ФИФА Евро 2024 KOHA.net

Изгледа

Дечанскиот манастир како пресвртница

Регистрацијата на земјиштето што му припаѓа на манастирот Деча - заверено од Уставниот суд и во форма од самиот катастар на Дечан - може да означи многу голем напредок на перцепцијата и позицијата на Косово како европска држава, вклучително и членството во Советот на Европа. Без овој чин, Косово ќе продолжи да се третира во областа на шпекулациите

1.

Како ќе изгледа Дечанскиот манастир во 2030 година?

Не верувам дека ќе биде во ЕУ - цел Западен Балкан е подалеку од членство отколку што мислите. Меѓутоа, во ЕУ или не, лесно може да се предвиди дека Дечанскиот манастир ќе биде истиот прекрасен објект изграден со западна сакрална архитектура за потребите на источниот сакрален објект. Исто така, тој ќе биде жив сакрален објект на Српската православна црква, дека ќе биде дел од религиозното и културното наследство на српскиот народ на Косово и на српскиот народ низ целиот Западен Балкан, дека ќе биде дел од верските и културно наследство на Република Косово и нејзините граѓани, дека ќе биде еден од значајните објекти на светското културно наследство заштитени од УНЕСКО.

Но, би сакал да замислам дека Дечанскиот манастир има две посебни димензии за Косово. Еден, да биде оаза на мирољубивата култура. Второ, да биде пресвртница за европската перспектива на Косово.

Оазата на културата на мирот значи дека Дечанскиот манастир, со поширока и недопрена територија на градби, служи како збирно место за културен дијалог, односно метафизички. Да биде поттик за средби на архитекти, поети, сликари и мислители. Да биде посетен од средношколци Албанци за да се разбере важноста на религиозните наративи на фреските за српската култура, византиската, за христијанството во целина. Значи, да се разбере една важна димензија на културата на Република Косово.

И тоа е можно во соработка меѓу Дечанскиот манастир и институциите на Република Косово, но можно само доколку братството на манастирот и институциите на Република Косово се чувствуваат удобно меѓу себе. И тоа не е случај денес.

2.

Тука навлегува втората посакувана и потенцијална димензија на Дечанскиот манастир, онаа на европската пресвртница. Во текот на овој изминат четврт век, Дечанскиот манастир ја почувствува правната, значи и физичката неизвесност, со нерегистрирањето на имот од 24 хектари земјиште околу манастирот што го смета за свој. Оваа земја, која се сметаше за оспорена за време на окупацијата на Косово од страна на Србија и Милошевиќ, беше легализирана за време на администрацијата на УНМИК, а потоа спорниот правен процес го достигна својот конечен епилог во одлуката на Уставниот суд на Косово. Законски, овој случај е завршен.

Законската одлука во највисокиот акт не се занимава со периодот пред формирањето на УНМИК, туку со повоената процедура. Впрочем, Уставниот суд оцени дека е законски склучен договор меѓу КТА (Косовска доверителска агенција) и Дечанскиот манастир за размена на имоти. Манастирот и додели четири парцели во центарот на градот на општина Дечан. Овие дури се запишани во Дечанскиот катастар како општинска сопственост, но истото се уште не е направено со 24-те хектари на Дечанскиот манастир. (Подетални информации можете да прочитате во новообјавениот извештај на ESI (Иницијатива за европска стабилност со седиште во Берлин „Манастир, косовските судови и патот до Советот на Европа“).

Значи, нема да има повеќе правно оспорување на ова прашање; земјиштето му припаѓа на Дечанскиот манастир. А, во форма, тоа го прифати и Агенцијата за катастар на Дечан со евиденција на четири имоти кои се легализирани како имоти на општина Деча, што го потврдија сите правни инстанци, вклучително и Уставниот суд. Бидејќи е така, останува Агенцијата за катастар на Деча да го запише остатокот од легализираниот договор во сите правни инстанци, онаа каде што остануваат 24 хектари шума и нива во замена за четирите парцели што Манастирот ги дава на општина.

3.

Регистрацијата на имотот на Манастир веќе се чини дека е пресвртница за Косово на многу начини. Мислам дека не е така, првото е поврзано со владеењето на правото: државните агенции мора да ги почитуваат судските одлуки, згора на тоа оние од највисоката инстанца како што се Уставниот суд и Катастарската агенција на Косово заедно со онаа на Дечан, предмет на ова државно ниво, мора да ја спроведе оваа одлука.

Втората е поврзана со чувството на меѓусебна почит и правна сигурност што треба да го имаат косовските власти меѓу себе и братството на Дечанскиот манастир и воопшто Српската православна црква. Уставниот суд донесе одлука во 2016 година и не помогнаа дилемите на јавниот простор кои цело време беа поврзувани со тоа што земјиштето првично беше дарувано на манастирот Дечани од Владата на Србија во годините на окупација (1997 година). да се изгради меѓусебна доверба; актот за регистрација може да биде важна пресвртница за замислување на Дечанскиот манастир во контекст на оаза на културата на мирот, докажана со правната сигурност што ја нуди Република Косово.

И, трето, регистрацијата на имот може да биде пресвртница за европските аспирации на Косово. Во последните чекори од процесот на испитување на членството на Косово во Советот на Европа, регистрацијата на имотот на Дечанскиот манастир би бил многу неопходен знак за посветеноста на Косово и за владеење на правото и за градење доверба меѓу културите и религиите. нејзината. Без овој сигнал од Косово не може да се направи чекор напред за членство во Советот на Европа.

4.

Една од најважните одлуки за надворешната политика на Косово и неговото европско патување е целосно зрела да се донесе. Дури, во нејзините три димензии, на докажување на зајакнувањето на Република Косово како правна држава, на чувствителноста кон културите и религиите и на дијалогот меѓу нив и конечно, на докажувањето на европскиот пат на земјата.