-
İtibaren:
Şaban Maxharraj
- 1 Eylül 2026 08:00
- Şurada paylaş:
Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit që planifikohet të vendoset midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Çarshisë. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel
Komuna e Prishtinës tash e pesë vjet synon një tunel te rruga “Agim Ramadani” midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Gurit ose siç njihet ndryshe, të Çarshisë. Për këtë s’e ka lejen nga institucionet e trashëgimisë kulturore. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel. E mbi pjesën e zgjatimit të Bulevardit të vendoset memoriali që mban emrin e heroit kombëtar, Adem Jashari. Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit.
Me nismën e tretë – pas dështimit të dy të parave – në qershor të këtij viti Komuna ia ka dalë që të jetë një projekt ideor për memorialin që ka për synim nderimin e përkujtimin e të rënëve të familjes Jashari nga Prekazi i Skenderajt. Projekti i përzgjedhur ka tri elemente bazë: Formën e shtyllës kurrizore, tingullin dhe gjethet e dafinës. Zë vend fiks midis Xhamisë së Gurit dhe Kuvendit të Kosovës. Do të ketë fontanë, 59 pemë dhe amfiteatër. Me strukturë prej metalit të oksiduar gjatësia është paraparë të jetë nga 70 deri në 140 metra, kurse lartësia prej 2.6 deri në 8 metra. Projekti ideor fitues mban autorësinë e artistit Ilir Blakçori, njëherësh autor i veprës publike “Heroinat” përballë Pallatit të Rinisë dhe Sportit.
"Özgürlüğün Sesi", Blakçor merkezli "Molos Creative LLC" şirketinin kazanan projesinin adıdır.
Të hënën po me këtë kompani është nënshkruar kontrata për hartim të projektit të detajuar për 125 mijë euro. Afati i dorëzimit të projektit është 180 ditë kalendarike.
“Ofruesi i Shërbimeve do t’i kryejë shërbimet sipas kontratës, me kujdes, bazuar në kushtet e përgjithshme dhe në rekomandimet e anëtarëve të komisionit për zhvillimin e negociatave për plotësimet dhe ndryshimet e projektit. Gjatë negociatave, operatori ekonomik ka bërë të qartë se çmimi i ofertuar nuk ka qenë objekt negocimi dhe se nuk ka shprehur gatishmëri për ndryshimin ose uljen e tij”, shkruhet te “Kushtet e veçanta të kontratës”. Sipas të dhënave, operatori ekonomik ka deklaruar se do të ishte i gatshëm ta hartonte projektin zbatues pa kompensim financiar vetëm në rast se Komuna do të garantonte realizimin e projektit në fazën e ekzekutimit.
“Pas diskutimeve të gjata, operatori ekonomik paraqiti një propozim alternativ: duke u zotuar se do të marrë përsipër llogaritjet statike të nevojshme për strukturën e propozuar prej tyre, e cila do të ndërlidhet me projektin e nënkalimit ‘Agim Ramadani’, të bëjë harmonizimin e këtyre dy strukturave me të gjitha detajet për realizim. Po ashtu, operatori deklaroi se shumën që do ta përfitojë nga kontrata për hartimin e projektit zbatues, në vlerë prej 125,000.00 eurosh, do ta dedikojë si donacion për realizimin e projektit gjatë fazës së ekzekutimit, duke marrë përsipër realizimin e punimeve të gjelbërimit që lidhen me këtë projekt”, shkruhet aty. sipas kontratës, kësti i parë prej 62 mijë e 500 eurosh do t’i paguhet projektuesit pas dorëzimit të projektimit të arkitekturës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës. Kurse 37 mijë e 500 euro pas dorëzimit të arkitekturës dhe statikës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës.
“Kësti i tretë - 20% e çmimit total të kontratës, në shumën prej 25,000.00 euro, pas përfundimit dhe dorëzimit të projektit, me konstatimin nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës”, shkruhet në kontratë.
KOHA, sa i përket prezantimit të një projekti mbi një tjetër projekt joekzistues dhe pa leje, ka kërkuar sqarime nga kompania e Blakçorit dhe Komuna qysh në qershor. Asnjëra palë s’është përgjigjur.
Belediye, anıtın tünelin üzerine inşa edilmesinin planlandığı "Agim Ramadani" caddesi üzerindeki anıtlar arasında tünel yapılması projesini iki kez reddetti. Anıtları Koruma Enstitüsü, projenin bölgenin kültürel mirasının özgünlüğünü tehlikeye attığı gerekçesiyle, Kosova Meclisi ile Çarşı Camii arasında yapılacak alt geçit projesini bu yıl ikinci kez reddetti. Kültürel miras kurumlarına göre, Priştine Belediye Başkanı Përparim Rama'nın başlıca taahhütlerinden biri olan proje, civardaki yedi anıtı etkileyebilir.
Bu yılın 25 Şubat'ında, Priştine'nin merkezinde planlanan tünel projesi bir kez daha engellendi.
