„Сечачот на прсти“ наспроти „бразилскиот Ескобар“: Приказната за меѓународна мрежа за дрога

Lidhjet mes një organizate kriminale belge dhe një grupi brazilian të trafikut të kokainës janë në qendër të një gjyqi të rëndësishëm në Bruksel. Të akuzuarit dyshohet se kanë krijuar lidhje mes rrjeteve kriminale evropiane dhe karteleve të drogës në Amerikën Latine, duke zgjeruar aktivitetin e tyre të kontrabandës në Evropë.

Në orët e para të 7 shtatorit, një kolonë e madhe policore, e armatosur rëndë, përshkoi rrugët e Brukselit drejt lagjes Haren, në verilindje të qytetit. Destinacioni ishte një kompleks i fortifikuar në adresën Avenue du Bourget 22, ish-selia e NATO-s.

Kompleksi me arkitekturë moderne u ndërtua me ngut në vitin 1967. Sot, aty ndodhet salla e gjyqit Justitia, ku zhvillohen proceset federale në Belgjikë. Në vitin 2022, aty u gjykuan autorët dhe bashkëpunëtorët e sulmeve terroriste të Parisit, më 2015, dhe të Brukselit, më 2016.

Muajin e kaluar, policë të armatosur me pushkë automatike patrullonin korridoret e gjera të ndërtesës, duke siguruar mbarëvajtjen e një prej proceseve më të rëndësishme penale të viteve të fundit: çështjes Bressers-Carvalho.

Për një muaj, gjyqtarët dhe dhjetëra avokatë ndanë sallën kryesore me gazetarët dhe publikun. Një ndarje prej xhami e blinduar i mbante të pandehurit larg të pranishmëve. Në anën tjetër ndodheshin 31 të akuzuar, të rrethuar nga policë me fytyra të mbuluara, për të shmangur hakmarrjet e mundshme. Një skenë e tillë është më e zakonshme në vendet e përfshira nga luftërat mes mafieve.

Gjatë seancave të gjata, dy nga të pandehurit tërhoqën vëmendjen. I pari ishte Flor Bressers, 40-vjeçar nga Belgjika, i lindur në qytetin Lommel, në provincën e Limburgut.

Bressers ka një profil të pazakontë për botën e krimit. Ai ka studiuar kriminologji në Universitetin e Lirë të Brukselit dhe njihej nga bashkëpunëtorët si “profesori” ose “akademiku”.

Megjithatë, nofka me të cilën njihet më shumë është shumë larg këtij imazhi: “Prerësi i gishtave”.

Bressers u arrestua në vitin 2022, teksa po merrte pjesë në një festë vere me bashkëshorten e tij, në apartamentin luksoz të hotelit Renaissance Zurich Tower. Ai akuzohet për rrëmbim, mbajtje të paligjshme të personave, zhvatje me armë zjarri dhe drejtim të një organizate kriminale.

Figura tjetër kryesore e dyshuar për drejtimin e organizatës është Sergio Roberto de Carvalho, një brazilian 68-vjeçar. Ai u arrestua më 21 qershor 2022, në një hotel luksoz me pamje nga Danubi, në kryeqytetin hungarez, Budapest. Operacioni u zhvillua nga Interpoli, Europoli, policia federale braziliane dhe Agjencia Amerikane Kundër Drogave (DEA).

Carvalho ishte vendosur në shtetin brazilian Mato Grosso do Sul, pranë kufirit me Paraguain dhe Bolivinë, një zonë e njohur për veprimtarinë e krimit të organizuar. Në Brazil, ai njihej me nofkën “Majori”, që lidhej me gradën e tij të dikurshme në policinë ushtarake. Ajo periudhë e jetës së tij u shënua nga ndërthurja e korrupsionit me krimin. Në Evropë, nofka e tij ishte edhe më domethënëse: “Eskobari brazilian”.

Bressers dhe Carvalho janë dy të pandehurit kryesorë në një proces gjyqësor që po zbulon përmasat e një rrjeti ndërkombëtar të trafikut të kokainës mes Amerikës Latine dhe Evropës.

Sipas akuzës, ata qëndronin pas një organizate që dyshohet se transportoi deri në 45 tonë kokainë drejt Evropës.

