Akademiku Ali Aliu ka rrëfyer se një nga momentet kur e ka ndier krijimin e një hendeku më të madh mes shqiptarëve dhe shtetit të Maqedonisë ka qenë pas kthimit të tij nga Beogradi në vitet ’40 kur përfundonte shkollën e meme.
“Unë atë e kam ndier, mbasi u ktheva nga Beogradi. Në shkollë të mesme, e tash nga Manastiri u regjistrova në normale, e ishte e vetmja shkollë e mesme e shqip në Maqedoni”, ka treguar ai.
Në bashkëbisedimin me publicistin Veton Surroi në podcastin “PIKË”, Aliu ka treguar për arsimin shqip në atë periudhë dhe kushtet në të cilat mësonin shqiptarët në Maqedoni.
“Nuk kishte shkollë tjetër. Kishte në Tetovë vetëm nga një paralele në gjimnazin "Qiril Pejçinoviq" në maqedonisht”, vijoi ish-gazetari.
Më pas, Aliu është ndalur te kujtimet nga Manastiri dhe periudha e shpërnguljeve të mëdha të shqiptarëve drejt Turqisë.
“Në Manastir, mbaj mend këtë detaj: që ishte fillimi i viteve '50, 1952-3-4, domethënë kështu i binte, 1955 ndoshta, është koha e shpërnguljeve, dyndjeve më të mëdha të shqiptarëve drejt Turqisë”.
Aliu ka treguar më pas për pamjet që, siç thotë, i shihnin pothuajse çdo mbrëmje në stacionin e trenit në Shkup, ku shumica ishin kosovarë.
“Edhe që ato detaje në s'i dinim po ne dilnim në mbrëmje, se çdo mbrëmje nisej një tren i gjatë, nga stacioni i trenit në Shkup që ka qenë stacioni i trenit nga më të mirit, thoshin i Beogradit po se po..., po në Ballkan. Nuk e di a e mbrrive ti. Edhe ne shkonim në atë hollin e madh atje edhe shihnim familje, krejt holli i mbushur me familje shqiptare që mbanin me vete, pranë vetes, dengje të lidhur me dyshegje, me çdo gjë që mundnin të merrni nga shtëpia”, ka thënë ai.
