Википедија не го решава проблемот со односите Косово-Србија

Признавањето на Косово од Србија е единственото решение кое овозможува долгорочна стабилност во регионот, како и можности за заштита на Србите и српското културно и верско наследство на Косово. Да се ​​прифати дека Србија никогаш нема да го признае Косово и дека нема потреба да го признае, значи да се согласи дека никогаш нема да има нормализација на односите меѓу Косово и Србија. „Понудите“ кои денеска се слушаат од Белград не се ништо ново, се слушнаа и за време на преговорите за статусот, а на моменти изгледаше како да добиваат идеи од Википедија, наведувајќи примери од Макао, Тајван, Хонг Конг, па дури и до две Германии. Ниту едно од нив не нуди решение за односите меѓу Косово и Србија, ниту пак може да се споредува

Во петок во Брисел двајцата претседатели, Хашим Тачи од Косово и Александар Вучиќ од Србија, ќе се сретнат на покана на високата претставничка за надворешна политика и безбедност на ЕУ, Федерика Могерини. Ова ќе биде нивна трета средба откако Вучиќ стана претседател на Србија. Желбата на Вучиќ и Тачи дијалогот да помине на ниво на претседатели, за овие двајца да бидат во главни улоги, како и согласноста на Федерика Могерини со такво нешто, докажува колку мала конзистентност и институционален пристап има во овој дијалог и како тој стана повеќе личен отколку институционален. Досега претседателите немаа никаква улога во дијалогот. Поранешниот претседател на Србија, Томислав Николиќ, нема поим за што се работи овој дијалог. Додека поранешната претседателка на Косово, Атифете Јахјага, толку многу знаела за дијалогот што мислела дека во него не се разговарало за внатрешно прашање за Косово и дека „прашањето на северот не постои“. Сега веднаш дијалогот мора да се подигне на ниво на претседатели.

Тоа се разбира од практичниот пристап на Западот во стилот „мора да разговараш со газдата“, а газда во Србија е несомнено Александар Вучиќ, без разлика на каква формална функција има. Веќе го сместија во групата примери како Путин во Русија, Ѓукановиќ во Црна Гора, Ердоган во Турција. Тие се газда без разлика на која позиција во кое време биле.

Европските дипломати признаваат дека Вучиќ има голема моќ во Србија и има моќ да ја претставува својата земја и да преземе големи одговорности, кои ако сака може да ги спроведе. Но, не се сигурни дека истото важи и за претседателот на Косово, Хашим Тачи, кој ниту во однос на овластувањата што му ги дава функцијата претседател ниту во однос на неговиот актуелен политички активизам, не се гледа како личност која се занимава со прашања на сите извршни практики. Дипломатите во овој момент стравуваат дека Хашим Тачи на Косово ја нема моќта каква што ја има неговиот колега во Србија. Како доказ се споменуваат делови од договорите постигнати во времето кога Тачи беше премиер, а кои според ЕУ не се спроведени. Впрочем, актуелниот претседател на Косово ја вршеше својата работа на тој начин што пред меѓународниот фактор се гледа како конструктивен во дијалогот, во Брисел и на средбите со претставници на други земји, додека одговорноста за неспроведувањето на договорите може да се препуштат на другите во Косово, на Владата и на Собранието. Ако случајно се спроведат оние делови од договорите што Тачи ги договори во Брисел, тогаш одговорноста пред Косовците ќе ја имаат тие што ги спроведоа, а Тачи ќе ги преземе заслугите пред меѓународната заедница. Тој за чудо и со извонреден успех ја игра оваа улога. Само две посети на премиерот Харадинај беа доволни за многу дипломати во Брисел да кажат дека „со Тачи ни е многу полесно, бидејќи тој ништо не разбира“. Но, истите дипломати имаат и дилема дали е подобро да има соговорник како Тачи, кој е многу конструктивен на средбите во Брисел, но не докажува резултати на терен во спроведувањето на ветувањата што ги дава или како Харадинај, кој отворено кажува дека кој мисли и не е толку конструктивен на состаноците.

