Frigoriferët në supermarketet franceze janë goditur nga një sulm kibernetik që shkaktoi ngrohjen e frigoriferëve dhe ngrirësve të tyre, duke prishur ushqime të freskëta dhe të ngrira, vlera e të cilave vlerësohet në miliona euro, raporton "ББЦ".
Hakerët morën kontrollin e softuerit që rregullon temperaturat e njësive frigoriferike, duke bërë që disa prej frigoriferëve të ngroheshin deri në 50 gradë Celsius gjatë natës, sipas një zinxhiri supermarketesh që është prekur.
Drejtori ekzekutiv i Coopérative U tha se disa nga supermarketet e saj ishin goditur nga ky sulm “jashtëzakonisht serioz dhe i paprecedentë”.
Më shumë se 100 supermarkete të këtij zinxhiri ishin shënjestruar, ndërsa u prekën edhe 180 dyqane të Intermarché dhe markës së saj Netto. Një zëdhënës tha se edhe 100 dyqane të tjera u shkëputën urgjentisht nga interneti për të parandaluar që e njëjta gjë t’u ndodhte edhe atyre.
Edhe shitës të tjerë të mëdhenj të produkteve ushqimore, përfshirë Carrefour, Monoprix dhe E.Leclerc, u goditën nga sulmi, i cili shënjestroi softuerin e ofruar nga kompania daneze e inxhinierisë Danfoss.
Softueri u mundëson shitësve me pakicë t’i menaxhojnë nga distanca njësitë e tyre frigoriferike.
Zakonisht, ngrirësit e supermarketeve kalojnë gjatë natës nëpër një periudhë të shkurtër shkrirjeje, gjatë së cilës temperaturat rriten paksa. Por hakerët urdhëruan që njësitë të ngroheshin dhe të qëndronin të nxehta, megjithëse Danfoss nuk i konfirmoi raportimet se deri në çfarë temperature mund të ngroheshin frigoriferët dhe ngrirësit gjatë këtij procesi.
Danfoss tha se njësitë frigoriferike të prekura ishin modele më të vjetra, softueri i sigurisë së të cilave
nuk mund të përditësohej për të parandaluar një rrezik që kompania e kishte identifikuar.
Kompania shtoi në një deklaratë se prej kohësh i kishte këshilluar bizneset t’i mbanin të përditësuara sistemet që ende mbështeten prej saj.
“Ftohja e besueshme është thelbësore për veprimtarinë e klientëve tanë dhe ne mbetemi të përkushtuar për t’i mbështetur ata dhe për t’i ndihmuar të mirëmbajnë sisteme të sigurta dhe të besueshme, me të cilat janë mësuar”.
Shtrirja e plotë e sulmit mbetet e paqartë, por shifrat e ofruara nga zinxhirët individualë sugjerojnë se janë prekur rreth 400 dyqane nga afërsisht 15 mijë gjithsej në Francë.
Carrefour tha se frigoriferët në 80 nga 6.000 dyqanet e tij ishin hakuar, ndërsa Monoprix tha se ishte prekur 5% e më shumë se 400 dyqaneve të saj. Ushqimet u hoqën nga shitja në rastet kur nuk mund të garantohej gjendja e tyre.
Në një deklaratë për BBC-në, Mousquetaires Group, që zotëron Intermarché dhe Netto, tha se disa njësi ekspozuese për ushqimet e freskëta dhe të ngrira vazhdonin të ishin jashtë funksionit të hënën pasdite.
Dyqanet kishin “marrë të gjitha masat e nevojshme për t’i larguar produktet nga këto njësi”, thuhej në deklaratë, duke shtuar se punonjësit po punonin për t’i rimbushur raftet “sa më shpejt të jetë e mundur”.
Intermarché tha se frigoriferët e tij ishin ngrohur deri në 50 gradë Celsius për gjashtë orë gjatë natës deri të hënën dhe se shitësi me pakicë i kishte hedhur të gjitha ushqimet e prekura për të shmangur rreziqet shëndetësore, raportoi agjencia e lajmeve Reuters.
Si pasojë e sulmit, drejtuesit që mbërritën të hënën në mëngjes në degët e disa zinxhirëve të supermarketeve u përballën me një valë ajri të nxehtë që vinte nga ngrirësit. Në disa vende pati madje edhe zjarre të vogla.
Transmetuesi francez BFMTV publikoi një fotografi ku shihej një ngrirës në sektorin e akulloreve, i cili shfaqte temperaturën prej 26,5 gradë celsius.
Dy supermarkete në rajonin e Alsasës raportuan humbje prej 270 mijë eurosh gjithsej, shtoi transmetuesi, çka do të thotë se humbjet në shkallë kombëtare mund të arrijnë në miliona euro.
Prokurorët francezë kanë nisur një hetim të posaçëm për krimin kibernetik lidhur me incidentin, të cilin zyra e Prokurorit të Parisit e cilësoi si një “sulm kibernetik në shkallë të gjerë që prek frigoriferët e disa zinxhirëve të mëdhenj të shitjes me pakicë të ushqimeve në të gjithë Francën”.
Komisioneri Evropian për Ushqimin, Christophe Hansen, e dënoi sulmin në një postim në X dhe shtoi: “Siguria ushqimore kërkon më shumë vëmendje në të gjitha nivelet. Sepse përdorimi i ushqimit si armë është bërë realitet.”