Shtojca për Kulturë

Struktura e pakonsoliduar e identitetit letrar shqiptar

identiteti letrat shqiptar
“Ligji i boshllëkut” do të jetë parimi i formimit të identitetit letrar shqiptar

Hyrje

 

Për shkak se do të jetë nën trysninë e vazhdueshme të tipit të momentit të universalitetit, i cili e përjashton momentin e veçantisë dhe singularitetit, si momente që e krijojnë unitetin unik të qenies së identitetit, qenia e identitetit letrar shqiptar do të jetë e munguar nga ligji i kontradiktës së brendshme, si kusht i ndryshimit organik dhe i zhvillimit të së tërës. Mungesën e ligjit të kontradiktës së brendshme letërsia shqipe do ta plotësojë me ligjin, siç e quan Hegeli, “të boshllëkut”

Hyrje

Përmes letërsisë dhe në letërsi, manifestohet nevoja thelbësore e universit të njeriut për t’i tejkaluar kushtet e dhëna të gjendjes së papërkryer njerëzore në një gjendje më të përsosur. Mendja letrare është një nga aftësitë e të kuptuarit, e cila, përmes ndërlidhjes së percepteve (objekteve të perceptimit) të kundërthënshme në një tërësi unike funksionale pamore, arrin të zotërojë atë që është e pakushtëzueshme dhe e pakufishme, prandaj, edhe e pazotërueshme prej logjikës dhe mendjes shkencore. Pa përfytyrimin e Ajnshtajnit adoleshent për udhëtimin e tij mbi një rreze drite – e kjo do të thotë pa fuqinë e mendjes letrare – të ngritur në shkallën e një vullneti titanik për njohjen e “parimit të mendjes së Zotit” në fazën e pjekurisë së tij, nuk do të rezultonte teoria speciale e relativitetit, e cila do ta kontestojë teorinë e lëvizjes njëdrejtimëshe të dritës, e me këtë edhe teorinë e lëvizjes njëdrejtimëshe të trupave të tjerë në univers.