Кушнер држи удео у компанији са везама са Израелом док преговара о Гази

Jared Kushner po luan një rol të rëndësishëm në negociatat për Gazën, ndërsa kompania e tij e investimeve ka aksione në një firmë izraelite me investime në kompani të lidhura me ushtrinë. Një hulumtim i CNN-it ngre pikëpyetje mbi konfliktin e mundshëm të interesit mes rolit të tij diplomatik dhe interesave të tij financiare

Në të njëjtën kohë që Jared Kushner ka vepruar si një nga negociatorët kryesorë në luftën në Gazë, kompania e tij private e investimeve, “Affinity Partners”, ka pasur aksione në një kompani izraelite që mbështet biznese të përfshira në fushatat ushtarake të Izraelit, ka zbuluar një hulumtim i CNN-it.

Kushner ka shmangur një shqyrtim më të thellë të këtij konflikti të mundshëm interesi duke vepruar si i dërguar vullnetar, në vend që të merrte një detyrë zyrtare qeveritare, e cila do ta detyronte të deklaronte pasurinë dhe investimet e tij.

Kjo i ka dhënë atij një rol të pazakontë të dyfishtë në administratën Trump, duke ndërthurur biznesin fitimprurës me politikën e nivelit të lartë, ndërsa në Gazë zhvillohet një luftë shkatërruese.

CNN-i përdori ligjet izraelite për transparencën financiare për të gjurmuar disa nga investimet e lidhura me ushtrinë të “Phoenix Financial”, një kompani me seli në Tel Aviv, në të cilën grupi i investimeve të Kushnerit dyfishoi aksionet vitin e kaluar, pak para rikthimit të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë. Kushner e ka përshkruar më vonë “Phoenix” si “investimin më të mirë” të Affinity.

Dokumentet tregojnë se “Phoenix” ka investuar qindra miliona dollarë në “Elbit Systems”, prodhuesin më të madh izraelit të armëve. “Phoenix” ka gjithashtu aksione në të paktën tetë kompani të tjera që furnizojnë ushtrinë izraelite me pajisje, nga dronët dhe anijet luftarake deri te makineritë për prishjen e ndërtesave.

Të nëntë kompanitë e identifikuara nga CNN-i rritën vlerën e aksioneve vitin e kaluar dhe disa prej tyre deklaruan se lufta në Gazë kishte rritur kërkesën për produktet e tyre.

“Affinity” nuk zotëron drejtpërdrejt aksione në këto nëntë kompani, por përfiton financiarisht kur “Phoenix” realizon fitime.

Që nga pranvera e vitit 2025, Kushner është bërë një zë i rëndësishëm i administratës Trump për Lindjen e Mesme, duke këshilluar presidentin dhe duke udhëtuar në vende të ndryshme për të negociuar me liderë, përfshirë kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu. Ai ka prezantuar gjithashtu plane për rindërtimin dhe transformimin e Gazës në një qendër turistike globale.

Kushner ishte një nga arkitektët kryesorë të armëpushimit mes Izraelit dhe Hamasit, të ndërmjetësuar në tetor të vitit të kaluar. Pavarësisht marrëveshjes, Izraeli ka vazhduar sulmet në enklavë pothuajse çdo ditë.

CNN-i nuk gjeti prova se veprimet e Kushnerit si diplomat kanë ndikuar drejtpërdrejt në investimet e shqyrtuara. Megjithatë, kompania e tij ka përfituar ndjeshëm nga investimi në “Phoenix”. Në korrik, “Affinity” shiti një të katërtën e aksioneve të saj për më shumë se 340 milionë dollarë, duke realizuar një kthim më shumë se pesëfish të shumës së investuar fillimisht. Në pronësi të plotë të Kushnerit, “Affinity” mbetet aksionari më i madh i “Phoenix”, me 7.4% të aksioneve, me vlerë mbi 1 miliard dollarë në korrik.

Kushner ka folur hapur për investimin në “Phoenix” dhe rolin e tij si ndërmjetësues paqeje, duke argumentuar se fitimi financiar mund të jetë rruga më e mirë drejt një paqeje afatgjatë.

“Kur një arab dhe një izraelit ulen së bashku dhe fillojnë të flasin për një mundësi biznesi, ata harrojnë gjithçka tjetër dhe më pas kuptojnë se kanë shumë ngjashmëri”, kishte thënë Kushner në podcastin “No Priors” në shtator të vitit të kaluar.

“Investitorët e mi nga Lindja e Mesme tani po shohin Izraelin dhe po thonë: ‘Prit pak, ndoshta ka përfitim që këto luftëra të përfundojnë’”, kishte shtuar ai.

