Колку побрзо Косово се приклучи на НАТО, толку повеќе безбедност ќе има на Западен Балкан

Косово не бара услуга, туку само свое заслужено место во евроатлантското семејство, бидејќи Косово му припаѓа на НАТО. НАТО не смее да дозволи еден од неговите најдоверливи партнери, во еден од најчувствителните региони на Европа, да остане надвор од Алијансата.

Албанци за Америка

Членството на Косово во НАТО, покрај тоа што е државен приоритет, е неопходност и гаранција за стабилност не само за Косово, туку и за регионот.

Безбедносните случувања во Европа и зголемените можности за справување со сложени безбедносни ситуации го налагаат забрзувањето на овој процес, наместо одложувањето. Колку побрзо Косово стане членка на НАТО, толку побезбеден ќе биде Западен Балкан.

Континуираните напори на Србија за дестабилизација на Косово доволно ја покажаа итноста од членството на Косово во НАТО. 

Терористичкиот напад од 24 септември 2023 година во Бањска останува најтипичен пример за овој ризик. Организирана и тешко вооружена група ја нападна косовската полиција, при што го уби наредникот Африм Буњаку. Понатаму, главниот терорист, Милан Радојчиќ, сè уште е на слобода во Србија, додека двајца други напаѓачи се осудени на доживотен затвор во Косово, а друг на 25 години затвор. Одбивањето на српските власти да го предадат на косовските правосудни органи и на другите вклучени лица е загрижувачка порака за целиот регион.

Како да не беше доволен овој чин, во ноември 2024 година беше извршен уште еден терористички чин против критичната инфраструктура, имено каналот Ибер-Лепенц беше сериозно оштетен.

Токму поради оваа причина, членството на Косово во НАТО треба да се гледа како превентивен инструмент, а не како извор на тензии.

Во овој контекст, на 30 април 2026 година, републиканскиот конгресмен Кит Селф, претседател на Поткомитетот за Европа во Комитетот за надворешни работи на Претставничкиот дом на Соединетите Американски Држави, заедно со конгресмените Ричи Торес и Мајк Лолер, ја претставија Резолуцијата H.Res.1246, која изразува јасна поддршка за интеграцијата на Косово во НАТО и ги повикува земјите-членки на Алијансата кои сè уште не го признале Косово да ги преиспитаат своите ставови.

Оваа резолуција претставува стратешка проценка на неодамнешните случувања во Европа, предупредување за новите опасности во Западен Балкан и јасна идеја за тоа како евроатлантската безбедност може да се зајакне во еден деликатен период на меѓународна безбедност.

Затоа, членството на Косово во НАТО не е само во интерес на Косово, туку и на самото НАТО, на регионалната стабилност и на европската безбедност. Во денешната геополитичка реалност, нечленството на Косово претставува поголем ризик од неговото членство.

Од сите дебати што се водат денес за евроатлантската безбедност, членството на Косово во НАТО е јасно прашање.

Повеќе од две децении, Косово се покажа како успешна приказна за стратешките инвестиции на НАТО и САД. Интервенцијата на НАТО во 1999 година спречи хуманитарна катастрофа и создаде услови за изградба на демократска и прозападна држава. 

Денес, Косово е меѓу земјите со најголема поддршка за НАТО и САД во светот. 

Евроатлантската ориентација е дел од идентитетот на косовското општество, па затоа Резолуцијата на конгресменот Селф е во целосна хармонија со оваа реалност. 

Оваа Резолуција доаѓа во вистинско време во однос на случувањата на европскиот континент, бидејќи Западен Балкан останува еден од регионите најизложени на дестабилизирачки напори.

Во овој контекст, Србија продолжува да претставува фактор на ризик за регионалната стабилност. Иако формално се стреми кон членство во Европската Унија, Белград продолжува да одбива да се усогласи со надворешната и безбедносна политика на ЕУ, со тоа што не воведува санкции врз Русија и одржува блиски политички, економски и воени односи со Москва и Пекинг.