Memoriali “Zâni i Lirisë” i kushtohet sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë bashkë me ta. Sakrifica e tyre u bë themel i lirisë që sot e gëzojmë. Në zemër të këtij kujtimi qëndrojnë fjalët e Adem Jasharit:’Besa besë, vetëm një vdekje se tjetër s'ka në këtë jetë. Edhe një fjalë e mirë’. Pak fjalë, por me një kuptim të thellë për jetën, sakrificën dhe përgjegjësinë ndaj vendit” është përshkrimi që i bëhet konceptit në imazhet e publikuara. Sipas sqarimeve, memoriali vizualizon valën e zërit të Adem Jasharit, me ato pak fjalë, por me peshë të madhe. Fjalë që sipas projektuesit, do të jehojnë në kohë dhe në hapësirë.
"Yapı, kentsel alanda fiziksel bir ses izi yaratıyor. Katmanları, konuşmanın enerjisini aynı anda hem ses dalgası hem de uzayı kateden bir eksen olarak okunan mimari bir forma dönüştürüyor. Bölümler arasındaki açıklıklar, saygıyı ve özgürlüğün zaferini simgeleyen bir onur tacı oluşturuyor," diye yazıyor yayınlanan materyallerde. Bu katmanlardan suyun aktığı, fedakarlıktan doğan yaşam ve barışın bir işareti olduğu açıklanıyor. Tasarımcıya göre, burada ışık ve malzemelerle bir etkileşim söz konusu; su, anıta canlı ve sürekli değişen bir boyut kazandırıyor.
Görsellerin altındaki açıklamalarda, "Hayatını kaybeden her bir kişinin anısına, alanın etrafına elli dokuz ağaç dikildi. Her ağaç, ölen kişinin adını taşıyor ve zamanla büyüyen, yaşayan bir anılar manzarası oluşturuyor" ifadeleri yer alıyor.
KOHA, jüride kimlerin yer alacağını ve projenin nasıl ilerleyeceğini sordu; zira planlar henüz var olmayan, sadece bir proje aşamasında olan bir ortamda inşa edilmesini öngörüyor. Ancak belediye henüz yanıt vermedi.
İhale dosyasında yer alan bilgilere göre, “Smart Architecture ve Studio Pacarizi” yarışmada 53.98 puanla değerlendirilirken, “GM Architecture SH.PK” 80.65 puanla değerlendirilmiş ve 118 bin 900 euro tutarında bir finansal teklif sunmuştur. “International College for Business and Technology (UBT)” ve “Alfa-Product SH.PK” 65.64 puanla değerlendirmede yer alırken, “Molos Creative LLC” 86.32 puanla ve 125 bin euro tutarında bir finansal teklifle sıralamaya girmiştir. “Hark Architecture Sh.pk ve Atelier 4” 82.66 puanla değerlendirilmiş ve 124 bin euro değerinde bir teklif sunarken, “G-Projekt, FST Engineering Sh.pk ve T3D Studio Design SH.PK” ise 62.65 puan almıştır.
“Molos Creative LLC” değerlendirmede birinci oldu ve tüm aşamaları içeren uygulama projesinin tasarımı için 125 bin euro ödül kazandı. “Hark Architecture Sh.pk ve Atelier 4” ikinci oldu ve 15 bin euro ödül aldı. “GM Architecture Sh.PK” ise üçüncü oldu ve 10 bin euro ödül alacak.
Bu girişimin öyküsü eskidir, ancak "Adem Jashari" anıtsal meydanı olarak tasarlanan yer için yarışma 2024 yılında açıldı. O yılın Eylül ayında, farklı stillerde beş proje sunuldu. Bunlar, Jashari ailesinin Kosova'nın özgürlüğüne katkısını sembolize etmeyi amaçlayan anıtsal heykeller ve mimari tasarımlardı. Beş proje, Priştine Belediyesi'nin eski binasında bir hafta boyunca sergilendi. Ancak sonuç sıfır oldu. Belediye yetkilileri, Jashari ailesinin tasarımları beğenmediğini söyledi.
“Familja dhe ne s’kemi qenë të kënaqur me idetë që kanë ardhur”, kishte thënë në janar Gëzim Kastrati, asokohe drejtor i Drejtorisë për Transformim në kryeqytet. Sipas tij, në konkursin tertë janë vendosur standarde të larta në thirrje dhe shpresojnë se do të respektohen. Specifikimet ishin të njëjtat edhe në vjeshtën e vitit 2024, kur u tentua që nëpërmjet thirrjes së dytë Komuna të bëhej me projekt. Por, sipas procesverbalit të hapjes së ofertave, s’ishte bërë asnjë propozim.
Hem bu girişim hem de bu konumun uzun bir geçmişi var. Kasım 2019'da, Belediye Başkanı Şpend Ahmeti'nin yönetimindeyken, Belediye Meclisi, projenin Hükümet binası ile Kosova Meclisi arasında yer almasına karar vermişti.
7 Kasım 2019'da alınan kararda, "Efsanevi komutan Adem Caşari'nin heykelinin Priştine'deki Kosova Hükümeti binasının bir köşesine yerleştirilmesi kararı onaylanmıştır" denildi.
2023 yılında, Priştine Belediye Meclisi'ndeki PDK üyeleri, başkentin eski başkan yardımcısı Donjeta Sahatçiu ile birlikte, heykelin o yılın 28 Kasım'ında, yani hem ulusal bayram olan hem de kahraman Adem Jashari'nin doğum günü olan günde hazır olacağını ilan etmişlerdi.