Кустосот и персоналот во дијалог со Призрен за новото издание на „Автострада Биенале“

Интензивниот истражувачки и кураторски процес предводен од италијанската кураторка, Лучија Пјетројусти, спроведен кон крајот на март, резултираше со избор на група избрани уметници кои ќе учествуваат на изданието што ќе се одржи во летото следната година. На следната посета, Пјетројусти ќе се сретне со овие уметници за да се запознае со контекстот на земјата за развој на идејата за нивните дела, додека самата кураторка ќе се занимава со понатамошниот развој на темата, концептот и изборот на уметници на „Автострада Биенале“.

Следното поглавје од „Автострада Биенале“ се оформува. Еден од најважните настани за современа уметност организирани во Косово и со меѓународно влијание, влезе во циклусот на обликување за новото издание. Интензивниот истражувачки и кураторски процес предводен од италијанската кураторка Луција Пјетројусти, спроведен кон крајот на март, резултираше со избор на избрана група уметници кои ќе учествуваат во изданието што ќе се одржи во летото следната година. 

На следната посета, Пјетројусти ќе се сретне со овие уметници за да се запознае со контекстот на земјата за развој на идејата за нивните дела, додека самата кураторка дополнително ќе ја развие темата, концептот и изборот на уметници. Како што најави ко-основачот на биеналето, Ватра Абраши, се очекува сè да биде готово во септември кога ќе бидат објавени сите материјали. 

„Врз основа на дискусиите, се чини дека излегува многу убаво, но размислуваме да го лансираме концептот и темата порано, верувам дека ќе ја смислиме темата во септември“, рече таа во интервју за KOHĪN. 

Но дотогаш, тимот зад шестото издание на биеналето има многу работа пред себе. Првата посета беше од суштинско значење за подготовка на следното издание, но според Абраши, шестдневната посета на Косово, прва досега за кураторот Пјетројусти, била исклучително продуктивна. 

„Годината пред биеналето навистина не е биенална година, но има многу подготовки. Од моментот кога го избравме кустосот, кој ја имаше и првата посета, се подготвивме оваа посета да биде што е можно попродуктивна, да се сретнеме со што е можно повеќе уметници, партнери, да го посетиме Призрен, да го запознаеме контекстот. Беше многу интензивно, но таа беше многу импресионирана од контекстот, трансформацијата на „Автострада Хангар“ во институција, целата работа што е направена претходно“, нагласи таа, додавајќи дека кустосот бил многу инспириран од искуството во оваа област. 

„Тој беше исклучително инспириран од посетите што ги имавме во Призрен, на местата на културното наследство, а целото патување таму многу го инспирираше. Секогаш доаѓаше со идеи“, рече Абраши. 

Посетата го означува почетокот на нејзиниот обемен дијалог со градот, уметниците и културните институции. Од просторите на „Автострада Хангар“, сега консолидиран како институција за современа уметност, до историските и културните слоеви на градот Призрен и пошироко, искуството со слушање на Пјетројусти стана одраз на нејзината визија за следното издание, за кое таа е одговорна во однос на содржината.

За време на нејзиниот шестдневен престој, кустоската одржа бројни средби со уметници, архитекти, куратори и културни работници, не само во Призрен, туку и во Приштина. Посетите на централни институции како што се Националната библиотека и Националната галерија, како и средбите со важни личности од уметничката сцена, вклучувајќи го и кустосот на последното издание Ерзен Школоли, послужија како панорама на културниот пејзаж во земјата.

Во оваа фаза, биеналето не ја исклучува можноста за географско проширување, вклучувајќи ја Приштина како потенцијален изложбен простор. Потег што би дошол по уметничкиот допир на биеналето во главниот град за последен пат во четвртото издание курирано од Турчинот Овул О. Дурмушоглу и Полјачката Јоана Варша под темата „Сите слики еден ден ќе исчезнат“. 

„Кураторот беше импресиониран и од контекстот во Приштина, засега нема ништо конкретно“, рече Ватра Абраши. 

