Можно е таа да сака да ја задржи таа моќ за себе додека не се покаже дека е доволно способна. Подредената регентска позиција на Теута јасно укажува дека мажот имал приоритет пред жената во наследувањето на тронот, но Илирите исто така толерирале привремена женска управа кога станува збор за членовите на елитата. Дали ова значеше дека жените се почитувани, па дури и привилегирани во тамошното општество?
На нашата територија е познато името на легендарниот илирски владетел Теута. Некои веруваат дека нејзината позиција на власт е јасен показател дека жената била почитувана во илирското општество. Но, дали беше навистина така?
Познато е дека Теута промовирала и пиратерија, но прашање е дали тоа било само последица на желбата за грабеж, како што можело да се констатира според некои антички автори, или зад нејзината политика може да се кријат други цели. Писателите од грчко-римскиот свет во најголем дел ја оцрнуваат оваа илирска кралица како „краткоумна“ и всушност немаат добро мислење за женскиот род.
Победа која требаше да се слави
Теута ја презела власта по смртта на кралот Агрон во 230 година. Агрон бил припадник на ардиското илирско племе и управувал со Илирското кралство. Се смета дека Илирското кралство за Агрон се простирало приближно од територијата јужно од реката Неретва до областа Епир, иако постојат различни гледишта за оваа точка. Во тој момент Илирите веќе долго време биле во сојуз со македонското кралско семејство.
Кога Агрон создал навистина импресивна војска, тој тргнал во војна против Грците на страната на македонскиот крал Димитриј II. Големата победа на Агрон над моќниот етолски сојуз на страната на Македонците беше достигнување кое треба соодветно да се прослави. Се чини дека токму оваа забава го уби Агрон и дека тој починал како последица на белодробна болест во комбинација со прекумерно пиење. Се разбира, грчките писатели неговото пијанство го донеле во негативен контекст, но факт е дека и самите уживале во големи количини вино што го одгледувале на „софистициран“ начин. Без разлика на сето ова, оваа победа беше вредна за големо славење од тогашниот свет. Тоа се случило околу 230 п.н.е.
исто така Индустријата за политички измами
Која беше Теута?
Агрон можеби бил наследен на тронот од неговата втора сопруга. Според преовладувачкото мислење, Агрон прво бил во брак со Тритеута со која го добил синот Пајнс, но подоцна лудо се вљубил во убавата Теута, со која на крајот се оженил. До доаѓањето на власт ништо не се знае за нејзиниот живот. Според некои извори, таа била ќерка на „гатачка“ (видилка) која му помогнала на Агрон да закрепне.
Прифатено е дека има податоци дека таа не била сопруга на Агрон, туку неговата ќерка и дека власта ја презела на сметка на помалиот брат. Ова можеби е поткрепено со нејзиното име, кое потоа би било дериват на името на нејзината мајка, но оваа теорија е помалку прифатена во науката.
И покрај тоа, некои веруваат дека самото име Теута било име што сите илирски владетели или први дами, како што би рекле во денешниот речник. Без разлика дали Теута му била сопруга или ќерка, како што некои веруваат, таа ја презела власта во свои раце и не ја сфатила како формална функција на привремен администратор, туку како рамноправен владетел, кој сакал да ја зголеми моќта и кралството до нејзиниот син или брат пораснале доволно за да владеат самостојно.
Се разбира, можно е таа да сака да ја задржи таа моќ за себе додека не се покаже доволно способна. Подредената регентска позиција на Теута јасно укажува дека мажот имал приоритет пред жената во наследувањето на тронот, но Илирите исто така толерирале привремена женска управа кога станува збор за членовите на елитата. Дали ова значеше дека жените се почитувани, па дури и привилегирани во тамошното општество? Не би рекле. Само како дете на елитата уживала поголеми права од другите жени и оваа гледна точка ја застапува проф. Анамарија Курилиќ од Катедрата за античка историја на Универзитетот во Задар.
исто така
„Сега гледам дека животот е многу здодевен и досаден.“
Теута ја продолжила активната воена политика на нејзиниот претходник Агрон. Информациите за него не само што се скромни, туку и честопати контрадикторни. Она што со сигурност може да се утврди е дека таа била жена со извонредна убавина, која ја продолжила воената политика на нејзиниот сопруг или татко и дека нејзините бродови стигнувале дури на југ до Грција. Таа беше жена која знаеше што сака и имаше доволно храброст и сила да се спротивстави на она што се очекува од мажите од нејзиното време.
Статијата е позајмена од истражувачката Соња Кирхофер, Факултет за хрватски студии, Универзитетот во Загреб. Превод: Агрон Р. Дида