Дијалогот досега беше голем неуспех, колку и да се обидуваат да го претстават како голем успех во Брисел. Ако се спореди со политичките и институционалните инвестиции, потрошеното време и финансиски средства, тогаш не е голем успех што е постигнат одреден напредок во областа на телекомуникациите, што Србија му дава на Косово фотокопии од катастарските книги и има некаква енергетска соработка. Судбината на мостот и ѕидот во Митровица е карикатура, која многу добро го илустрира неуспехот на овој дијалог, додека компликациите што овој дијалог му ги донесе на Косово во неговото внатрешно функционирање, правејќи ја стабилноста на институциите зависни од Белград преку Листа Српска докажува колку е штетен овој дијалог.

исто така Арбери 20 декември 2018 година ДВ: А сепак дијалогот Косово-Србија останува без алтернатива...

И сега, додека е потребен напредок во имплементацијата на неколку договори кои беа постигнати многу години претходно, се планира да се постигне најголемиот, договорот на сите договори, оној за „сеопфатна нормализација на односите“, кој исто така требаше „ правно обврзувачки“ карактер.

Сите овие формулации беа направени од Европската Унија. Од ЕУ, која се чини дека нема никаква улога во овој дијалог, освен што „го олеснува“. Од оваа ЕУ, која инсистира се во дијалогот да е резултат на она што го договараат партиите, од точките за кои се разговараше до постигнатите договори. Значи тука ЕУ немаше никаква улога. Ако ЕУ навистина ја има само улогата на олеснувач, т.е. да обезбеди логистика, сала и неколку шишиња вода, тогаш секој можеше да ја игра оваа улога. Можеби тоа би го направиле подобро од ЕУ, која често ги остава делегациите „без леб“ (неколку пати сме ги виделе како одат да нарачуваат пица или сендвичи надвор од зградата), додека ги пуштаат новинарите да прдат надвор или им дозволуваат да влезат внатре да чекаат. без излез и без гаранција дека некој ќе разговара со нив по состаноците. Но, вистината е дека ЕУ овде игра многу поголема улога од само „олеснување“. И ЕУ дава предлози, по разговорите меѓу партиите. Но, ЕУ нема да преземе одговорност, ниту да ги толкува постигнатите договори, за кои страните во најголем број случаи даваат спротивставени толкувања.

Сега во ЕУ се чини дека не знаат што подразбираат под „правно обврзувачки договор за сеопфатна нормализација на извештаите“ и што значи тоа. Комесарот Јоханес Хан отиде дотаму што рече дека „тоа е празна бела хартија“. Можеби никој подобро не покажа недостаток на визија, политичка храброст и волја да се реши толку важно прашање како оваа изјава на комесарот Хан. Значи, ако треба да се заснова на оваа изјава, ЕУ сака договор за кој не презема одговорност, не знае што треба да содржи, а што Приштина и Белград сами ќе го напишат. И тоа треба да се случи до крајот на мандатот на сегашната Европска комисија, односно до есента наредната година. Ако тоа се случи, многу ќе и помогне на Србија во процесот на преговори за членство во ЕУ, додека „бенефит ќе има и Косово“, но никој не знае од што точно може да има корист Косово.

ЕУ ја продолжува таа стара игра да прави сè за да можат страните поинаку да ги разберат работите и секој да биде задоволен од сопствените толкувања. Така, Косово може да разбере дека со овој договор Србија го признава Косово, Србија дека не станува збор за признавање на Косово, а ЕУ и двете. Ова е пристапот кој досега го доведе дијалогот во ќорсокак, а кој нема да даде решение ниту во блиска иднина. А во меѓувреме, кон крајот на следната година, најверојатно ќе дојде во ЕУ нов висок претставник (или претставници), трет по ред, кој ќе го преземе олеснувањето на овој „историски дијалог“. Додека граѓаните на Косово, Албанците и Србите, ќе продолжат да слушаат за активностите на нивните политичари, но ќе продолжат да ја гледаат својата иднина се повеќе и повеќе надвор од Косово. Зашто, иако дијалогот требаше да им го подобри животот и да создаде јасност за иднината на Косово, тој се претвори во маратон без рок и без конкретна патека за трчање.

