Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Washington Üniversitesi'nde araştırmacılar tarafından yürütülen bir çalışma, 9 ve 10 yaşlarındaki yaklaşık 12,000 çocuğun verilerini analiz ederek beyin fonksiyonunu etkileyebilecek yüzlerce faktörü inceledi.
Araştırmacılar, sağlık, ekran süresi, ebeveynlik stilleri ve bilişsel beceriler gibi faktörleri değerlendirerek, aile geliri ve mahalle koşulları da dahil olmak üzere sosyoekonomik koşulların çocukların beyin fonksiyonlarındaki farklılıkların yaklaşık %16'sını açıkladığını tespit ettiler.
Araştırmanın yazarlarına göre, bu etki zeka katsayısı (IQ), ebeveynlik tarzı veya sağlık geçmişi gibi faktörlerden daha büyüktür.
Profesör Nico Dosenbach Euronews'e verdiği demeçte, "Düşük sosyoekonomik statüye sahip bir ortamdan gelen bir çocuğun beyni, daha avantajlı bir ortamdan gelen ancak uykusuz ve stresli bir çocuğun beynine benziyor" dedi.
Bu bulguların zekâ farklılıklarıyla değil, yaşam koşullarının etkisiyle ilgili olduğunu vurguladı. Ona göre, daha zor koşullarda yaşayan çocuklarda uyku kalitesini iyileştirmek ve stresi azaltmak, bu farklılıkları hafifletmeye yardımcı olabilir.
Araştırmacılar, fiziksel ve zihinsel sağlık, günlük alışkanlıklar ve aile yaşamı da dahil olmak üzere beyin gelişimiyle ilgili toplam 649 değişkeni analiz etti.
Ayrıca
Araştırmaya göre, toplumsal eşitsizlik çocukların beyin yapısındaki değişimlerle bağlantılı.
Çalışmanın baş yazarı Scott Marek, sosyoekonomik koşulların etkisinin beklenenden çok daha büyük olduğunu belirterek, bunu "beyindeki fil" olarak nitelendirdi.
Beyin taramalarının çocukların uyku ve ekran kullanımı gibi yaşam koşulları hakkında bilgi verebileceğini, ancak zekâları hakkında bilgi veremediğini belirten uzman, çevresel faktörlerin daha önce sıklıkla yanlış anlaşılan şekillerde etkili olduğunu öne sürdü.
Bulgular ayrıca çocuk yoksulluğunun küresel ölçekteki yaygın etkisini de vurguluyor. UNICEF'e göre, dünya genelinde tahminen 900 milyon çocuk, yeterli gıda, sağlık hizmeti, eğitim ve uygun barınmaya erişimden yoksun, çok boyutlu yoksulluk yaşıyor.
-
Yüksek sıcaklıklar gençlerde ruh sağlığı sorunları riskini artırır.
-
Daha hızlı yürüyen yaşlı yetişkinlerde beyin fonksiyonlarında gerileme riski %50'ye kadar daha düşüktür.
-
Bebeklerin telefonlara maruz kalması gelişimlerini olumsuz etkiliyor.
-
Geniş kapsamlı bir araştırma uyarıyor: Ekranlar 2 yaşın altındaki çocukların gelişimine zarar verebilir.