Книга повикува на совеста на саемот во Тирана што ги идентификува предизвиците

Почнувајќи од високите даноци, па сè до проблемите поврзани со пиратството на книги, зголемувањето на цената на хартијата и печатењето, беа некои од предизвиците што беа споменати од отворањето на Саемот на книгата во Тирана, во среда. Има над десет учесници од Косово, а претседателот на Здружението на издавачи на Косово, Едон Зенели, го смета Саемот за прозорец преку кој овие издавачи стигнуваат до албанскиот читател.

Со мотото „На нашата совест ѝ се потребни книги“ – фраза од големиот писател Исмаил Кадаре – ги отвори своите страници 28-то издание на Саемот на книгата во Тирана. Церемонијата на отворањето се одржа во среда во Палатата на конгресите, на која беше нагласена важноста на книгите и читањето во албанското општество, без да се заборават предизвиците со кои се соочуваат издавачите, почнувајќи од високите даноци до проблемите поврзани со пиратството на книги, зголемувањето на цената на хартијата и печатењето.

Како еден од најважните културни настани во годината, саемот организиран од Здружението на албански издавачи ги собра писателите, преведувачите, авторите и издавачите, создавајќи мост со читателите, кои се клучниот фактор на овој настан. Околу 100 издавачи од Албанија, Косово, Северна Македонија и Црна Гора им овозможија на читателите не само да купуваат книги, туку и да се запознаат со своите автори преку посети на Саемот. Планирани се промоции на книги и средби со писатели.

Во својот поздравен говор за време на церемонијата на отворањето, се обрати претседателот на Здружението на албански издавачи, Петрит Имери, нагласувајќи ја потребата од читање, преку кое се создава „безбедна култура“.

„Не е случајно што избравме цитат од нашиот голем писател Исмаил Кадаре: „На нашата совест ѝ се потребни книги“, но совеста на секого, вниманието на секого и грижата на секого имаат потреба од книги, бидејќи книгите се безбедна култура, пред сè за денешните генерации, но и за идните генерации“, рече тој за време на церемонијата на отворањето на Саемот.

Меѓу долгиот список на предизвици со кои се соочува книгата, тој го спомена и недостатокот на книжарници, нови публикации, а исто така и малите тиражи на публикациите. Според него, важно е на читателите да им се даде можност да ја запознаат локалната култура преку албанските книги и светската култура преку преводи.

„Почнувајќи од пиратеријата, особено дигиталното пиратерство во електронските книги, но и пиратеријата во печатените публикации, нашите библиотеки се во катастрофална ситуација. Бројот на книжарници, наместо да се зголемува, се намалува. Важно е секогаш да бидеме заедно, секогаш внимателни, за да им го дадеме на нашите читатели она што е најдоброто од нашата култура, да ги поддржиме нашите автори, нашите писатели, преведувачи и да им ги дадеме на нашите читатели најдобрите дела од светската култура, преведени на албански јазик“, додаде Имери.

Писателот Енкел Деми, кој ја доби наградата „Најдобар автор“ на Саемот минатата година, ја покажа важноста на „сопственоста“ на Саемот.

„Многу е важно да се разбере дека ова не е саем на писатели, туку саем на читатели. Фала му на Бога, веќе 28 години е создаден остров, што создава можности за многу читатели да допрат секаков вид литература и секаков вид книга“, рече тој за време на својот говор на церемонијата на отворањето.  

Претседателката на Комитетот за култура, туризам и дијаспора, Ина Жупа, го сметаше саемот за момент што ги обединува читателите со преведувачите и писателите.

„Денес сум посветена да започнам серија сослушувања со издавачи, преведувачи, продавачи на книги, писатели и да дадам се од себе за она што дојде во Собранието како предлог-закон, кој досега претставува многу проблеми и не дава решение за суштинската цел: да се доближи книгата до читателот и да се поддржат издавачите“, рече таа за време на церемонијата. Жупа е и пратеник во Албанскиот парламент.

Како што обично е случај на саемите на книгата, последните денови носат најголем прилив на посетители, а големи групи студенти, меѓу другите, ги преплавуваат салите.

Едон Зенели, претседател на Здружението на издавачи на Косово, го смета Саемот во Тирана за најважен настан за албанска книга, посочувајќи дека издавачката куќа што ја води, „Пема“, излезе со 100 нови наслови.

„Тиранскиот саем на книгата останува главен настан на албанската книга, кој ги собира сите издавачи во текот на овие пет дена што трае во просториите на Палатата на конгресите. Издавачите ги презентираат публикациите од временскиот распон од минатогодишниот до овогодинешниот. Ние како издавачка куќа објавивме над 100 наслови во овој временски период“, рече тој во разговор за KOHĖNA.

Тој посочи дека има над десет учесници од Косово, опишувајќи го Саемот како прозорец преку кој издавачот од Косово допира до албанскиот читател.

„Од Косово, на Саемот на книгата во Тирана има над десет учесници и ова е всушност една од најдобрите можности за издавачите од Косово да ги презентираат своите изданија. Тоа е настан кој во суштина ја подига свеста и информациите за објавените наслови, за книгите, за тоа што е во тренд, за тоа што е најбарано од читателите. Во овој поглед, сметам дека учеството на Саемот служи како прозорец за косовските издавачи да допрат до читателите на Тирана и Албанија“, рече Зенели.

Дури и за време на прес-конференцијата одржана еден ден пред заминувањето, беа споменати проблемите со кои се соочува книжевната индустрија во Албанија.

„Пред неколку дена испративме прашалник до издавачките куќи во кој ги прашувавме колку нови книги имаат на саемот. Има издавачки куќи без нови книги, кои се на саемот со години, некои имаат 1-2 нови наслови, некои со 5-6, дури има и неколку што објавуваат 20-30-40 наслови, па бројот на публикации и квалитетот на публикациите се намалил“, се цитира Петрит Имери.

Како и на секое издание, така и оваа година ќе бидат доделени награди за најдобрите дела и автори на годината во книжевната и научната област. Во сабота ќе се одржи нивниот избор и доделување награди, оценувани од професионално жири предводено од Елса Скендери-Ракиплари, истражувачка и предавачка на Универзитетот во Тирана, преведувачките Бети Њума и Мануела Сота, публицистката и библиотекарка Теута Дима и Зија Вукај, преведувач и научник по литература.