Prokurorët i përshkruajnë si drejtues të një rrjeti kriminal shumëkombësh, që lëvizte qindra miliona dollarë përmes kompanive mbuluese. Njëra prej tyre, Kriva Rochem, kompani belge e trajtimit të ujit me seli në Antverp, i ka dhënë çështjes edhe emrin alternativ.

Rastet e hakmarrjes

Paratë dyshohet se pastroheshin përmes kriptomonedhave, tregjeve financiare dhe pasurive të paluajtshme. Ato financonin një zinxhir të ndërlikuar transporti, përmes të cilit kokaina e prodhuar në Peru dhe Bolivi kalonte nëpër rrugë të paligjshme në Brazil, përpara se të transportohej përtej Atlantikut dhe të shpërndahej në vende të ndryshme të Evropës dhe më gjerë.

Bressers ishte në listën e personave më të kërkuar të Europolit që nga viti 2021. Sipas njoftimit të agjencisë, ai kërkohej për rrëmbim, privim të paligjshëm të lirisë, zhvatje me armë zjarri dhe pjesëmarrje në një organizatë kriminale.

Emri i tij ishte lidhur edhe me një rast të vitit 2010, kur dyshohej se kishte urdhëruar një akt hakmarrjeje. Viktimës i ishte prerë një gisht me gërshërë krasitjeje. Megjithatë, Bressers u shpall i pafajshëm në vitin 2015, për shkak të mungesës së provave.

Në vitin 2020, ai u dënua për një tjetër rast hakmarrjeje. Bressers akuzohej se kishte rrëmbyer një trafikant holandez droge, i cili ishte rrahur, kërcënuar me vdekje dhe prerë me brisk, pasi ishte fajësuar për zhdukjen e një ngarkese kokaine. Pas këtij rasti, Bressers u arratis dhe qëndroi në arrati për dy vjet.

Ai u përfshi si i dyshuar edhe në një tjetër rast të dhunshëm, këtë herë në Guajanë, në Amerikën e Jugut. Çështja lidhej me vrasjen e një tregtari orizi, ngarkesa e konfiskuar e të cilit përmbante kokainë. Dyshimet janë se vrasja u përdor për të fshehur gjurmët dhe për të penguar shkatërrimin e rrjetit kriminal. Edhe kjo çështje nuk përfundoi kurrë në gjykatë.

Bashkëpunëtori i dyshuar i Bressersit, Carvalho, njihet më shumë në Evropë sesa në vendlindjen e tij, Brazil. Sipas dokumenteve gjyqësore braziliane, ai drejtonte grupin që siguronte dhjetëra tonë kokainë të prodhuar në Peru dhe Bolivi. Droga transportohej përmes pjesës qendrore-perëndimore të Brazilit drejt porteve të Paranaguas dhe Natalit, prej nga nisej me anije drejt Evropës.

I lindur në vitin 1958 në Ibipora, në shtetin Parana, në jug të Brazilit, Carvalho u rrit në Mato Grosso do Sul. Ai u përfshi në veprimtari kriminale ndërsa punonte si polic në këtë shtet. Në vitin 1998 u dënua me 15 vjet burg për trafik droge, por u përjashtua nga policia vetëm në vitin 2010.

Në vend që të vazhdonte aktivitetin kriminal në Amerikën Latine, i njohur si “Escobari brazilian” u zhvendos në Evropë. Fillimisht u fsheh në Portugali, e më pas në Spanjë.

Sipas policisë spanjolle, ai u vendos në një vilë luksoze në Marbella, në bregdetin e Costa del Sol, me vlerë rreth 2 milionë euro. Atje përdorte identitetin e rremë të Paul Wouter, një shtetas i pasur nga Surinami.

Prokurorët thonë se, nga kjo bazë në Spanjë, Carvalho drejtoi një rrjet të organizuar kriminal që vepronte në Portugali dhe Spanjë nga viti 2017 deri në vitin 2020. Rrjeti merrej me trafikimin e drogës përmes porteve të Setubalit, pranë Lisbonës, dhe Leixoesit, në veri të Portugalisë, si dhe përmes aeroportit të Lisbonës. Droga transportohej edhe përmes porteve të Roterdamit dhe Antverpenit.

