„Тартуфи“ во Гњилане има за цел да ги нападне денешните лицемери

„Тоа е дело што зборува за сегашноста без да ја допре уште, но сепак и за актерството. Некој вид на соголување од времето, и тоа поактуелно во смисла на директна врска со проблемите со кои се занимава делото во однос на општеството и јавноста што ќе го следи. Избравме драматуршка преработка на делото за да го доведеме до ова време“, рече режисерот Штондрим Ријани, кому му беше доверена продукцијата на „Тартуф“ во театарот од Гњилане.

Трупата на театарот од Гњилане се подготвува да ја постави претставата која ги разобличува негативните појави на општеството. Секогаш е актуелна комедијата „Тартуфи“ со текст на познатиот Молиер, напишана овде пред три века. Во овој дух, драматургијата е адаптирана и за да се разоткрие лицемерието, лагите, измамите и многу повеќе на театарската сцена. Квалитетите се дел од ликот на Тартуфи, во претставата во режија на Штондрим Ријани. Премиерата на „Тартуф“ е најавена дека ќе биде најдоцна на 20 декември. Сатиричната претстава преку комедија ги разобличува манипулациите на „угледното“ општество и луѓето кои успеваат да направат сè, кои користат други начини за да се снајдат.

Режисерот на претставата, Штондрим Ријани, потсети дека делото на Молиер е меѓу десетте најизведувани претстави во светот.

„Ова веројатно се должи и на фактот на темата што ја обработува, човечкото лицемерие, која е тема што го придружува човештвото. Колку повеќе тој се развива, толку помоќно станува ова. Колку повеќе луѓето духовно се дистанцираат, толку таа јама станува посилна каде што расте и се размножува лицемерието“, вели тој во интервју за емисијата „Експрес“ на КТВ, оценувајќи ја и како најдобро дело на авторот.

Според режисерот Ријани, драматургијата на претставата е елаборирана за темата да биде поактуелна, иако се совпаѓа и со состојбата на денешното општество. Според него, адаптираниот текст ја прави претставата поактуелна од самиот оригинал.

„Тоа е дело што зборува за сегашноста без да ја допре уште, но сепак и за актерството. Некој вид на соголување од времето и негово поактуелно во смисла на директна врска со проблемите со кои се занимава делото во однос на општеството и јавноста што ќе го следи. Избравме драматуршка преработка на делото за да го доведеме до ова време. Драматуршки го елабориравме за да му го одземеме тоа време. Самото дело стана поактуелно од самото оригинално. Велам дека во овој аспект успеавме“, рече Ријани, театарски, оперски и филмски режисер.

исто така KULTURA 20 декември 2023 година Актуелниот „Тартуфи“ на Косово им ги вади маските на политичарите и ја напаѓа религијата

Неговата кариера е богата со странски и албански дела прикажани во многу европски земји кои се наградени со многу награди на фестивали. Неговите настапи се одликуваат со неговиот груб и директен стил. Тој е и режисер на првата албанска опера во Северна Македонија.

Претставата бара голем број актери, па затоа освен ансамблот на театарот од Гњилане, вклучени се и независни актери. Според него, ваквите големи дела се од суштинско значење за театрите како институции.

„Се задржавме настрана од класичните дела, особено по пандемијата, бидејќи тешко се изведуваат, тоа е една од работите за која е потребен тим и инфраструктура. Театарот како културна институција мора како столб да има светски ремек-дела, мора барем еднаш годишно да има големо дело на светската драматургија. За мене како режисер, кога ги затворам пробите со мислата дека ќе можев да продолжам уште малку, тоа е мерка со која разбирам дека пробите оделе во текот на денот“, рече режисерот Ријани. Тој рече дека не е сигурен за нивото на шоуто. „Но, сигурен сум дека актерите на претставата, секој од нив ќе направи фантастичен лик“, продолжи тој и рече дека веќе една недела се прават проби на маса. Датумот на премиерата е помеѓу 18 и 20 декември.

„Ние сме во прва фаза на работа, во тестови на табели, анализа на ликови, преработка на идејата за делото, бидејќи нема да се одлучува во моментот кога ќе биде напишано. Настанот ќе се трансформира и пренесе во времето во кое живееме сега. Работиме на „Тартуф“ на сегашноста, бараме тартуфи во реалноста во која живееме. Сè уште филозофираме, па верувам уште неколку дена и потоа ќе завршиме конкретна работа“, најави режисерот откривајќи ги задкулисните подготовки за претставата.

На актуелноста на темата се задржа и директорот на театарот од Гњилане, Ерсон Зимбери. Според него, „Тартуфи“ денес е многу актуелен поради суштинските теми што ги обработува, како што се: лицемерието, измамата и тензиите меѓу моралот и личните интереси.

„Овие прашања се универзални и продолжуваат да резонираат денес во современото општество. Преку современа интерпретација на делото што го има Стат како режисер, верувам дека ќе видиме како овие предизвици се сè уште присутни и актуелни во сегашниот контекст, внесувајќи нова перспектива на социјалната динамика“, рече тој за „Тартуфи“ кој ќе биде петтата премиера на театарот од Гњилане годинава. Куштрим Ќерими Ернест Зимбери, Тринга Хасани, Аурита Агуши ги играат главните улоги.

„Тартуфи“ за прв пат е изведен во 1664 година. Главните ликови се Тартуфи, Елмира и Оргони, кои се сметаат за едни од најголемите улоги на класичниот театар.

Наративот во комедијата го прикажува Тартуф како лицемер и преправен верник. Уцената е неговото оружје. Тој користи лицемерие за да ги постигне своите цели.

исто така ЕКСПРЕС 26 декември 2023 година „Тартуфи“ се открива во градскиот театар во Гњилане

„Амбицијата и стапицата на Тартуф се изградени во „секторот“ на преправањето дека е побожен: ова го мами Оргон, кој станува плен на измама, богат господин, фасциниран од идеалот за морално совршенство. За човек кој има, така да се каже, порок на доблеста, кој може да најде духовен водич, свет човек да го советува и кому може да му се довери, ова е вистински благослов. Така, Тартуфи му помага на Оргон да проповеда против корупцијата на новото време и да поддржи апсолутна целомудрие на обичаите“, стои во рецензијата за претставата „Тартуфи“.

Приказната вели дека „Тартуфи“ беше добро прифатен од јавноста, но брзо предизвика конфликт меѓу групите кои беа навредени од портретирањето во шоуто. Француската Римокатоличка црква и членовите на француското високо општество беа меѓу оние што сакаа да го прекинат шоуто. Потоа ќе биде издаден указ со кој ќе се заканува секој што ја гледал, изведувал или читал претставата. Втората ревидирана верзија на делото што помалку ја критикуваше религијата беше наречена „L'Imposteur“ и го прикажуваше Панулфен како главен лик наместо Тартуф.