Така, во многу нејасни околности, во кои ЕУ бара сеопфатен финален договор, кога е многу нејасно каква институционална поддршка ќе има во Косово за претседателот Тачи, Белград е тој што ја презеде иницијативата.

Признавањето на Косово од Србија е единственото решение кое овозможува долгорочна стабилност во регионот, како и можности за заштита на Србите и српското културно и верско наследство на Косово. Да се ​​прифати дека Србија никогаш нема да го признае Косово и дека нема потреба да го признае, значи да се согласиме дека никогаш нема да има нормализација на односите меѓу Косово и Србија. „Понудите“ што денеска се слушаат од Белград не се ништо ново, се слушнаа и за време на преговорите за статусот, а понекогаш изгледаше како да добиле идеи од Википедија, наведувајќи примери од Макао, Тајван и Хонг Конг и до две Германија. Ниту едно од нив не нуди решение за односите меѓу Косово и Србија, ниту пак може да се споредува.

Претходно, Белград го слушна предлогот „повеќе од автономија и помалку од независност“ за Косово. Тогаш се слушна опцијата Тајван според моделот „една Кина-два системи“. Потоа онаа на Хонг Конг или Макао. А опцијата две Германии се слушна неколку пати. Ниту еден од овие примери не е конечно решение и за многу работи не се споредливи со Косово и Србија. Тајван и Кина, на пример, се разликуваат по идеологија и политички систем, а не по етнички разлики и непријателства. Двете Германии беа две земји со различни системи, но две земји со исти луѓе. Источните и западните Германци се одликуваа по судбината што на едната страна од Берлинскиот ѕид живееја во систем на пазарна економија, политичкиот плурализам беше дел од западниот сојуз, додека од другата страна во комунистичкиот систем како дел од источниот блок. Но, Германците живееја на двете страни. Косово и Србија по политички системи и ориентации не се разликуваат по идеологија. Затоа, логично е, неприфатливо, тврдењата на Србија дека Косово е дел од неа да се споредуваат со идеалот за обединување на двете Германии.

Србија, земајќи примери од Википедија, бара и нуди решение, според кое нема да се бара да се откаже од тврдењата дека Косово е дел од неа. Барем некое време, а потоа мислат во Белград, работите можат да се сменат дури и на меѓународна сцена и никогаш не се знае, а може да се направи друго решение каде Белград „не би бил губитник“, а Приштина не би била „победник“. “.

Незаинтересираноста на западните политичари на високо ниво, компликациите што ЕУ и НАТО му ги направија на Косово, запоставувањето на земјите што го признаа Косово и активноста на оние што се спротивставија, го охрабрија Белград да има таков пристап. Од друга страна, косовските лидери треба да се позанимаваат со себе, да се плашат кој ќе биде обвинет од Специјалниот суд што самите го создадоа и кој ќе ги спаси. Можеби најдобро би било дијалогот привремено да се прекине додека не се знае точно кој ќе биде обвинет од Специјалниот суд. Нечесно беше од страна на ЕУ Косово да го чува толку години со треската на Специјалниот суд, а во исто време да бара од него да направи нови компромиси со Белград. Ова може да изгледа како уцена кон Косово и неговите политичари.

Моментот не е многу поволен за Косово за дијалог, за конечен договор со Белград, доколку се бара нешто што го надминува сеопфатниот предлог на Марти Ахтисари. Има и такви во ЕУ кои мислат дека „на Белград му е јасно што сака и е активен, а на Косовците не се“. Забораваат дека ЕУ може да се однесува како неутрална за статусот, дека Белград може да се однесува како Косово да е дел од неа, но политичарите кои ја претставуваат државата Косово не можат да бидат неутрални кон статусот на Косово. Освен ако не се подготвени повторно да ги отворат темите поврзани со статусот на Косово и неговиот внатрешен поредок.