-
Çeviren: Vita Abrashi-Kajtazi
- 27 Ekim 2025 09:30
- Şurada paylaş:
Pediatrics dergisinde yayımlanan bir araştırmada, fıstık ürünlerini tüketen bebeklerin, daha önce hiç denememiş çocuklara kıyasla, bu ürünlere karşı alerji geliştirme olasılığının yüzde 43 daha az olduğu bulundu.
Bu yeni çalışma, bebeğin gelişimine bağlı olarak fıstık gibi alerjiye neden olabilen besinlerin 4-6 aylıkken diyete erken dahil edilmesinin, ileride alerji riskini azaltabileceği fikrini güçlendiriyor.
Ancak uzmanlar her çocuğun farklı olduğunu ve alerjenlerin çocuğa verilmesi kararının mutlaka çocuk doktoruyla görüşülerek verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Washington Post'un haberine göre araştırmacılar, 3 yaşın altındaki yaklaşık 120 bin çocuğun tıbbi kayıtlarını inceleyerek, bebeklerin beslenmesine fıstık eklenmesine ilişkin kılavuzda değişiklik yapılmasından önceki ve sonraki dönemleri karşılaştırdı.
Bu keşif, "Yer Fıstığı Alerjisi Hakkında Erken Öğrenme" (2015) çalışmasından yaklaşık 10 yıl sonra geldi. Bu çalışmada, yer fıstığının yaşamın dördüncü ayından itibaren diyete dahil edilmesinin alerji riskini önemli ölçüde azaltabileceği gösterilmişti.
"Gıda alerjilerine yönelik bu önemli halk sağlığı çabası meyvesini veriyor. Gıda alerjisi olan her 300 çocuktan en az biri fıstık alerjisi geliştirmekten kurtarılıyor," diyor Philadelphia Çocuk Hastanesi'nde alerji uzmanı ve çalışmanın başyazarı Dr. David Hill.
Çocuklara fıstık ne zaman ve nasıl verilmelidir?
Ulusal Alerji ve Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'ne (NIAID) göre, ebeveynler fıstık içeren gıdaları çok az miktarda, seyreltilmiş veya bebeğin zaten tükettiği gıdalarla karıştırılmış olarak vermeye başlamalıdır.
Yaygın örnekler şunlardır:
-anne sütü veya mama ile seyreltilmiş fıstık ezmesi;
-biraz fıstık ezmesiyle karıştırılıp ezilmiş;
-“atıştırmalık” (yer fıstığı içeren mısır gevreği).
İlk porsiyonu verdikten sonra 10 dakika bekleyin ve alerjik reaksiyon olup olmadığını gözlemleyin.
Çocuk doktorları, bebeklerin yeni yiyecekleri deneyebilecek kadar gelişmiş olmaları gerektiğini, yani başlarını dik tutabilmeleri ve ağızlarını iyi kontrol edebilmeleri gerektiğini söylüyor.
Chicago'lu çocuk alerji uzmanı Dr. Zachary Rubin, "Bebeğinizin gelişimi hazırsa, fıstık gibi alerjiye neden olabilecek yiyecekleri tanıtmaya başlamanın zamanı gelmiş demektir" diye açıklıyor.
Egzaması olan çocuklarda alerji riski daha fazladır, bu nedenle bu durumlarda beslenmeye erken dönemde fıstık eklenmesi doktor kontrolünde yapılmalıdır.
Rubin, "Ailelere her zaman şunu söylüyorum: Bağışıklık sistemi başlangıçta oyun hamuru gibidir, şekillendirilebilir. Daha sonra 'sertleşir' ve kolay kolay değişmez. Bu nedenle erken müdahale edersek, yüzde 100 olmasa da alerji gelişimini engelleyebiliriz," diye ekledi.
Alerjik reaksiyon nasıl anlaşılır?
Bebeklerin çoğu fıstık veya alerjiye neden olabilecek diğer yiyecekleri ilk kez denediğinde herhangi bir tepki göstermez.
Ancak eğer ortaya çıkarsa, hafif belirtiler şunları içerebilir:
- ciltte kızarıklık veya lekeler,
-kusma veya rahatsızlık,
-hafif mide ağrısı.
Ciddi reaksiyonlar nadir de olsa acil müdahale gerektirir.
Çocuğunuzda aşağıdaki durumlar varsa 112'yi arayın:
-nefes almada zorluk çekiyorsa,
- durmak bilmeyen güçlü bir öksürüğü vardır,
-Dilde şişlik var,
-veya soluklaşır veya deri maviye döner.
Texas Çocuk Hastanesi'nden Dr. Sara Anvari, "Eğer korkuyorsanız ve kendi başınıza halledemeyeceğinizi düşünüyorsanız yardım istemekten çekinmeyin" dedi.
Hafif belirtilerde doktor kaşıntıyı veya kızarıklığı gidermek için ilaç önerebilir.
Ancak belirtiler vücudun birden fazla yerinde (örneğin cilt ve solunum) ortaya çıkarsa epinefrin (eğer varsa) kullanılmalı ve acil yardım aranmalıdır.