ЕУ со ТЕБЕ – за можностите во Западен Балкан

Поддршката од ЕУ не е апстрактна — таа се гледа на улиците на градовите од Западен Балкан, во бизнисите што се развиваат, во можностите што се отвораат за младите луѓе.

Дводневниот настан „Креативен центар“, организиран од WeBalkans во Белград кон крајот на април, стана место за средба на новинари, комуникатори, претприемачи и претставници на ЕУ од целиот регион. Посветен на економскиот развој, центарот е дел од кампањата „ЕУ со ТЕБЕ“ и ги собра учесниците од Албанија, Босна и Херцеговина, Косово, Црна Гора, Северна Македонија и Србија околу едно единствено прашање: како поддршката од ЕУ да се направи видлива, конкретна и во корист на граѓаните?

„Поддршката од ЕУ не е апстрактна - таа се гледа на улиците на нашите градови, во бизнисите што ги водат нашите соседи и во можностите што ги остваруваат нашите млади луѓе“, рече Пламена Халачева, заменик-шеф на Делегацијата на ЕУ во Србија, отворајќи ја пленарната сесија. Овој пристап го постави тонот за целиот настан: премин од јазикот на политиката кон искуство од реалниот живот.

Мари Бранкалеоне од Генералниот директорат за проширување и соседска политика ги потсети учесниците дека процесот на пристапување во ЕУ, во својата суштина, е процес на трансформација што влијае на секојдневниот живот - од воздухот што луѓето го дишат до пазарите каде што ги пласираат своите производи. Ралука Костаче, раководител на програмата WeBalkans, и Селена Тасиќ, раководител на јавна дипломатија, потоа ја претставија кампањата „ЕУ со ТЕБЕ“ како врска помеѓу регионалните реформи и граѓаните чии животи овие реформи имаат за цел да ги подобрат.

Од истражувачки лаборатории до глобални пазари

Утринскиот „Молњачки разговор“ го презентираше Оскар Марко, директор на Центарот за информатичка технологија при Институтот Биосенс ​​од Србија. Неговата порака беше јасна: можностите што ги нуди ЕУ даваат резултати кога институциите знаат како да ги користат. Биосенс ​​ја разви практиката на користење грантови од Хоризонт Европа за иновации во земјоделството кои се важни за земјоделците низ целиот регион - доказ дека патот од финансирање од ЕУ до вистинско влијание е пократок отколку што често се мисли.

Три разговори, една порака

Тематските панели што следеа го претставија економскиот пејзаж на Западен Балкан од три различни перспективи.  На сесијата поддржана од Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF), модерирана од Филип Лукиќ од N1, шест говорници објаснија како овој механизам мобилизирал речиси 9 милијарди евра и поддржал над 600,000 бизниси низ целиот регион. Бенедикт Климовски од Европската комисија го сумираше тоа едноставно: „Кога вашата локална банка ви нуди подобра понуда, ЕУ е зад неа“.

Едина Хаџиќ, основач на босанскиот бренд за одржлива мода „Sugar on Top“, ја истакна предноста на помалиот пазар: „Мора да бидете искрени за тоа каде се наоѓате. Сè е во вистинска транспарентност.“ Од друга страна, Тина Михајловиќ, коосновач на српскиот стартап за соларна вештачка интелигенција „Solarise Technologies“, зборуваше за јазот помеѓу техничкото знаење и подготвеноста на пазарот, како и за улогата на менторството во неговото премостување.

Панелот поддржан од ЕБОР го модерираше Александра Вукосављевиќ, директорка за финансиски институции за Западен Балкан и Источна Европа. Дискусијата се фокусираше на зелените и конкурентни мали и средни претпријатија. Заклучокот беше јасен: одржливоста повеќе не е избор, туку неопходност диктирана од барањата на пазарот, растечките трошоци за енергија и пристапот до финансии. ESG стандардите денес се клучен фактор во донесувањето одлуки на банките и инвеститорите. Со оглед на тоа што малите и средни претпријатија сочинуваат 98–99% од компаниите во регионот, нивното усогласување со стандардите на ЕУ, додека се натпреваруваат на поголеми пазари, е во срцето на економскиот развој.

Третиот панел, со учество на делегациите на ЕУ од регионот и модериран од Мари Бранкалеоне, се осврна на Планот за раст за Западен Балкан како рамка за економска трансформација. Претставниците од шесте економии дискутираа за тоа како ќе изгледа следната фаза на интеграција во пракса.

Пораките што ги испративме

Првиот ден заврши со дискусија која јасно ја истакна целта на настанот. Новинарките Грета Топјана од Албанија и Вишња Вишњиќ Милиќ од Србија, заедно со тимот на WeBalkans, дадоа резиме и зборуваа за тоа како патуваат приказните за ЕУ ​​и каде се губат. Главната порака беше дека финансиските програми и инструменти постојат, но не се користат доволно поради фрагментирана комуникација и недостаток на видливост. Затворањето на овој јаз беше токму целта на Креативниот центар.

Втор ден: од креирање политики до комуникација

Вториот ден беше посветен на производство на содржини. Кампањата „ЕУ со ТЕБЕ“ ја претстави Самра Лучкин, по што другите членови на тимот на WeBalkans - Аријан Реџепи, Вулнет Гацафери и Станислава Маројевиќ - работеа со учесниците во групи за да ја трансформираат дискусијата во конкретна содржина: објави на социјалните медиуми, фотографии, кратки изјави и интервјуа со учесниците. Исто така, беа изготвени планови за објавување видеа и новинарски стории во наредните недели.

Паралелно, мрежата WeBalkans им овозможи на учесниците да ја презентираат својата работа и да најдат партнери за регионална соработка.

Резултатите од оваа работа ќе продолжат да живеат и надвор од самиот настан — на платформите на WeBalkans, партнерските канали и социјалните мрежи, каде што новата генерација граѓани на Западен Балкан се среќава со ЕУ како партнер во секојдневниот живот.

ЈАС СУМ СО ТЕБЕ

Белградскиот креативен центар е првиот настан во серијата активности што WeBalkans, како дел од кампањата „ЕУ со ТЕБЕ“, ги планира низ целиот регион. „ЕУ со ТЕБЕ“ е регионална кампања за јавна дипломатија што ја поврзува поддршката на ЕУ во Западен Балкан со луѓето, бизнисите и заедниците кои ќе ја доживеат оваа трансформација. Повеќе приказни и активности од оваа кампања ќе бидат објавени на дигиталните комуникациски канали на WeBalkans во наредните недели.