"Patagonia" şirketi ile sivil toplum kuruluşlarının ortaklaşa yürüttüğü bir proje, Avrupa'nın serbest akan son nehirlerinden biri olan Vjosa'yı koruyacak.
1 binden fazla canlı ve bitki türüne ev sahipliği yapan Avrupa'nın son vahşi nehirlerinden biri, Arnavutluk hükümeti tarafından milli park ilan edilerek Vjosa kıtada türünün ilk örneği oldu.
Vjosa Nehri, Yunanistan'daki Pindus Dağları'ndan 270 kilometre yükseklikte doğar, Arnavutluk'un dar kanyonları, ovaları ve ormanlarından geçerek Adriyatik Denizi'ne dökülür. Baraj veya başka yapay bariyerler olmayan Vjosa, çeşitli su türleri açısından zengindir ve su samuru, nesli tükenmekte olan Mısır akbabası ve kritik derecede nesli tükenmekte olan Balkan vaşağı dahil olmak üzere çok sayıda vahşi yaşamı destekler - Arnavutluk'ta sadece 15 tanesi doğrulandı.
Birkaç yıldır, Vjosa'nın kırılgan ekosistemi tehdit altında: Bir noktada, Vjosa Nehri boyunca 45 hidroelektrik santralinin inşa edilmesi planlandı.
Ancak 15 Mart Çarşamba günü, çevre STK'larının neredeyse on yıllık bir kampanyasının ardından Vjosa, Avrupa'nın ilk yabani nehir milli parkı ilan edildi. Çevreciler, bunu küçük Balkan ülkesine nehir koruma görevini veren tarihi bir karar olarak nitelendirdiler.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama bu duyuruyu, çıkar grupları ve bakanların katıldığı, nehre bakan Tepelena Kalesi'nde düzenlenen bir törenle yaptı. Milli parkın oluşturulmasını doğa, sosyal ve ekonomik kalkınma için "gerçekten tarihi bir an" olarak nitelendirdi.
Ayrıca
Arnavutluk, Vjosa Nehri'ni milli park yapmayı hedefliyor
"Bugün, Avrupa'nın tek vahşi nehri kesin olarak koruyoruz. Bu, bir görüşü değiştirmek üzere. Bir bölgeyi korumak, onu ekonomiden izole etmek anlamına gelmez."
Milli parkların korumasız alanlara göre yüzde 20 daha fazla turist çektiğini söyledi.
Arnavutluk Turizm ve Çevre Bakanı Mirela Kumbaro, parkın kurulmasının ülkenin kalkınmasının ve otuz yıldır komünist yönetimden sürekli kurtuluşunun bir parçası olduğunu söyledi.
Vjosa, insanlık tarihinin bir simgesi ve aynı zamanda ülkemiz tarihinin de çok önemli bir parçası” dedi. "Arnavutluk'un dünyayı değiştirecek gücü olmayabilir, ancak biyoçeşitliliği ve doğal kaynakları koruma konusunda başarılı modeller yaratabilir ve Avrupa'nın son vahşi nehirlerinden birinde bu ilk milli parkın kurulduğunu duyurmaktan gurur duyuyoruz."
Geçen yıl 7.5 milyon ziyaretçi çeken ülke, 2.8 milyonluk nüfusunun iki katından fazla, ekoturizm yoluyla Vjosa bölgesindeki köyleri canlandırmayı umuyor.
Arnavutluk hükümeti, uluslararası uzmanlar, Balkan nehirlerinin korunması için "Avrupa'nın Mavi Kalbini Kurtarın" kampanyasından STK'lar, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) ve günlük giyim şirketi ve çevre arasında bir işbirliği 12,727 hektarlık park olan "Patagonia" organizasyonu, Vjosa'nın ve eşsiz ekosistemlerinin korunmasını sağlamayı amaçlıyor. Bir vahşi doğaya benzer yüksek düzeyde koruma olan IUCN kategori II park statüsü verilmiştir. Sınıflandırma, barajların ve çakıl çıkarmanın durdurulmasını sağlamak için çok önemli olan “büyük ölçekli ekolojik süreçleri”, türleri ve ekosistemleri kapsar. 2024 yılında yürürlüğe girmesi bekleniyor.