Kritikët, megjithatë, thonë se lidhjet financiare të Kushnerit, të kombinuara me rolin e tij jozyrtar si përfaqësues i fuqishëm i Shtëpisë së Bardhë në një rajon të përfshirë nga lufta, ngrenë pikëpyetje nëse ai po vepron në interes të taksapaguesve apo të fitimeve të veta.

“Gjithmonë ka njerëz që përfitojnë nga luftërat ose politikat qeveritare. Dallimi është se njerëzit që përfitojnë nuk duhet të jenë ata që marrin vendimet për hartimin e këtyre politikave. Dhe kjo është ajo që po ndodh këtu”, tha Cynthia Brown, këshilltare kryesore për etikën në organizatën “Citizens for Responsibility and Ethics” në Washington.

Avokati i Kushnerit i tha CNN-it se ai “nuk ka marrë kurrë pjesë dhe nuk ka drejtuar vendimet e ‘Phoenix’” lidhur me investimet. Sipas tij, Kushner “nuk ka pasur asnjë përfshirje në vendimin për të blerë, mbajtur apo shitur” asnjë nga nëntë kompanitë e identifikuara nga CNN-i dhe nuk ka qenë kurrë pjesë e bordit të “Phoenix”.

Avokati shtoi se çdo sugjerim se puna diplomatike e Kushnerit ka ndikuar në investimet e “Phoenixi” ose e kundërta “është i pasaktë”.

Megjithatë, Kushner i kishte thënë “Forbes” në shtator të vitit të kaluar se kishte “një dialog shumë aktiv” me grupin financiar dhe takohej çdo disa javë me drejtuesit e tij. Avokati konfirmoi se kjo deklaratë ishte e saktë në atë kohë dhe se Kushner “fliste rregullisht me drejtuesit e “Phoenix” për kompaninë, tendencat më të gjera të tregut dhe mundësitë strategjike”.

Disa prej investimeve të “Phoenix” në kompanitë e lidhura me ushtrinë izraelite ishin bërë para se “Affinity” të bëhej aksionari më i madh. Të tjera, përfshirë një kompani që prodhon ndezësa elektronikë për predha të përdorura në Gazë dhe një tjetër që prodhon pjesë për tanket izraelite, u blenë më pas.
Dokumentet tregojnë vetëm një pjesë të portofolit të “Phoenixit” dhe nuk përfshijnë asetet në llogaritë e pensioneve apo aksionet e mbajtura përmes fondeve të përbashkëta, obligacioneve të korporatave dhe instrumenteve të tjera financiare.

Një zëdhënës i “Phoenix” tha se kompania është e “rregulluar” dhe se “vlera për aksionarët vjen kryesisht nga performanca e biznesit dhe jo nga kthimet e investimeve”.

Shtëpia e Bardhë i hodhi poshtë shqetësimet për një konflikt të mundshëm interesi, duke thënë se aktivitetet private të Kushnerit nuk kanë lidhje me angazhimet e tij diplomatike, të cilat i kryen vullnetarisht me kërkesë të presidentit.

Demokratët, ndërkohë, kanë kërkuar hetime të reja për aktivitetet e Kushnerit në rajon. Në një letër të dërguar në prill, deputeti demokrat, Jamie Raskin, tha se rolet e dyfishta të Kushnerit përbëjnë një vendim “plotësisht të papajtueshëm dhe joetik”.

Si u përfshi Kushner në biznesin në Izrael?

Kushner themeloi kompaninë që më vonë do ta shndërronte në “Affinity Partners” më 21 janar 2021, vetëm një ditë pas përfundimit të mandatit të parë të Trumpit. Gjashtë muaj më vonë, kompania siguroi një investim prej 2 miliardë dollarësh nga Fondi Publik i Investimeve i Arabisë Saudite, i drejtuar nga princi i kurorës Mohammed bin Salman, me të cilin Kushner kishte krijuar marrëdhënie të afërta gjatë mandatit të parë të Trumpit.

Më vonë erdhën investime nga Katari dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe një seri investimesh të tjera.

Në vitin 2023, “Affinity” bëri investimin e parë në Izrael, duke blerë 15% të biznesit të veturave me qira dhe kredive të “Shlomo Group” për 150 milionë dollarë.

Një vit më vonë, “Affinity” bleu 4.95% të “Phoenix Financial” për 128.5 milionë dollarë. Pesë ditë para rikthimit të Trumpit në Shtëpinë e Bardhë, “Affinity” pothuajse dyfishoi aksionet në “Phoenix”, duke u bërë aksionari më i madh i kompanisë.

