-
Çeviren: Vita Abrashi-Kajtazi
- 14 Ağustos 2025 22:42
- Şurada paylaş:
British Medical Journal'da (BMJ) yayınlanan bir araştırmaya göre, ilaç tedavisi, yeni teşhis konulan DEHB (dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) hastalarının madde bağımlılığı, suç işleme, trafik kazası yapma ve hatta intihar düşünceleri gibi olumsuz davranışlarda bulunma risklerini azaltmalarına yardımcı olabilir. "BBC".
Bu sorunlar genellikle dürtüsellik ve çabuk dikkat dağılması gibi tipik DEHB belirtileriyle ilişkilidir.
Dünya genelinde çocukların yaklaşık yüzde 5'inin, yetişkinlerin ise yüzde 2.5'inin bu rahatsızlıktan muzdarip olduğu düşünülüyor ve teşhis konulan kişi sayısı artıyor.
Araştırmacılara göre bu bulgular, günlük semptomları yönetmenin ötesinde geniş kapsamlı faydaları doğruladığı için hastaların ilaç tedavisine başlayıp başlamama konusunda karar vermelerine yardımcı olabilir.
DEHB, beynin çoğu insandan farklı şekilde çalışmasına neden olur. Belirtileri arasında konsantrasyon güçlüğü, oturma zorluğu, yüksek enerji seviyesi ve dürtüsel davranışlar bulunur.
Ayrıca
Araştırma: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan çocuklar genellikle daha sert ve daha az destekleyici ebeveynlik davranışlarıyla karşı karşıya kalıyor.
Yardım talepleri artsa da, bu bozukluk daha yaygın hale gelmiyor. Birleşik Krallık'ta değerlendirme için bekleme süreleri yıllar alabiliyor ve teşhis ancak semptomlar günlük yaşamı önemli ölçüde etkilediğinde konulabiliyor.
En sık reçete edilen ilaçlar arasında günlük semptomların yönetilmesine yardımcı olan metilfenidat (Ritalin olarak bilinir) gibi uyarıcılar yer alır; ancak davranış üzerindeki uzun vadeli etkileri daha az belgelenmiştir.
Çalışmaya İsveç'te 148,500-6 yaş arası 64 DEHB'li kişi katıldı. Katılımcıların yaklaşık %57'si ilaç tedavisine başladı ve %88'i metilfenidat kullandı.
Sonuçlar, ilaç kullanımının aşağıdaki ilk vakaların riskini azalttığını gösterdi:
- intihar davranışı yüzde 17
-madde bağımlılığı yüzde 15
-yol kazaları yüzde 12
Ayrıca
Diyabet ilaçları kaygı ve depresyonla mücadelede yardımcı olabilir.
-suç oranı yüzde 13
Tekrarlanan olaylar incelendiğinde;
-intihar girişimleri yüzde 15
-madde bağımlılığı yüzde 25
-kaza sonucu yaralanmalar yüzde 4
-yol kazaları yüzde 16
-suç oranı yüzde 25
Ayrıca
Yeni çalışma: 15 milyondan fazla Amerikalıda DEHB var
Çalışmanın yazarı ve Southampton Üniversitesi'nde çocuk ve ergen psikiyatrisi profesörü olan Profesör Samuele Cortese, "DEHB'yi tedavi etmemenin riskleri hakkında genellikle bilgi yoktur. Şimdi, DEHB'yi tedavi etmek için kullanılan ilaçların bu riskleri azaltabileceğine dair kanıtlara sahibiz," dedi.
Bunun, ilacın dürtüselliği ve dikkat dağınıklığını azaltmasıyla açıklanabileceğini belirten uzman, bu sayede direksiyon başında kaza riskinin ve suç işlemeye yol açabilecek agresif davranışların azaldığını kaydetti.
İngiltere de dahil olmak üzere birçok ülkede, ilaç kıtlığı ve uzmanlara görünmek için uzun süre beklemek nedeniyle DEHB tedavisine erişim zordur.
Avustralya'daki Curtin Üniversitesi'nden Profesör Stuart Kinner, "Teşhis konulmamış ve tedavi edilmemiş DEHB, kişinin alkol veya uyuşturucuyla kendini tedavi etmesine, ruh sağlığının bozulmasına, zarara ve hapse girmeye yol açabilir" dedi.
Bu arada Aston Üniversitesi'nden Profesör Ian Maidment, çalışmanın "bu ilaçların potansiyel yararları hakkındaki anlayışımıza katkıda bulunduğunu" söyledi ancak hastaların ilaçları düzenli olarak alıp almadıklarını veya farklı dozların etkisini analiz etmediğini vurguladı.