Policia portugeze dyshonte se Carvalho kishte lidhje me Primeiro Comando da Capital (PCC), organizatën më të madhe kriminale në Brazil.

Në nëntor të vitit 2020, autoritetet iu afruan arrestimit të tij, por ai arriti të shpëtonte. Operacioni i koordinuar përfshiu më shumë se 1.000 policë nga Portugalia, Spanja, Belgjika, Holanda, Rumania dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe agjencinë evropiane të policisë, Europol.

Gjatë operacionit u arrestuan 45 persona. Autoritetet sekuestruan gjithashtu mbi 13 milionë euro para të gatshme, 70 makina luksoze, 37 avionë dhe 136 prona.

Sipas dëshmive në gjykatë, po atë vit Carvalho dyshohet se inskenoi vdekjen e tij. Ai siguroi një certifikatë vdekjeje në emër të Wouter, i cili pretendohej se kishte vdekur nga ndërlikimet e lidhura me COVID-19.

Më pas u zhvendos në Budapest, ku u arrestua në vitin 2022. Atje përdorte identitetin e Guillermo Diaz Flores, një shtetas meksikan. Sipas akuzave, para arrestimit kishte përdorur të paktën 10 identitete të rreme.

Në qershor të vitit 2023, ai u ekstradua në Belgjikë dhe u dërgua në një burg të sigurisë së lartë.

Në gjykatë, Carvalho u përball sërish me Bressersin, të njohur si “Prerësi i gishtave”. Të dy akuzohen se organizuan një rrjet kriminal që vepronte në disa shtete.

Gjatë dëshmisë, Bressers mohoi të gjitha akuzat dhe pretendoi se mediat po zhvillonin një fushatë kundër tij. “Kam ndjesinë e fortë se e gjithë kjo është organizuar nga autoritetet”, deklaroi ai.

Mbrojtja e Bressersit po kundërshton pranueshmërinë e provave dhe ka kërkuar pushimin e çështjes. Avokati kryesor i tij, Hans Rieder, nuk kishte komentuar deri në publikimin e raportimit. Gjatë gjykimit, mbrojtja akuzoi mediat se po krijonin “një imazh krejtësisht monstruoz” për klientin e tyre.

Carvalho, i cili për shkak të problemeve shëndetësore nuk mori pjesë në të gjitha seancat, gjithashtu mohoi akuzat. Ai pretendoi se ishte viktimë e përndjekjes nga autoritetet federale braziliane.

“Kam pesë vjet në burg dhe askush nuk po më dëgjon”, tha ai në seancë. “Këto krime i ka kryer dikush tjetër me të njëjtin emër, jo unë”.

Avokatët e tij, Frederic Thiebaut dhe Renaat Landuyt, nuk iu përgjigjën kërkesave për koment. As prokurori federal belg që po trajton çështjen nuk pranoi të komentonte.

Seancat gjyqësore përfunduan më 9 tetor, ndërsa vendimi pritet të shpallet më 15 dhjetor. Bressers rrezikon deri në 20 vjet burg, ndërsa Carvalho deri në 15 vjet.

Raste si ai i Bressersit dhe Carvalhos janë shtuar gjatë dekadës së fundit. Policia, Europol dhe shërbimet e inteligjencës kanë identifikuar grupe të lidhura me rrjetet e trafikut të drogës nga Amerika Latine në shumë vende evropiane. Mes tyre janë Portugalia, Spanja, Franca, Belgjika, Holanda, Gjermania, Italia, vendet nordike, Evropa Lindore dhe Ballkani, si dhe Afrika e Veriut.

Këto grupe kanë zgjeruar praninë e tyre në Evropë përmes ndërmjetësve dhe anëtarëve të karteleve të drogës. Ata ofrojnë shërbime të specializuara, përfshirë nxjerrjen e kokainës nga materiale të ndryshme ku fshihet gjatë transportit, si dhe përpunimin e pastës së kokës së kokainës të trafikuar në Evropë.

Kështu shpjegon Andy Kraag, drejtues i qendrës së Europolit për krimin e rëndë dhe të organizuar.

