen çdo vit me kancer të pankreasit, stomakut, mëlçisë, vezoreve ose zorrëve, ndërsa afro 35 mijë humbin jetën nga këto sëmundje.
Sekretarja e Shëndetësisë, Yvette Cooper, shpreson që analiza të tilla të thjeshta gjaku të ndihmojnë në identifikimin më të shpejtë të pacientëve që kanë nevojë për ekzaminime urgjente.
Edhe Michelle Mitchell, nga organizata Cancer Research UK, e ka vlerësur nismën, duke theksuar se mjekëve të familjes u nevojiten mjete më të mira për të përcaktuar se cilët pacientë duhet t’u nënshtrohen kontrolleve të mëtejshme.
Ajo e ka cilësuar studimin si një hap të rëndësishëm drejt përmirësimit të diagnostikimit të hershëm të kancerit.
Megjithatë, këto analiza janë ende në fazë studimi dhe nuk janë miratuar si test rutinë për zbulimin e kancerit. Një provë e mëparshme e NHS-së me testin Galleri, i cili synonte zbulimin e disa llojeve të kancerit përmes gjakut, nuk arriti objektivin kryesor për uljen e rasteve të diagnostikuara në faza të avancuara.
Studimi i ri STRIDE-RCT do të vlerësojë nëse testet e reja janë mjaftueshëm të sakta dhe të dobishme për t’u përdorur më gjerësisht në sistemin shëndetësor.