Deprem, Afganistan'da son yirmi yılın en ölümcül depremiydi ve yetkililer ölü sayısının artabileceğini söyledi. Devlete ait Bakhtar haber ajansı, yaklaşık 1.500 kişinin yaralandığını bildirdi. Deprem bölgesinden bir Bakhtar muhabiri, "Yiyecek hiçbir şeyleri yok, ne yiyebileceklerini merak ediyorlar ve yağmur da yağıyor" dedi. "Evleri yıkıldı. Lütfen onlara yardım edin, onları yalnız bırakmayın”
Köylüler Perşembe günü ölüleri gömmek için koştu ve doğu Afganistan'da en az 1.000 kişinin ölümüne neden olan güçlü bir depremden sağ kurtulanları bulmak için elleriyle evlerinin enkazını kazdılar. Yılları geride bırakan Taliban ve uluslararası toplum, felaketin kurbanlarına yardım ulaştırmaya çalıştı.
Çarşamba günkü 6 büyüklüğündeki depremin merkez üssü olan Paktika vilayetinde kasvetli gökyüzü altında, erkekler Müslüman geleneğine uygun olarak ölüleri toprağa vermeye çalışırken bir köyde bir sıra mezar kazdılar. Bir avluda, canlılara yardım çabalarını engelleyen yağmurlardan korunmak için cesetler plastik poşetlere sarılı olarak yatıyordu.
Yiyecek yok ve barınak yok
Deprem, Afganistan'da son yirmi yılın en ölümcül depremiydi ve yetkililer ölü sayısının artabileceğini söyledi. Devlete ait Bakhtar haber ajansı, yaklaşık 1.500 kişinin de yaralandığını bildirdi.
Deprem bölgesinden bir Bakhtar muhabiri, "Yiyecek hiçbir şeyleri yok, ne yiyebileceklerini merak ediyorlar ve yağmur da yağıyor" dedi. "Evleri yıkıldı. Lütfen onlara yardım edin, onları yalnız bırakmayın.”
Ayrıca
Taliban depremin ardından uluslararası destek arıyor
Felaket, Taliban'ın yaklaşık 10 ay önce ABD ve NATO'nun geri çekilmesi sırasında iktidarı ele geçirmesinden bu yana milyonlarca kişinin zaten açlık ve artan yoksullukla karşı karşıya olduğu ve sağlık sisteminin yıkıldığı bir ülkedeki sefalete bir yenisini ekledi. Taliban'ın geri dönüşü, hayati önem taşıyan uluslararası fonların kesilmesine yol açtı ve dünyanın çoğu Taliban hükümetinden uzak durdu.
Ülkeden önemli miktarda kaynak çeken uluslararası insani yardım topluluğunun nasıl yardım sağlayabileceği ve Taliban hükümetinin buna izin verip vermeyeceği büyük soru işaretleri olmaya devam ediyor. Nadir bir hareketle Taliban dini lideri Haibatullah Akhundzadah Çarşamba günü dünyaya yardım çağrısında bulundu, ancak bir BM yetkilisi hükümetin dünya kurumundan uluslararası arama kurtarma ekiplerini seferber etmesini veya komşu ülkelerden ekipman almasını istemediğini söyledi.
Adını Hakimullah olarak veren hayatta kalan bir kişi, "İslam Emirlikleri'nden ve tüm ülkeden gelip bize yardım etmelerini istiyoruz" dedi. "Hiçbir şeyimiz kalmadı ve hiçbir şeyimiz, içinde yaşayacak bir çadırımız bile yok."
Herkes tarafından unutulmuş
Dağlara yuvalanmış köylerdeki yıkımın boyutu henüz ortaya çıkmadı. Bozuk ve en iyi koşullarda geçilmesi zor olan yollar, deprem nedeniyle ciddi şekilde hasar görmüş olabilir ve son yağmurlardan kaynaklanan heyelanlar bazılarını geçilmez hale getirdi. Başkent Kabil'in sadece 175 kilometre güneyinde olmasına rağmen, ağır darbe alan Gayan bölgesindeki birkaç köye ulaşmak tam gün sürdü.