“Kriminelët nga Amerika Latine janë shumë të përfshirë në këtë veprimtari. Prania e tyre në Evropë po rritet dhe aktivitetet e tyre po bëhen gjithnjë e më të rëndësishme”, thotë Kraag.

Sipas tij, dikur lëvizja ishte kryesisht në drejtimin e kundërt, me kriminelë të nivelit të lartë nga Evropa që vendoseshin në Amerikën Latine.

“Tani kjo lëvizje funksionon në të dyja drejtimet. Prej dekadash kemi parë kriminelë evropianë që vendoseshin në Amerikën Latine. Tashmë, gjithnjë e më shumë kriminelë nga Amerika Latine po veprojnë në mënyrë të përhershme ose për periudha të gjata edhe në Evropë”, përfundon ai.

Организиран криминал

Burime të nivelit të lartë në Evropë dhe Amerikën Latine thonë se këto grupe po zgjerojnë aktivitetin dhe ndikimin e tyre si në ekonominë reale, ashtu edhe në atë digjitale. Kjo po lehtësohet nga kriptovalutat, kompanitë e basteve dhe sektorët financiarë e të pasurive të paluajtshme.

Juan Gabriel Tokatlian, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin Di Tella në Buenos Aires dhe ekspert i krimit të organizuar në Amerikën Latine, thotë se lufta kundër drogës në Kolumbi, ku ai jetoi për 20 vjet, i bëri kartelet më të qëndrueshme dhe më të afta për t’u përshtatur. Kjo, sipas tij, shpjegon edhe zgjerimin e tyre përtej kufijve.

“Vitet e fundit, konsumi i drogës është rritur veçanërisht në Evropë. Raportet e OKB-së tregojnë se ky është një treg i rëndësishëm. Në vitet 1980, sidomos për kokainën, Evropa nuk ishte një treg i tillë”, thotë ai.

Sipas Tokatlianit, kërkesa në rritje për drogë dhe politikat e paqëndrueshme kundër saj kanë krijuar kushte që forcojnë krimin e organizuar.

Dhjetëra drejtues të dyshuar të organizatave kriminale, si PCC-ja braziliane, Tren de Aragua, karteli i Sinaloas, Clan del Golfo dhe Los Lobos, janë arrestuar ose kërkohen nga autoritetet evropiane. Ata dyshohen për trafik kokainë drejt Evropës, trafik armësh dhe drogash sintetike drejt Amerikës Latine, si dhe për lidhje me organizata kriminale në Ballkan dhe me mafien italiane ’Ndrangheta.

Sociologu Gabriel Feltran, studiues në Universitetin Sciences Po në Paris, thotë se grupe si PCC-ja dhe karteli i Sinaloas po krijojnë partneritete me organizata kriminale evropiane, përfshirë grupet shqiptare dhe mafien ’Ndrangheta. Përmes këtyre marrëveshjeve, ato blejnë kokainën drejtpërdrejt nga prodhuesit në Amerikën Latine dhe e dërgojnë deri te shitësit përfundimtarë, pa kaluar nga shumë ndërmjetës.

Feltran e quan këtë model “platformizim” të krimit të organizuar. Ashtu si kompanitë e mëdha digjitale, kartelet synojnë të kontrollojnë të gjithë zinxhirin e trafikut, nga prodhimi i drogës në Amerikën Latine deri te shitja në rrugët e Evropës.

Në këtë model, komunikimi, pagesat, laboratorët, lëndët kimike për prodhimin e drogës dhe transporti kontrollohen nga drejtuesit e rrjeteve. Ndërkohë, transportuesit dhe operatorët lokalë shpesh punësohen si ofrues shërbimesh me pagesë, pa e ditur domosdoshmërisht se për kë po punojnë.

“Pronësia e drogës nuk kalon më nga një person te tjetri. Ata e përqendrojnë të gjithë procesin, e bëjnë më efikas dhe rriten shumë shpejt. Sa më shumë njerëz t’i përdorin shërbimet e tyre, aq më të varur bëhen prej tyre. Ky është efekti i rrjetit”, shpjegon Feltran.