Investimi u rrit ndërsa lufta në Gazë po përshkallëzohej. Lufta nisi pas sulmeve të Hamasit më 7 tetor 2023, në të cilat u vranë më shumë se 1.200 izraelitë. Sipas shifrave të Ministrisë palestineze të Shëndetësisë të cituara në tekst, fushata ushtarake izraelite ka vrarë më shumë se 74.000 njerëz. Një hetim i pavarur i Kombeve të Bashkuara e ka cilësuar veprimin ushtarak të Izraelit në Gazë si gjenocid, gjë që Izraeli e ka kundërshtuar vazhdimisht.

Në maj 2025, Kushner nisi të vepronte si këshilltar jozyrtar i vjehrrit të tij, ndërsa lufta po arrinte kulmin. Zyrtarë rajonalë i thanë CNN-it se e mirëpritën ndihmën e tij dhe se ai kishte krijuar marrëdhënie të forta me aktorë të rëndësishëm të rajonit.

“Kjo filloi vërtet me Gazën. Kalova shumë kohë duke ndihmuar Stevein, në heshtje. Dhe kur gjërat u bënë shumë intensive me Gazën, Steve dhe presidenti më kërkuan të përfshihesha më shumë në aspektin operacional”, tha më vonë Kushner, duke iu referuar të dërguarit amerikan, Steve Witkoff.

Në shtator 2025, Kushner qëndroi në Zyrën Ovale kur Netanyahu telefonoi kryeministrin e Katarit pas një sulmi izraelit në Doha, që kishte në shënjestër liderë të Hamasit. Më vonë atë ditë, ai u takua me Netanyahun dhe delegacionin e tij për të diskutuar një kuadër për marrëveshjen e armëpushimit në Gazë.

Në tetor, Trumpi e dërgoi dhëndrin e tij në Sharm el-Sheikh të Egjiptit për të finalizuar marrëveshjen. 

“Unë kam Jaredin”, tha Trumpi në atë kohë. “Gjeni dikë më të aftë.” Disa ditë më vonë, Kushner u shfaq në Sheshin e Pengjeve në Tel Aviv, duke festuar armëpushimin që kishte ndihmuar të ndërmjetësohej.

Ndërsa zhvillonte këto përpjekje diplomatike, Kushner fliste hapur edhe për interesat e tij tregtare në rajon. Në janar, në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, ai prezantoi një “masterplan” për rindërtimin e Gazës, ku parashikohej një zonë turistike bregdetare dhe një aeroport i ri.

Kushner e përshkroi “Gazën e Re” si një qendër industrie dhe i bëri thirrje sektorit privat të investonte, duke premtuar “mundësi të jashtëzakonshme investimi”.

Në shkurt, gjatë takimit të parë të “Bordit të Paqes” të Trumpit, organ i krijuar për të mbikëqyrur rindërtimin dhe sigurinë në Gazë, Kushner tha se shumë prej pjesëmarrësve ishin vullnetarë dhe se “nuk po e bëjnë këtë për përfitime personale”.

Kushner dhe Witkoff kanë përshkruar qasjen e tyre ndaj diplomacisë si biznesmenë: të identifikojnë atë që kërkon secila palë, të zgjidhin pengesat dhe të negociojnë marrëveshje.

Investimet e “Phoenix” në kompanitë ushtarake

Në rastin e aksioneve të “Affinity” në “Phoenix”, diplomacia publike dhe përfitimi privat i Kushnerit ndërthuren.

Ndërsa Kushner nuk është i detyruar të deklarojë zotërimet e tij për shkak të statusit si vullnetar, rregullat financiare të Izraelit ofrojnë një mundësi të rrallë për të parë një kompani në të cilën ka investuar “Affinity”.

“Phoenix”, si kompani publike, duhet të publikojë çdo tremujor disa të dhëna për biznesin e saj. Dokumentet tregojnë se ajo ka investuar kapital të konsiderueshëm në kompani që kanë bërë biznes me ushtrinë izraelite gjatë luftës në Gazë, Liban dhe Iran.

Investimi më i madh, me vlerë të paktën 265 milionë dollarë, është në “Elbit Systems”, prodhuesin më të madh izraelit të armëve. Gjatë vitit të fundit, kompania ka siguruar qindra miliona dollarë kontrata nga ministria izraelite e Mbrojtjes, përfshirë rreth 200 milionë dollarë për municione të avancuara ajrore, 48 milionë dollarë për mijëra predha artilerie 155 mm, dhe 210 milionë dollarë për përmirësimin e tankeve ushtarake.

Izraeli ishte tregu më i madh i “Elbit” në vitin 2025, duke përbërë 32% të të ardhurave të kompanisë. “Phoenix” zotëron të paktën 0.6% të aksioneve të “Elbit” dhe ka investuar në të prej më shumë se një dekade.

