-
Од:
Схабан Макхаррај
- 1. септембар 2026. 08:00
- Учешће у:
Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit që planifikohet të vendoset midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Çarshisë. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel
Komuna e Prishtinës tash e pesë vjet synon një tunel te rruga “Agim Ramadani” midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Gurit ose siç njihet ndryshe, të Çarshisë. Për këtë s’e ka lejen nga institucionet e trashëgimisë kulturore. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel. E mbi pjesën e zgjatimit të Bulevardit të vendoset memoriali që mban emrin e heroit kombëtar, Adem Jashari. Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit.
Me nismën e tretë – pas dështimit të dy të parave – në qershor të këtij viti Komuna ia ka dalë që të jetë një projekt ideor për memorialin që ka për synim nderimin e përkujtimin e të rënëve të familjes Jashari nga Prekazi i Skenderajt. Projekti i përzgjedhur ka tri elemente bazë: Formën e shtyllës kurrizore, tingullin dhe gjethet e dafinës. Zë vend fiks midis Xhamisë së Gurit dhe Kuvendit të Kosovës. Do të ketë fontanë, 59 pemë dhe amfiteatër. Me strukturë prej metalit të oksiduar gjatësia është paraparë të jetë nga 70 deri në 140 metra, kurse lartësia prej 2.6 deri në 8 metra. Projekti ideor fitues mban autorësinë e artistit Ilir Blakçori, njëherësh autor i veprës publike “Heroinat” përballë Pallatit të Rinisë dhe Sportit.
„Глас слободе“ је назив победничког пројекта компаније Блакчор, „Molos Creative LLC“.
Të hënën po me këtë kompani është nënshkruar kontrata për hartim të projektit të detajuar për 125 mijë euro. Afati i dorëzimit të projektit është 180 ditë kalendarike.
“Ofruesi i Shërbimeve do t’i kryejë shërbimet sipas kontratës, me kujdes, bazuar në kushtet e përgjithshme dhe në rekomandimet e anëtarëve të komisionit për zhvillimin e negociatave për plotësimet dhe ndryshimet e projektit. Gjatë negociatave, operatori ekonomik ka bërë të qartë se çmimi i ofertuar nuk ka qenë objekt negocimi dhe se nuk ka shprehur gatishmëri për ndryshimin ose uljen e tij”, shkruhet te “Kushtet e veçanta të kontratës”. Sipas të dhënave, operatori ekonomik ka deklaruar se do të ishte i gatshëm ta hartonte projektin zbatues pa kompensim financiar vetëm në rast se Komuna do të garantonte realizimin e projektit në fazën e ekzekutimit.
“Pas diskutimeve të gjata, operatori ekonomik paraqiti një propozim alternativ: duke u zotuar se do të marrë përsipër llogaritjet statike të nevojshme për strukturën e propozuar prej tyre, e cila do të ndërlidhet me projektin e nënkalimit ‘Agim Ramadani’, të bëjë harmonizimin e këtyre dy strukturave me të gjitha detajet për realizim. Po ashtu, operatori deklaroi se shumën që do ta përfitojë nga kontrata për hartimin e projektit zbatues, në vlerë prej 125,000.00 eurosh, do ta dedikojë si donacion për realizimin e projektit gjatë fazës së ekzekutimit, duke marrë përsipër realizimin e punimeve të gjelbërimit që lidhen me këtë projekt”, shkruhet aty. sipas kontratës, kësti i parë prej 62 mijë e 500 eurosh do t’i paguhet projektuesit pas dorëzimit të projektimit të arkitekturës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës. Kurse 37 mijë e 500 euro pas dorëzimit të arkitekturës dhe statikës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës.
“Kësti i tretë - 20% e çmimit total të kontratës, në shumën prej 25,000.00 euro, pas përfundimit dhe dorëzimit të projektit, me konstatimin nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës”, shkruhet në kontratë.
KOHA, sa i përket prezantimit të një projekti mbi një tjetër projekt joekzistues dhe pa leje, ka kërkuar sqarime nga kompania e Blakçorit dhe Komuna qysh në qershor. Asnjëra palë s’është përgjigjur.
Општина је два пута одбила пројекат тунела између споменика у улици „Агим Рамадани“, тачно на месту где је планирано да се изгради споменик преко тунела. Уз образложење да пројекат угрожава аутентичност културног наслеђа тог подручја, Завод за заштиту споменика је по други пут ове године одбио пројекат подвожњака између Скупштине Косова и Чаршијске џамије. Пројекат, који је једна од главних обавеза градоначелника Приштине, Перпарима Раме, према институцијама културног наслеђа, могао би да утиче на седам споменика који се налазе у близини.
Одлуком је 25. фебруара ове године поново блокиран планирани тунел у центру Приштине.
