Руговаовите алгоритми

Имаше нешто речиси митско во неговиот пристап и непоколеблива верба во зборовите и сликите како алатки што можат да ја трансформираат политичката реалност, во време и во контекст кога ова изгледаше невозможно. Неискусен во политиката, но со интуиција на писател, тој создаде еден вид извонреден комуникациски алгоритам, едноставен, но кој имаше влијание какво што дури ни алгоритмите и супер-спонзорираните објави на социјалните мрежи на денешните инфлуенсери не можат да го имаат.

Има многу што да се каже и напише за Ибрахим Ругова, поранешниот претседател на Косово. Книжевен научник и писател кој стана политичар, тој му се спротивстави на Милошевиќ на почетокот на 90-тите, користејќи мирни средства и методи на отпор. Во текот на тие години, тој стана централна и најистакната фигура во косовската политика, но исто така успеа да стекне извонредна меѓународна слава. Се најде на чело на еден сложен процес, од една страна, на идеолошка трансформација, по почетокот на распадот на Југославија, а од друга страна, на националните напори за слобода и независност. Неговите методи на мирен отпор и неговата пасивност беа критикувани и продолжуваат да бидат критикувани од многумина. Неговите критичари честопати се потсмеваа на неговата инертна природа и досадната униформност на неговите ставови и постапки. Но, повеќето се согласуваат дека пристапот на Ругова беше неопходната врска што му претходеше на воениот отпор на ОВК.

Имаше нешто речиси митско во неговиот пристап и непоколеблива верба во зборовите и сликите како алатки што можат да ја трансформираат политичката реалност, во време и во контекст кога тоа изгледаше невозможно. Неискусен во политиката, но со интуиција на писател, тој создаде еден вид извонреден комуникациски алгоритам, едноставен, но кој имаше влијание какво што дури ни алгоритмите и супер-спонзорираните објави на социјалните мрежи на денешните инфлуенсери не можат да го имаат. Со своите искрени зборови и својата „иконографија“ во позадина, Ругова во текот на 90-тите години ја таргетираше и влијаеше врз локалната и глобалната публика на неповторлив начин.

Но, како функционирал алгоритмот на Ругова? Тој создал еден вид ритуал, повторуван секоја недела, во формат на прес-конференции. На овие конференции, кои редовно се одржувале во петок, а на кои учествувале локални и меѓународни медиуми, главните слики што биле забележани биле неговиот познат шал, со кој го обвиткувал вратот, и две фотографии во позадина, од едната страна самиот тој со папата Јован Павле Втори, додека од другата била фотографија од Мајка Тереза. Ова се главните слики што биле забележани и извезени во јавноста, глобално, во целиот период од 90-тите. И секако, не можеме а да не веруваме дека овие слики биле контра-наратив на наративот што го пропагирал Белград, дека во Косово се води борба против исламскиот фундаментализам. На тие конференции, зборовите, кои биле малку, но внимателно одбрани, исто така, имале моќно влијание. Ругова ја започнал конференцијата поздравувајќи ги меѓународните лидери, оние кои биле клучни и кои можеле да имаат улога во решавањето на косовското прашање, но не заборавил да го поздрави и папата. Конференцијата потоа била проследена со резиме што го дал за политичката и социјалната состојба во Косово. Во тие неколку минути тој успеа да направи преглед на неделата, главно раскажувајќи за убиствата, насилството, рациите и затворањата на луѓе. И на крајот ја артикулираше неопходноста од независно Косово, како гаранција за долгорочен мир.

За тие речиси десет години, алгоритмот на Ругова даде извонредни резултати, надвор од предвидливите. Секако, неговиот пристап беше успешен затоа што имаше поддршка во турбулентен политички контекст, трагедија која беше реална и опиплива. Ругова веруваше дека вистината, само кога се кажува доследно, станува целосна и веродостојна вистина. И тој му даде тежина на својот збор со сликите што ги чуваше блиску до себе, како гаранција за својот збор и вистина. Тој останува најважниот влијателен човек во регионот, клучниот човек кој го промовираше и интернационализираше прашањето за Косово, неговата битка за слобода и независност. Ругова останува симбол на чесен водач кој веруваше дека слободата може да се освои и со отпор и борба со мирни средства.