Инцидент пред самитот во Тиват: Црна Гора протера 87 Срби, Србија притвора црногорски граѓани

Во пресрет на самитот на Европската унија и Западен Балкан што ќе се одржи утре (петок) во Тиват, односите меѓу Црна Гора и Србија се затегнаа по низата инциденти што предизвикаа загриженост за безбедноста.

Црногорските власти вчера депортираа 87 српски државјани, кои пристигнаа на аеродромот Тиват со чартер лет со авионот на „Ер Србија“. Според црногорските безбедносни служби, групата се сметала за закана за националната безбедност, бидејќи некои од нејзините членови учествувале во собири со висок безбедносен ризик, додека други биле вклучени во кривични дела и прекршоци со елементи на насилство.

Според „Вијести“, при претресот биле запленети транспаренти со слоганот на Српската напредна партија (СНС) „Србија победува“, како и опрема за далечинска комуникација и поморска радио станица. Конфискувани се и два автобуси со српски регистарски таблички, за кои постои сомневање дека биле користени за транспорт на групата.

Во меѓувреме, веднаш по овој инцидент, околу 30 црногорски државјани беа приведени неколку часа на аеродромот во Белград по пристигнувањето на летот од Подгорица, што дополнително ги зголеми тензиите меѓу двете земји.

Многу од луѓето протерани од Црна Гора се опишани од медиумите, активистите и опозициските личности во Србија како лица блиски до СНС и до структури кои биле вклучени во конфронтации со студентски протести, инциденти на спортски настани и други контроверзни активности во Србија.

Се очекува утрешниот самит во Тиват да биде еден од најважните дипломатски настани во историјата на Црна Гора. На него ќе присуствуваат високи европски и регионални лидери, меѓу кои францускиот претседател Емануел Макрон, германскиот канцелар Фридрих Мерц, италијанскиот премиер Џорџија Мелони, шпанскиот премиер Педро Санчез, претседателот на Европскиот совет Антонио Коста и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен. Покането е и Косово.

Премиерот на Црна Гора, Милојко Спајиќ, неодамна изјави дека земјата во последните месеци се соочила со дејствија насочени кон попречување на нејзиниот европски пат, наведувајќи интеракција меѓу надворешнополитичките фактори и групите на организиран криминал, без да наведе конкретни имиња.

исто така Ражон пред 1 месеци Црна Гора протера 87 Срби од Тиват, сметајќи ги за безбедносен ризик

Од друга страна, Српската безбедносно-разузнавачка агенција (БИА) објави дека препорачала претседателот Александар Вучиќ да не патува во Тиват поради високиот безбедносен ризик. Според БИА, црногорските власти не ги споделиле навреме потребните безбедносни проценки за самитот. Сепак, црногорските власти гарантирале дека безбедноста ќе биде на ниво за секој лидер кој ќе учествува на самитот. 

Српската новинарка Вера Дидановиќ, коментирајќи го инцидентот, за „Вијести“ изјави дека е тешко да се поверува дека таква операција би била организирана на толку видлив начин ако целта била да се сокрие. Според неа, останува нејасно дали станува збор за сериозен организациски неуспех или за намерно дејствување со политичка порака, упатена до Црна Гора, Европската Унија или јавното мислење во Србија.

Досега, претседателот, претседателот на парламентот и премиерот на Црна Гора не дадоа детални изјави за инцидентот. Вицепремиерот Алекса Бечиќ изјави дека реакцијата на институциите на аеродромот Тиват докажала дека безбедносниот систем функционира и дека ризиците се идентификуваат и неутрализираат на време.