IUCN'deki Avrupa ofisi müdürü Boris Erg, sürece liderlik etmesi ve hazır olması nedeniyle Arnavutluk Hükümeti'ne saygılarını sundu.
"Bugün Arnavutluk halkı ve biyolojik çeşitliliği için tarihi bir an" dedi. "Bölgedeki ve ötesindeki diğer hükümetleri benzer bir istek göstermeye ve 30 yılına kadar gezegenin yüzde 2030'unu korumaya yönelik hayati hedefe ulaşılmasına yardımcı olmaya davet ediyoruz."
Park, Arnavutluk'taki Vjosa'nın 189.903 kilometrelik bölümünü, üç ana kolu ve sele eğilimli alanlar da dahil olmak üzere çok sayıda araziyi içerecek. Faz II daha fazla şube ekleyecektir. Ziyaretçi sayısını sınırlayan IUCN Yaban Hayatı Koruma Alanlarının aksine, rekreasyonel turizme ve "özellikle 60,000 sakin için yerel balıkçılık" gibi diğer bazı faaliyetlere izin verecektir.
Ayrıca
Balkan mücevheri olarak ilgi çekici Arnavutluk
Arnavutluk hükümeti, iki ülke arasındaki nehrin tamamını korumayı amaçlayan Aoos-Vjosa sınır ötesi parkını oluşturmak için Yunan makamlarıyla ortak bir süreç başlatıyor. Ocak ayında iki ülke, gelecekteki eylemleri belirleyen bir mutabakat zaptı imzalamayı kabul etti.
Avrupa, 2020'de 28 ülkede yapılan bir AB araştırmasına göre bir milyondan fazla olduğu tahmin edilen barajlar, barajlar ve yollar gibi engellerle dünyadaki en engellenmiş nehir manzarasına sahiptir. Nehirlerin bu şekilde parçalanması, geçim kaynaklarını destekleme yeteneklerini etkiler.
"Riverwatch"ın kurucusu ve "Avrupa'nın Mavi Kalbini Kurtarın"ın katılımcısı Ulrik Eichelmann, "Orta Avrupa'daki çoğu insan, insan müdahalesinden arınmış, yönü değiştirilmemiş, hasar görmemiş veya zarar görmemiş, vahşi ve yaşayan bir nehir görmemiştir" dedi. yatakların yapıldığı ve sonuç olarak biyolojik çeşitliliğin düşük olduğu yerler.
"Ama burada, karmaşıklıkla dolu ve müdahalesiz vahşi bir nehrin var" dedi.
"Patagonia"nın kurucusu Rajan Gellert, işbirliğinin kolektif eylemin gücünü kanıtladığını söyledi.
Parkın, "doğanın yok edilmesinin ilerlemenin bedeli olmaması gerektiğinin" kanıtı olduğunu da sözlerine ekleyerek, "Bunun anlamlı bir şekilde başkalarını vahşi yerlerin korunmasına katılmaya teşvik edeceğini umuyoruz" dedi.
Şirket, Earth'ü tek hissedarı olarak ilan ettiği 2022'de kurulan kar amacı gütmeyen kuruluş Holdfast Collective aracılığıyla, milli parkı desteklemek ve Balkanlar'daki vahşi nehirleri korumak için 4.6 milyon dolar güvence altına aldı.
Vjosa'yı koruma kampanyası, 2019'da Instagram'da "Bu, Avrupa'nın son vahşi nehirlerinden biri: ama ne kadar sürecek?"
Ayrıca
DiCaprio, Arnavutluk hükümetinin Vjosa Nehri ile ilgili kararından memnun, "tarih yazıldı"
STK'lar, Yunanistan'daki delta ve kaynak da dahil olmak üzere nehrin diğer savunmasız kısımlarını korumak için yapılması gereken işler olduğunu söylediler. Rama, nehir deltasında planlanan bir havaalanının inşa edileceğini ancak doğaya zarar vermeyeceğini söyledi.
Kaynak: "The Guardian". Çeviren: Mirjete Sadiku
