Çmimi Nobel në Kimi u është dhënë shkencëtarëve, francezit Henri B. Kagan dhe japonezit Kenso Soai për ofrimin e një zgjidhjeje për misterin kimik të asimetrisë së jetës, shkruan BBC.
Hulumtuesit zbuluan se si natyra krijon ekskluzivisht versionin e saktë të një molekule, në vend të imazhit të saj pasqyrë.
Për shembull, molekulat e aminoacideve, blloqet ndërtuese të proteinave, ekzistojnë si dy forma që janë imazhi pasqyrë i njëra-tjetrës.
Por organizmat e gjallë në Tokë funksionojnë vetëm me njërën nga këto forma. Laureatët e Çmimit Nobel iu përgjigjën pyetjes: Pse jeta favorizon vetëm njërën nga këto molekula imazhi pasqyrë mbi tjetrën.
Në kiminë organike, kjo veti njihet si “kiralitet”, kështu që molekulat kirale kanë forma si të djathta ashtu edhe të majta.
Mund t'i mendoni ato sikur duken si duart tona, jo identike, por secila një imazh pasqyrë i tjetrës.
Dhe ndërsa natyra prodhon pothuajse ekskluzivisht versionin që i duhet për të funksionuar, reaksionet kimike në një laborator zakonisht krijojnë një përzierje 50/50 të molekulave si të majta ashtu edhe të djathta.
Kur bëhet fjalë për prodhimin e barnave, kjo është veçanërisht e rëndësishme, sepse çdo version sillet ndryshe kur bashkëvepron me trupin tonë.
Pra, njëri mund të ketë veti luftuese të sëmundjeve, ndërsa versioni tjetër nuk bën asgjë ose madje shkakton dëm.
Duke zgjidhur misterin e kiralitetit, Henri Kagan dhe Kenso Soai zbuluan se si të projektonin reaksione kimike për të prodhuar shumë më tepër nga versioni i dëshiruar i një molekule.
“Henri Kagan dhe Kenso Soai kanë ofruar një zgjidhje për një mister kimik që është mbi një shekull i vjetër: si homokiraliteti - prodhimi selektiv i versionit të saktë të një molekule - mund të shfaqet spontanisht. Reaksionet kimike që ata kanë zhvilluar janë spektakolare", tha Heiner Linke, kryetar i Komitetit Nobel për Kimi.