Memoriali “Zâni i Lirisë” i kushtohet sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë bashkë me ta. Sakrifica e tyre u bë themel i lirisë që sot e gëzojmë. Në zemër të këtij kujtimi qëndrojnë fjalët e Adem Jasharit:’Besa besë, vetëm një vdekje se tjetër s'ka në këtë jetë. Edhe një fjalë e mirë’. Pak fjalë, por me një kuptim të thellë për jetën, sakrificën dhe përgjegjësinë ndaj vendit” është përshkrimi që i bëhet konceptit në imazhet e publikuara. Sipas sqarimeve, memoriali vizualizon valën e zërit të Adem Jasharit, me ato pak fjalë, por me peshë të madhe. Fjalë që sipas projektuesit, do të jehojnë në kohë dhe në hapësirë.
„Структура ствара физички траг звука у урбаном простору. Њени слојеви преводе енергију говора у архитектонски облик који се истовремено чита као звучни талас и као оса која прелази простор. Отвори између сегмената формирају круну части која симболизује поштовање и тријумф слободе“, пише се у објављеним материјалима. Објашњава се да вода тече из ових слојева, знак живота и мира који произилази из жртве. Према речима дизајнера, реч је о интеракцији са светлошћу и материјалима, вода даје споменику живу и стално променљиву димензију.
„Педесет девет стабала је засађено око простора у част сваког живота који је преминуо. Свако дрво носи његово или њено име и формира живи пејзаж сећања који расте током времена“, пише у натписима који прате слике.
КОХА је питала ко је у жирију и како ће се пројекат наставити, с обзиром на то да је план да се изгради у окружењу које још не постоји, већ је само пројекат. Међутим, општина није одговорила.
Према тендерској документацији, „Smart Architecture и Studio Pacarizi“ су оцењени са 53.98 поена на конкурсу, „GM Architecture SH.PK“ је оцењен са 80.65 поена и поднео је финансијску понуду од 118 хиљада и 900 евра, „International College for Business and Technology (UBT)“ и Alfa-Product SH.PK“ су постигли резултат од 65.64 поена на евалуацији, а „Molos Creative LLC је рангиран са 86.32 поена и финансијском понудом од 125 хиљада евра. Док су „Hark Architecture Sh.pk и Atelier 4“ оцењени са 82.66 поена и поднели понуду вредну 124 хиљаде евра, а „G-Projekt, FST Engineering Sh.pk и T3D Studio Design SH.PK“ су добили 62.65 поена у процесу евалуације.
„Molos Creative LLC“ је освојио прво место на евалуацији и добио је 125 хиљада евра за дизајн имплементационог пројекта са свим фазама. „Hark Architecture Sh.pk and Atelier 4“ је освојио друго место и добио је 15 хиљада евра. Док је „GM Architecture Sh.PK“ био трећепласирани и добиће 10 хиљада евра.
Прича о овој иницијативи је стара, али конкурс за оно што је замишљено као монументални трг „Адем Јашари“ отворен је 2024. године. У септембру те године представљено је пет пројеката који су ушли у ужи избор, а који су се разликовали по стиловима. Било је монументалних скулптура и архитектонских пројеката, којима је требало да се симболизује допринос породице Јашари слободи Косова. Пет пројеката је било изложено недељу дана у старој згради општине Приштина. Али резултат је био једнак нули. Општински званичници су рекли да се породици Јашари нису допали пројекти.
“Familja dhe ne s’kemi qenë të kënaqur me idetë që kanë ardhur”, kishte thënë në janar Gëzim Kastrati, asokohe drejtor i Drejtorisë për Transformim në kryeqytet. Sipas tij, në konkursin tertë janë vendosur standarde të larta në thirrje dhe shpresojnë se do të respektohen. Specifikimet ishin të njëjtat edhe në vjeshtën e vitit 2024, kur u tentua që nëpërmjet thirrjes së dytë Komuna të bëhej me projekt. Por, sipas procesverbalit të hapjes së ofertave, s’ishte bërë asnjë propozim.
И иницијатива и локација имају дугу историју. У новембру 2019. године, када је општину водио градоначелник Шпенд Ахмети, Скупштина општине је одлучила да ће се налазити између зграде Владе и Скупштине Косова.
„Одобрава се одлука о постављању статуе легендарног команданта Адема Јашарија у углу зграде Владе Косова у Приштини“, наводи се у одлуци донетој 7. новембра 2019. године.
Године 2023, одборници ПДК-а у Скупштини општине Приштина, заједно са бившом замеником градоначелника престонице, Доњетом Сахатчију, прогласили су да ће статуа бити спремна за 28. новембар те године, дан који је, поред тога што је национални празник, познат и као рођендан хероја Адема Јашарија.