Паралелно, Србија инвестираше милијарди евра во модернизација и проширување на своите воени капацитети. Во последниве години, таа купи напредни системи за оружје од Русија, Кина, Франција и други земји, создавајќи го најголемиот воен потенцијал на Западен Балкан. Србија постојано го придружува зајакнувањето на своите одбранбени капацитети со националистичка реторика, негирање на политичката реалност и континуирани напори за дестабилизација.

Во таква ситуација, пресвртот на континуираните напори на Србија за кршење на интегритетот и суверенитетот на Косово, со тенденција за дестабилизација на Балканот, може да се спречи само кога НАТО ќе ја отвори вратата кон Косово.

Историјата на Алијансата докажува дека НАТО спречува конфликти. Земјите што ќе станат дел од механизмот за колективна одбрана, според Член 5, ќе бидат дел од систем што гарантира долгорочна стабилност.

Така, Косово во НАТО би избегнало какви било обиди од страна на Србија или други фактори за дестабилизација на Косово и регионот. Со намалување на можноста северно Косово да остане потенцијално жариште на ескалација, во исто време би се пренело силна и јасна порака дека границите, интегритетот и суверенитетот на Косово се неповредливи.

Членството на Косово во НАТО би го зајакнало самиот Северноатлантски сојуз. Уште еден партнер, поголема безбедност. Косово презеде конкретни чекори кон исполнување на стандардите што му обезбедуваат најсилен воен сојуз во светот.

Косовските безбедносни сили се трансформираат според стандардите на Алијансата, а нивните институции тесно соработуваат со западните партнери. За разлика од многу други земји кои бараат зближување со НАТО од прагматични причини, Косово ја гледа Алијансата како дел од својот стратешки идентитет.

Еден од најсилните аргументи во прилог на членството на Косово во НАТО е извонредната трансформација на Косовските безбедносни сили во текот на изминатите неколку години. Во согласност со десетгодишниот Сеопфатен план за транзиција, КБС се трансформираа од сила со првенствено цивилен мандат во модерна одбранбена сила, организирана и обучена според стандардите на Северноатлантската алијанса.

Инвестициите во одбранбениот сектор значително се зголемија, додека Косово презеде конкретни чекори за модернизација на своите воени капацитети. Во тесна соработка со САД и другите западни сојузници, КБС се опремени со модерни системи за тактичка мобилност, оклопни возила, напредни комуникациски системи и друга опрема што ја зголемува оперативната подготвеност и одбранбената способност на земјата.

Особено важно е партнерството со Соединетите Американски Држави, кое одигра клучна улога во обуката, професионализацијата и градењето на капацитетите на КБС. Заедничките програми за обука, военото образование во американските академии, како и континуираната соработка со Националната гарда на Ајова придонесоа за создавање сила која денес работи според доктрините и процедурите на НАТО.

КБС, исто така, стекна искуство од учеството во меѓународни мировни операции како онаа во Газа, што произлезе од членството на Косово во Мировниот одбор на покана на американскиот претседател Доналд Трамп. 

Во оваа смисла, со членството во НАТО, Косово не само што би било корисник на колективната безбедност, туку и придонесувач кон неа.

Затоа, предлогот на конгресменот Кит Селф заслужува сериозно внимание во Вашингтон, Брисел и главните градови на земјите-членки на НАТО. 

Точно ја претставува неопходноста од членството на Косово во НАТО, земајќи ја предвид денешната безбедносна архитектура и земајќи го предвид фактот дека сивите зони на безбедноста не произведуваат стабилност, туку несигурност.

Косово не бара услуга, туку само заслужено место во евроатлантското семејство, бидејќи Косово припаѓа на НАТО.

НАТО не смее да дозволи еден од неговите најдоверливи партнери, во еден од најчувствителните региони на Европа, да остане надвор од Алијансата.

(Овој текст е напишан од „Албанци за Америка“)