-
Превод: Вита Абраши-Кајтази
- 3 декември 2025 23:50 часот
- Споделете на:
Нова студија сугерира дека вакцината против херпес зостер (ќерамиди) не само што штити од болната вирусна инфекција, туку може и да го забави прогресијата на деменцијата.
Херпес зостер е предизвикан од вирусот варичела-зостер и се појавува како болен осип. Се проценува дека околу едно од тројца луѓе во Соединетите Американски Држави ќе ја развие болеста во текот на животот. Ризикот се зголемува со возраста, па затоа вакцината се препорачува за возрасни над 50 години. Две дози се над 90 проценти ефикасни во спречувањето на болеста кај постари возрасни лица.
Но, Ен-Ен објави дека нови студии откриле други потенцијални придобивки. Студија објавена оваа недела во списанието Мобилен покажува дека вакцината може да има и „терапевтски“ ефект за оние кои веќе живеат со деменција, забавувајќи ја нејзината прогресија и намалувајќи го ризикот од смрт од болеста.
„Гледаме ефект врз веројатноста за смрт од деменција кај оние кои веќе ја имаат болеста. Ова значи дека вакцината има не само превентивен, туку и терапевтски потенцијал“, рече тој.ë авторот на студијата, д-р Паскал Гелдсецер од Универзитетот Стенфорд.
Новата студија се темели на претходни истражувања во кои тимот на Гелдсецер откри дека примањето вакцина против ќерамиди може да го намали ризикот од дијагностицирање на деменција. Анализата на податоците од Велс, каде што во 2013 година беше спроведена програма за вакцинација за постари лица на возраст од 70-79 години, покажа дека примањето вакцина го намали ризикот од нова дијагноза на деменција за 3.5 проценти во текот на седум години.
исто така
Студија: Вакцината против херпес го намалува ризикот од деменција
„Многу сме поуверени дека гледаме причина и последица, а не само случајна поврзаност“, рече Гелдзецер.
Во новата студија, тимот анализирал повеќе од 282,500 здравствени картони во Велс и ги споредил вакцинираните постари возрасни лица со оние кои не биле вакцинирани. Тие откриле дека кај луѓе без претходни проблеми со меморијата, вакцинацијата го намалила ризикот од дијагностицирање на благи когнитивни нарушувања за 3.1 процентни поени во текот на девет години. Ефектот бил поголем кај жените.
Кај постарите возрасни лица кои веќе живеат со деменција, оние кои ја примиле вакцината имале големо намалување, за 29.5 проценти, на ризикот од смрт од деменција во текот на девет години.
„Се чини дека вакцината има големи придобивки во сите фази од болеста“, рече Гелдзецер.
Експертите велат дека сè уште не е познато точно зошто вакцината може да влијае на деменцијата. Една можност е дека вирусот на ќерамиди, кој е неактивен во нервниот систем по детството, предизвикува трајно воспаление, познат фактор што предизвикува многу хронични заболувања, вклучително и деменција. Прекинувањето на активирањето на вирусот преку вакцината би можело да го намали ова воспаление.
Друга теорија е дека вакцината во голема мера го зајакнува имунолошкиот систем, што го прави поспособен да се бори против инфекции, кои се поврзани со поголем ризик од развој на деменција.
исто така
Вакцината против херпес зостер може да го намали ризикот од срцев удар и мозочен удар
„Постојат сè повеќе докази дека вакцините имаат пошироки ефекти врз имунолошкиот систем, а не само создавање антитела“, рече Гелдзецер.
Други експерти ја пофалуваат студијата, но предупредуваат дека сè уште се потребни повеќе студии.
„Секогаш им велам на луѓето: вежбањето, дружењето и значајните активности се клучни. Сега ќе им кажам и да разговараат со својот лекар за вакцината против ќерамиди“, вели д-р Анџелина Сатин од Државниот универзитет во Флорида.
Но, таа додаде дека точниот механизам останува непознат.
„Студијата е важен чекор, но не ни кажува зошто вакцината е толку заштитна“, рече таа.
Д-р Џоел Салинас од њујоршкиот универзитет Лангон е оптимист, но претпазлив.
исто така
Луѓето не се толку беспомошни против деменцијата како што мислат луѓето
„Резултатите се ветувачки, но не се убедлив доказ дека треба да се вакцинираме само за да го намалиме ризикот од деменција“, рече тој.
Истражувачите планираат големо клиничко испитување за дефинитивно да ја тестираат оваа врска.