Elbit ka deklaruar se kishte parë një “rritje të konsiderueshme” të kërkesës për produktet e saj nga Ministria izraelite e Mbrojtjes krahasuar me periudhën para luftës. Që nga fillimi i luftës, vlera e aksioneve të kompanisë është rritur me më shumë se 165%.

Sipas analizave të CNN-it dhe organizatave për të drejtat e njeriut, produkte të “Elbit”, përfshirë predha tankesh me eksplozivë të fuqishëm, janë identifikuar në vendngjarje të disa sulmeve izraelite ku janë vrarë civilë.

Një tjetër investim i rëndësishëm i “Phoenixit”, me vlerë mbi 68 milionë dollarë, është në “Next Vision”, kompani që prodhon kamera për dronë ushtarakë dhe ua shet ato kontraktorëve, përfshirë “Elbit” dhe “Israel Aerospace Industries”.

“Phoenix” ka investuar gjithashtu të paktën 40 milionë dollarë në “Reshef Technologies”, kompani që prodhon ndezësa elektronikë për predha artilerie.

Kompania ka raportuar porosi me vlerë 165 milionë dollarë nga Ministria izraelite e Mbrojtjes që nga fillimi i luftës në Gazë.

“Phoenix” ka një aksion më të vogël, me vlerë rreth 525 mijë dollarë, në “Israel Shipyards”, kompani që prodhon anije të shpejta sulmuese për marinën izraelite. Sipas ushtrisë izraelite, këto anije janë përdorur në luftën në Gazë për të lëshuar raketa ndaj enklavës. Kompania ka deklaruar se lufta ka pasur “efekte pozitive mbi biznesin”, për shkak të rritjes së porosive për anijet ushtarake.

Një tjetër kompani që ka raportuar rritje të kërkesës gjatë luftës është “Ashot Ashkelon”, e cila prodhon pjesë, përfshirë kuti transmisioni dhe sisteme transmetimi për tanket dhe automjetet e blinduara të ushtrisë izraelite. “Phoenix” zotëron më shumë se 10% të saj.

“Phoenix” ka bërë gjithashtu investime të vogla në dy kompani të mëdha amerikane, “Boeing” dhe “Caterpillar”, të cilat shesin produkte të përdorura nga ushtria izraelite.

“Phoenix” ka investuar rreth 4 milionë dollarë në “Boeing”, që prodhon avionë luftarakë, helikopterë, bomba me diametër të vogël dhe pajisje për shndërrimin e bombave në municione të drejtuara me precizion.

“Boeing” ia shet produktet Izraelit drejtpërdrejt dhe përmes programit amerikan “Foreign Military Sales”, në të cilin qeveria amerikane vepron si ndërmjetëse. Biznesi i “Boeing” me Izraelin përbën një pjesë të vogël të portofolit të saj, por kompania është përballur me kritika ndërkombëtare pasi municionet e saj janë identifikuar në mënyrë të përsëritur në vendngjarje të sulmeve ku janë vrarë civilë.

“Phoenix” ka një investim prej rreth 2.5 milionë dollarësh në “Caterpillar”. Përmes programit amerikan të shitjeve ushtarake, kompania ka furnizuar ushtrinë izraelite me buldozerë që, sipas OKB-së, janë përdorur për rrafshimin e lagjeve në Liban dhe Gaza. OKB-ja i ka kërkuar kompanisë të ndalojë biznesin me Izraelin, duke paralajmëruar për përfshirje të mundshme në shkelje të të drejtave të njeriut.

“Boeing” nuk pranoi të komentonte për këtë artikull. As “Caterpillar” dhe kompanitë e tjera në të cilat ka investuar “Phoenix” nuk iu përgjigjën pyetjeve të CNN.

“Affinity” i tha CNN-it se Kushner nuk ka pasur përfshirje të drejtpërdrejtë në vendimet e kompanisë lidhur me bizneset që mbështet.

Megjithatë, Kushner ka deklaruar në intervista se interesohet shumë për punën e çdo kompanie që mbështet. Në podcastin “No Priors”, ai tha se përpiqet të punojë me themelues dhe kompani në misionet e të cilave beson.

Kushner ka folur gjithashtu hapur për përdorimin e “Affinity” dhe investimit në “Phoenix” për të ndërthurur objektivat tregtare dhe politike në Lindjen e Mesme.

Ai tregoi se investitorët e tij nga Gjiri Persik kishin shprehur shqetësime kur “Affinity” vendosi fillimisht të investonte në “Phoenix”, pasi Izraeli ndodhej në prag të luftës.

Kushner tha se u kishte argumentuar se një investim më i madh në ekonominë izraelite mund të ishte pozitiv.

Ai sugjeroi gjithashtu se marrëdhënia mund të funksiononte në të dyja drejtimet, me “Phoenix” që mund të investonte në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.