„Кој зборува од прашина, кој гледа од делтата“ (2023), од Хера Бујукташчијан, беше делото изложено во поранешната туларска работилница, додека во третото издание, исто така курирано од ова дуо, се одржа „Сончогледово поле“ (2021) од Агнес Денес.

Визијата и идејата за шестото издание сè уште се во изработка. Иако првата група уметници е идентификувана, отворениот повик за уметници да ги испратат своите портфолија на адресата на „Аутострада...“ продолжува да биде отворен. Ова не е форма на аплицирање или селекција, туку едноставно гледна точка за признавање, па дури и потенцијално покана, доколку уметникот се вклопува во практиката и концептот во тековната конструкција на шестото издание на меѓународното биенале на современа уметност. 
„Не станува збор за формулар за аплицирање за биеналето, туку за форма на испраќање портфолија на уметници од земјата и странство доколку некој се вклопува во контекстот и концептот на кураторот и сака да ги покани. Оваа форма беше применета и во првото издание со кураторот од Тајван. Добивме многу портфолија од Косово, од регионот и сите ги споделивме со кураторот. Таа ги разгледува, се запознава со нив и многу сме среќни што го направивме тоа. Не е нужно селекција, туку повеќе за запознавање на уметниците од регионот“, рече ко-основачот и ко-директор на „Автострада Биенале“, Ватра Абраши. 

Втората посета на италијанската кураторка, Луција Пјетројусти, на Косово се очекува да се одржи на почетокот на јуни. Во оваа пригода, таа ќе се запознае и со општата програма на „Автострада...“, подетално разгледувајќи ги настаните што ги организира и на кои учествуваат важни меѓународни институции од уметничкиот свет. 
Абраши рече дека внимателно ќе ја следи програмата и ќе се запознае со контекстот на земјата за да смисли нови идеи. 

„Во програмата што ја подготвуваме со „Фондацијата Алијанц“, се подготвуваме за Самитот што го одржуваме во рамките на програмата во која сме заедно со нашите партнери во Истанбул, Палермо, Шпанија и Белгија. Во овој случај, кураторот ќе дојде да ги запознае овие партнери, но и првата група уметници кои веќе се избрани да бидат дел од изданието врз основа на првото истражување што кураторот го направил за време на посетите“, рече таа. 

Во врска со настанот, Абраши најави дека ќе се одржи на 4, 5 и 6 јуни. Првиот ден ќе биде затворен, додека другите два ќе вклучуваат разни настани на кои е поканета јавноста. 

Паралелно со подготовките за следното издание, „Автострада биеналето“ ја продолжува својата активност во текот на целата година, со едукативни програми како што се неделни работилници за деца кои создаваат играчки и предмети по нарачка изработени од дрво. 

„Машините за обработка на дрво се сертифицирани за безбедност на децата. Првиот месец е завршен со првата група, а сега се подготовките за мај. Летната програма исто така ќе продолжи“, објави Абраши. 

Во јануари оваа година, Луција Пјетројусти беше официјално назначена за кураторка на шестото издание на биеналето за современа уметност што ќе се одржи во летото следната година. Еколошките теми се практика на нејзината активност на меѓународната сцена. 

Британско-италијанската кураторка Луција Пјетројусти, која живее и работи помеѓу Лондон и Холандија, во соопштението објавено од Биеналето изјави дека настанот го преобликува културниот живот во Косово и изрази благодарност што е дел од следното издание. 

Историјата на биеналето започна со кураторот Манреј Хсу од Тајван во 2017 година под темата „Иднината на границите“. Во 2019 година, Италијанецот Џачинто Ди Пјетрантонио го курираше второто издание под темата „Револуцијата сме ние“. Полјачката Јоана Варша и Турчинката Овул О. Дурмушоглу го водеа биеналето со темата „Што ако патување“, како и во следното издание го донесоа поетскиот пристап со темата „Сите слики еден ден ќе исчезнат“. 

Последното издание се одржа минатата година од 5 јули до 5 октомври. Куратор беше Ерзен Школоли под темата „Размот на струите: Пулсот на времето“.

Како и претходните изданија, шестото се гради како голема меѓународна изложба и како продолжение на уметничкиот дијалог со своите универзални наративи.