Црна Гора ќе произведува дронови во соработка со САД

Црногорските власти планираат да започнат со производство на беспилотни летала, во соработка со компанија од Соединетите Американски Држави, а првата серија ќе биде донирана на Украина, се вели во документ од Владата на Црна Гора.

Оваа влада нагласува дека оваа иницијатива е во согласност со стратешката ориентација на Црна Гора и дека, меѓу другото, ќе ја зајакне домашната одбранбена индустрија.

„Тоа ќе ги подобри капацитетите на Армијата во однос на НАТО, ќе ги поддржи одбранбените потреби на Украина и ќе ја позиционира Црна Гора како сигурен снабдувач на најсовремена одбранбена опрема на глобалниот пазар“, според црногорската влада.

Не е познато кога ќе започне производството, ниту колку пари црногорските власти ќе издвојат за оваа намена.

Во документот се наведува дека договорот, вреден до 15 милиони долари, ќе биде поддржан од американската администрација предводена од претседателот Доналд Трамп.

Инаку, ова се парите што САД ги издвоија за црногорската армија.

Амбасада на САД: Инвестирањето во одбраната ја покажува сериозноста на Црна Гора

Амбасадата на САД во Црна Гора соопшти дека Владата на САД ги охрабрува сите земји-партнери да инвестираат и да соработуваат со американски компании.

„Инвестициите во одбранбени капацитети, како што се американските беспилотни воздушни системи, ја покажуваат сериозноста на Црна Гора во исполнувањето на своите обврски кон Алијансата, во време кога бараме од Европа да преземе поголем товар за нејзината безбедност“, се наведува во одговорот до Радио Слободна Европа.

Земјите-членки на НАТО се обврзани да издвојат најмалку 2 проценти од својот бруто домашен производ за одбрана.

Амбасадата потсетува дека очекувањата на САД се уште поголеми:

„Како што рече претседателот Трамп, важно е сите сојузници, на самитот во Хаг, да се обврзат да потрошат 5 проценти од својот бруто домашен производ за одбрана.“

Договорот - доколку се постигне - ќе промовира „безбедност, стабилност и заеднички просперитет“, нагласува амбасадата на САД во Подгорица.

Што дава писмото за намери?

На седницата одржана на 29 мај, Владата на Црна Гора одобри „писмо за намери“ за инвестирање во производство на беспилотни летала (UAS) и развој на извозот од црногорските аеродроми.

Ова писмо наскоро ќе го потпишат заменик-премиерот и министер за економски развој, Ник Ѓелошај, и директорот на компанијата „Бај Лајт професионално ИТ сервисис ДОО“, Роберт Џ. Донахју.

Тоа ќе биде вовед во договорот што ќе треба да се потпише во септември.

Министерството на Ѓелошај не одговори на прашањата на Радио Слободна Европа за тоа каде ќе се гради фабриката, кога треба да започне производството и колку луѓе ќе бидат вработени.

Црна Гора, исто така, со документи потврдува дека ќе обезбеди законска рамка за производство и извоз на воени компоненти и опасни материјали.

Моментално, Владата работи на предлог-закон за производство на оружје и воена опрема, кој треба да биде готов до крајот на годината.

Во оваа иницијатива учествуваат осум министерства, Агенцијата за цивилно воздухопловство и аеродромот во Подгорица.

Соработка со црногорски компании

Црногорската влада ќе издвои средства и за создавање производствен капацитет за беспилотни воздушни системи, во соработка со компанијата „Бај Лајт“ и нејзиниот партнер 4WINDS LLC, кои ќе основаат компанија во Црна Гора за потребите на овој проект.

Договорот предвидува користење на компании од Црна Гора и регионот за тестирање на воздушни и подводни технологии на беспилотни системи.

Особено се споменуваат две компании од северна Црна Гора, кои се занимаваат со производство на воена опрема и експлозиви - „Тара Аероспејс“ од Мојковци и „Полиекс“ од Берања.

Претходно, тие беа делумно или целосно во сопственост на државата, но оттогаш се приватизирани.

Владата задржа 12.5 проценти од акциите во „Тара“, која е специјализирана за системи за воздушна безбедност и минатата година ја затвори со профит од над 8.6 милиони евра.

Полиекс во Беране, кој произведува експлозиви, исто така работел со профит од над 4.2 милиони евра.

До десет часа лет

На веб-страницата на американската компанија „Бај Лајт“ може да се најдат четири вида дронови.

Во него се наведува дека овие авиони имаат „долга издржливост и низок шум, а истовремено нудат повеќекратни оперативни способности и во воздух и на вода“.

Најмодерниот меѓу нив е HALO-6 VTOL, чиј максимален товар е 27.2 килограми и може да остане во воздух до десет часа.

Оваа компанија нуди и обука за пилоти на дронови.

Таа и нејзините филијали имаат добиено вредни договори со американски институции.

Продолжува поддршката за Украина

Владата на Црна Гора вети дека ќе ја донира првата рана серија беспилотни системи и придружна заштитна опрема на Украина.

„Тековниот конфликт во Украина ја нагласува итната потреба од беспилотни летала и безбеден транспорт на опасни материјали“, се наведува во документот.

Беспилотните летала често се користат во конфликтот меѓу руските и украинските сили, кој ескалираше откако Русија започна целосна инвазија на својот сосед во февруари 2022 година.

Црна Гора - членка на НАТО и земја-кандидат за членство во Европската Унија - ѝ обезбеди на Украина 11.3 милиони евра воена помош од почетокот на инвазијата, им обезбеди засолниште на украински граѓани и воведе санкции на Русија.

Неодамна, Црна Гора и Украина се согласија за текстот на десетгодишен договор за соработка, кој се однесува на поддршка во случај на вооружен напад, инвестиции во одбранбената индустрија, разузнавачка соработка и обнова на земјата разурната од војна.

Договорот сè уште не е потпишан.

Сличен договор со Украина досега потпишаа триесет земји - претежно членки на НАТО.