Реставрација на библиотеката: Една година одложување, процесот повторно се преиспитува

Anulim, ankesë, rivlerësim, anulim, ankesë, rivlerësim janë kapitujt e një viti të tenderit 22 milionë eurosh për restaurimin e konservimin e objektit të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës. Me këtë temp, konkretizimi i kësaj nisme mbetet ende larg. Organi Shqyrtues i Prokurimit Publik prapë kërkon rivlerësimin e ofertës së kompanisë fituese. Të enjten, drejtoresha Blerina Rogova-Gaxha ka thënë se institucioni nuk afektohet nga ky proces, pasi janë duke zhvilluar veprimtarinë pa pengesa

Nisma për restaurimin e tërësishëm të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës tashmë është kthyer në një “ping-pong” institucional. Për herë të dytë është kthyer në rivlerësim tenderi që pritet të shënojë edhe investimin më të madh në një ndërtesë të trashëgimisë kulturore njëherësh, objektin e institucionit më të lartë bibliotekar në vend. Anulim, ankesë, rivlerësim, anulim, ankesë, rivlerësim janë kapitujt e deritashëm të tenderit 22 milionë eurosh.

Aktiviteti i prokurimit publik nga Ministria e Kulturës, i titulluar “Punë për zbatimin e projektit të hollësishëm [zbatues kryesor], të arkitekturës dhe inxhinierisë, për konservimin dhe restaurimin e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, në Prishtinë, në Republikën e Kosovës”, zë fill në gusht të vitit të kaluar. Grupi i kompanive “Limitproject SH.P.K.”, “Rinesa SH.P.K.”, “Delta - CCD SH.P.K.” dhe “Alping SH.P.K.”, që kanë konkurruar së bashku për ta realizuar projektin për 21 milionë e 956 mijë e 811 euro, për Ministrinë e Kulturës nuk i plotësojnë kushtet. Në korrik të këtij viti, njashtu siç kishte vepruar edhe në prill, Ministria e Kulturës kishte anuluar procedurën e prokurimit me arsyetimin se, pas vlerësimit të ofertës, komisioni ka konstatuar se operatori ekonomik nuk e ka plotësuar kërkesën e kapacitetit teknik dhe profesional. Është kërkuar që, në tre vjetët e fundit, grupi i ofertuesve të ketë kryer punë të arkitekturës dhe inxhinierisë për konservimin dhe restaurimin e aseteve të trashëgimisë kulturore në shumën prej së paku 5 milionë eurosh. Po ashtu, është kërkuar që të plotësojnë kushtin e ndërtimit ose renovimit të ndërtesave publike në vlerë prej 10 milionë eurosh.

Por Organi Shqyrtues i Prokurimit Publik prapë kërkon rivlerësim. Në vendimin e nënshkruar nga kryetari i panelit shqyrtues, Vedat Poterqoi, ankesa e kompanisë “Limit Project” është vlerësuar si e bazuar dhe është miratuar.

“Anulohet B58 Njoftimi mbi Vendimin e AK të Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit, ndërkaq aktiviteti i prokurimit ‘Punë për zbatimin e projektit të hollësishëm [zbatues kryesor], të arkitekturës dhe inxhinierisë, për konservimin dhe restaurimin e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, në Prishtinë, në Republikën e Kosovës’, me numër të prokurimit 207-25-7189-5-1-1, kthehet në Rivlerësim”, shkruhet në pikën e dytë të vendimit.

Në arsyetim ceket se Paneli Shqyrtues konsideron se autoriteti kontraktues ka vepruar në kundërshtim me dispozitat e neneve 59 dhe 62 të Ligjit të Prokurimit Publik, të cituara në ankesë.

“Paneli Shqyrtues konsideron se veprimet dhe aktet e autoritetit kontraktues dhe vlerësimet e ekspertit shqyrtues lidhur me plotësimin ose jo të kushteve të përshkruara si më sipër dhe pohimet ankimore në këtë rast përbëjnë bazë të mjaftueshme që aktiviteti i prokurimit të kthehet sërish në rivlerësim, sepse në të kundërtën do të binte ndesh me fushëveprimin e Ligjit të Prokurimit Publik...”, shkruhet në arsyetim. Paneli ia ka falur besimin gjetjeve të ekspertit shqyrtues. Eksperti Ilir Halili kishte kërkuar rivlerësim. OSHPP-ja vë në pikëpyetje afatin kohor të mbledhjes së shumave financiare për punët që kanë kryer kompanitë dhe që janë kusht për t’ua dhënë tenderin më të madh në trashëgiminë kulturore.

