Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić Salı günü yaptığı açıklamada, Rusya'ya ait olması nedeniyle ABD yaptırımları altında bulunan Sırbistan Petrol Endüstrisi (NIS) şirketinin satışına Sırbistan'ın koyduğu tek şartın, şirketin rafinerisinin faaliyetine devam etmesi olduğunu belirtti.
Ham petrol ithalatının mümkün olmaması nedeniyle, Sırbistan'daki tek rafineri olan ve aynı zamanda NIS'in sahip olduğu en önemli tesis olan Pançevo rafinerisi 2 Aralık'ta kapatıldı.
Belgrad'da düzenlenen yıllık basın toplantısında Vučić, "NIS'in yönetimini kim devralırsa devralsın, rafineri çalışmak zorunda. Aksi takdirde Sırbistan'da çalışmayacaklar. Tek şartımız bu," dedi.
ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlık Kontrol Ofisi (OFAC), 9 Ekim'de NIS'e karşı önlemler uygulamaya başladı.
ABD'nin NIS'i ambargo rejiminden çıkarmasının şartı, Rus hissedarların şirketten ayrılmasıdır.
Ayrıca
Vučić, NIS hakkında: ABD'den iyi bir haber yok
Vučić, ABD'nin NIS'e uyguladığı yaptırımlara rağmen Sırbistan'ın enerji istikrarının korunduğunu belirterek, bu şirketin 83 gündür petrol boru hattı aracılığıyla ham petrol alamadığını sözlerine ekledi.
"Rezervlerimizi tüketiyoruz. Tuna Nehri'nin donması veya su seviyesinin düşmesi durumunda yakıt ihtiyacımızı karşılayamayacağımızı düşünün. Günlük 6.000 ton dizel yakıta ihtiyacımız var," dedi Vučić.
ABD yaptırımları nedeniyle, Omišalj'dan Pancevo rafinerisine uzanan Adriyatik Petrol Boru Hattı (JANAF) üzerinden petrol taşımacılığı durduruldu; oysa daha önce Hırvatistan'dan NIS'e petrol deniz yoluyla taşınıyordu.
OFAC, 24 Aralık'ta NIS'e şirketteki Rus hissesinin satışına ilişkin müzakereler için son tarihi 24 Mart 2026'ya kadar uzatan bir lisans verdi, ancak tam ticari faaliyete devam etme izni vermedi.
Macar ve Sırp yetkililer son aylarda Macar şirketi MOL ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden ADNOC'un Sırp petrol endüstrisini satın almakla ilgilendiğini açıkladılar.
Bu şirketler, Radio Free Europe'un NIS'te olası bir hisse alımıyla ilgili sorularına yanıt vermedi.
Vučić: NIS rafinerisi Salı gününden itibaren faaliyete geçmeyecek, ABD mantığını anlamıyorum
NIS Rusya'ya ait bir şirkettir: St. Petersburg'dan bir fon, devlet şirketi Gazprom ve iştiraki Gazprom Neft hisselerin %56.15'ine sahipken, Sırbistan %29.87'sine sahip ve yaklaşık %14'lük bir pay da daha küçük hissedarların elindedir.
NIS, Ocak 2008'de Rusya-Sırbistan hükümetler arası petrol ve doğalgaz işbirliği anlaşması kapsamında 400 milyon euro karşılığında Gazprom'a satıldı.
Şu ana kadar Rusya'nın NIS'deki payının güncel piyasa değeri hakkında resmi bir bilgi verilmedi.
Sırbistan, Rus enerjisine bağımlıdır; zira NIS, iç pazardaki petrol ürünlerinin yüzde 80'ini karşılamaktadır. Sırbistan ayrıca vatandaşları ve ekonomisi için gerekli doğal gazın yüzde 80'ini de Rusya'dan satın almaktadır.
Ayrıca
ABD, NIS'in faaliyet lisansını bir kez daha uzattı.
Belgrad ve Moskova'nın yakın siyasi, ekonomik ve askeri ilişkileri vardır.
Sırbistan, 2012'den beri Avrupa Birliği (AB) üyeliğine aday ülke olmasına rağmen, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle Brüksel'in Rusya'ya uyguladığı yaptırımlara katılmadı./REL