Depremde ilçedeki düzinelerce evin duvarları ve çatıları çöktü ve köylüler, bütün ailenin diri diri enkazın altına gömüldüğünü söyledi. Associated Press muhabirleri, insanlar ölüleri evlerinin ve bahçelerinin önüne yerleştirirken, yalnızca bölgede yaklaşık 50 ceset saydı.
Molozların çoğu, insanların elle veya kürekle hareket ettiremeyeceği kadar büyüktü. Büyük ekskavatörlerin gelmesini umduklarını söylediler. Şu anda bölgede sadece bir buldozer vardı.
Modern binalar 6 büyüklüğündeki depremlere dayanabilirken, başka yerlerde Afganistan'ın kerpiç evleri ve heyelan eğilimli dağları bu tür depremleri daha tehlikeli hale getiriyor. Sığ depremler de daha fazla hasara neden oluyor ve uzmanlar Çarşamba günkü depremin sadece 10 kilometre derinliğinde olduğunu söylüyor.
Kurtarma ekipleri helikopterle bölgeye koştu ve AP muhabirleri ayrıca Perşembe günü deprem bölgesinde ambulanslar gördü, ancak Taliban'ın geçen Ağustos ayında yönetimi ele geçirmesinin ardından birçok uluslararası yardım kuruluşunun Afganistan'dan çıkışı, daha geniş çaplı yardım çabalarını engelleyebilir. Dahası, çoğu hükümet doğrudan Taliban'la muhatap olmaktan çekiniyor.
Ayrıca
Afganistan'daki depremde ölü sayısı 2,200'ü geçti
Ancak birkaç BM kuruluşundan yetkililer, Taliban'ın kendilerine bölgeye tam erişim izni verdiğini söyledi.
Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan'dan yiyecek ve diğer ihtiyaçları taşıyan sekiz kamyonun Paktika'ya geldiğini söyledi. İran'dan insani yardım taşıyan iki uçak ve Katar'dan bir başka uçağın ülkeye geldiğini söyledi.
Yardım etmenin uzun yolu
Daha doğrudan uluslararası yardım almak daha zor olabilir: ABD dahil birçok ülke, parayı Taliban'ın eline vermemek için BM ve benzeri diğer kuruluşlar aracılığıyla Afganistan'a insani yardım kanalize ediyor.
Afganistan devlet televizyonu Perşembe günü yayınladığı bir haber bülteninde, bir zamanlar düşmanları olan ABD Başkanı Joe Biden'ın başsağlığı dilediğini ve yardım sözü verdiğini kabul etti. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Biden'ın Çarşamba günü ABD uluslararası yardım kuruluşu ve ortaklarına kurbanlara yardım etme seçeneklerini "değerlendirme" talimatı verdiği belirtildi.
Bakhtari tarafından bildirilen ölü sayısı, Kuzey Afganistan'daki 2002 depremindekine eşitti. Bunlar, uzak kuzeydoğudaki 1998 büyüklüğünde bir deprem ve artçı sarsıntıların en az 6.1 ölü bıraktığı 4.500'den bu yana en ölümcül vakalar.
Çarşamba günkü depremin merkezi Khost şehrinin yaklaşık 50 kilometre güneybatısındaki Paktika eyaletindeydi.
Komşu Khost vilayetinin de ciddi hasar gören Speray semtinde, erkekler bir zamanlar kerpiçten bir evin tepesinde durdu. Deprem ahşap kirişleri çatlatmıştı. İnsanlar dışarıda, rüzgarda dalgalanan bir battaniyeden yapılmış derme çatma bir çadırın altında oturuyordu.
Hayatta kalanlar, çocuklar ve bir bebek de dahil olmak üzere bölgedeki ölüleri hızla gömmek için hazırladı. Yetkililer önümüzdeki günlerde daha fazla ölü bulunmasından korkuyor.
Ayrıca
Afganistan'daki depremde ölü sayısı 900'e yükseldi, uluslararası yardım isteniyor
Speray ilçesinin muhtarı Sultan Mahmood, "Dağlık bir bölge olduğu için tüm doğru bilgileri toplamak zor." dedi. "Elimizdeki bilgiler, bu alanların sakinlerinden topladığımız bilgilerdir."
Çeviren: Forca Jashari