Ministria e Kulturës, në korrik, anulimin e dytë e kishte bërë me arsyetimin: “Operatori ekonomik duhet të paraqesë një listë (pranohet edhe në formë tabele) të punëve, projekteve të përfunduara, e cila duhet të jetë po ashtu e nënshkruar dhe vulosur, ku përfshihet data e përfunduar, lloji i punës së përfshirë, (autoriteti kontraktues), autoriteti që ka pranuar punën kur ky i fundit është autoritet kontraktues sipas LPP-së, shuma financiare e kontratës. Lista e projekteve të përfunduara duhet të mbështetet me foto, prezantim grafik apo formë tjetër të dëshmisë së qartë të realizimit të projektit”. Po ashtu, është kërkuar që kompania lidere e grupit të përmbushë së paku 60 për qind të kësaj kërkese.

“Grupi i Operatorëve Ekonomikë nuk e plotëson këtë kërkesë, sepse dëshmitë e ofruara nuk e arrijnë vlerën financiare sipas kërkesës së autoritetit kontraktues”, shkruhet midis të tjerash në arsyetimin e Ministrisë së Kulturës. Sipas arsyetimit, te secili anëtar i grupit të operatorëve ekonomikë, vlera financiare e projekteve të ngjashme nuk ka arritur të përmbushë vlerën financiare prej 5 milionë eurosh. Është ofruar dëshmi për 4 milionë e 925 mijë euro. Kurse kërkesa prej 10 milionë eurosh, sipas Ministrisë, del të jetë dëshmuar me vetëm 6 milionë e 651 mijë euro.

Во април, директорката на Националната библиотека на Косово, Блерина Рогова-Гаџа, изјави дека тендерот е откажан бидејќи конзорциумот на економски оператори, како единствен кандидат на тендерот, не ги исполнил критериумите за избор, критериуми објавени во досието за јавниот тендер од страна на Министерството.

„Интервенцијата е неопходна, меѓутоа, со оглед на сложеноста на објектот и неговиот статус како културно наследство под трајна заштита, процесот на конзервација и реновирање бара внимателен, одговорен пристап заснован на највисоките професионални стандарди, со цел зачувување на автентичноста и идентитетот на објектот“, рече таа.
Të enjten, drejtoresha Blerina Rogova-Gaxha ka thënë se institucioni nuk afektohet nga ky proces, pasi janë duke zhvilluar veprimtarinë pa pengesa. “Konsiderojmë se, kurdo që fillon konservimi dhe restaurimi i ndërtesës së BKK-së, kjo duhet të shoqërohet me sigurimin e hapësirave alternative për funksionimin normal të stafit profesional e administrativ të institucionit, si dhe me dislokimin dhe ruajtjen me kujdes të fondit të Bibliotekës”, ka thënë ajo. Sipas Rogova-Gaxhës, sa u përket procedurave të lidhjes së kontratës, ato janë kompetenca të bartura në Ministrinë e Kulturës dhe, për momentin, nuk kanë informacion të detajuar për këtë procedurë.

Ndërtesa e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, e projektuar nga arkitekti kroat, Andrija Mutnjakoviq, është në funksion prej vitit 1982. Më 26 maj 1982, Biblioteka Kombëtare e Kosovës filloi punën në ndërtesën e re atëkohë, duke e simbolizuar me akademikun Esad Mekuli si lexuesin e parë. Përurimi solemn i këtij objekti u bë më 25 nëntor 1982, në Ditën e Bibliotekës.

Библиотеката е изградена во четирикатна структура, со вкупна површина од 16.500 квадратни метри, од кои 13.500 квадратни метри се употребливи површини.

„Зградата се карактеризира со состав од куполи обвиткани во челична скелетна мембрана, која во комбинација со зенитално осветлување низ куполите обезбедува изобилство осветлување и заштита од прекумерна изолација. Оваа структура е дизајнирана да обезбеди оптимални услови за складирање и пристап до големите фондови на библиотеката“, се наведува на веб-страницата на институцијата.

Хрватскиот архитект Андрија Мутњаковиќ беше присутен на прославата по повод 80-годишнината од основањето на КЦБ во ноември 2024 година. На презентацијата и разговорот со студентите по архитектура во Моделариумот на Архитектонскиот факултет, академик Мутњаковиќ рече дека работел на сите проекти имајќи го човекот на ум.