-
Од:
Дардан Мирена
- 12 февруари 2025 11:00 часот
- Споделете на:
Со дополнителниот рок низ кој Националната библиотека на Косово имаше за цел да избере четворица или пет поединци или автори кои ќе ја претставуваат земјата на Саемот на книгата во Лајпциг, определен е за писателот Аг Аполони и за преведувачот Ќерим Ондози. „Организаторите на саемот секогаш не само што ги информираат нашите институции, туку и ги повикуваат, понекогаш дури и инсистираат, но ние од често ситни причини ги разочаруваме, без разлика дали со доцнење или со степенот на застапеност. „Сите балкански земји се подобри од нас во сè, вклучително и во нивото на презентација на книги“, рече Аполони и наведе неколку причини.
Продолжениот рок за повикот за претставување на Косово на Саемот во Лајпциг не резултираше со зголемен интерес, но, сепак, Националната библиотека на Косово избра писател и преведувач кои ќе станат гласот на земјата на големиот настан оваа пролет.
Аг Аполони и Ќерим Ондози го сочинуваат дуото за кое е одреден БКК. Се очекуваше поголем интерес.
„Комисијата за преглед и евалуација на конкурентни проекти, врз основа на Регулативата на Министерството за култура, млади и спорт за субвенции од областа на културата, културното наследство, младите и спортот, го заврши процесот на ревизија и ги избра поединците од Косово кои аплицираа за претставување на Саемот во Лајпциг. Авторите кои ќе бидат дел од овој саем се Аг Аполони и Ќерим Ондози“, се вели во реакцијата од највисоката библиотечна институција.
Повикот за предлог-проекти за индивидуална/авторска поддршка за учество на Саемот во Лајпциг 2025 година беше отворен од 16 до 31 декември 2024 година. „Поради недоволна конкуренција“ беше даден дополнителен рок до средината на јануари.
Саемот во Лајпциг, втор во Германија по Саемот во Франкфурт, во овогодинешното издание што се одржува од 27 до 30 март е на тема „Зборовите го движат светот“. Датира од 1632 година.
исто така
Два моста за Косово книга во Лајпциг и Вашингтон
Косово е застапено таму од 2019 година и Националната библиотека на Косово го наведе меѓу своите програмски приоритети за промовирање на пишаната култура и јавните и приватните издавачки институции, овозможувајќи и промоција на авторите од земјата и нивните преведени книги.
За писателот и истражувач Аг Аполони ова е втор пат да учествува на овој саем. Тој рече дека учеството на вакви саеми е одлична можност за воспоставување контакти со писатели, преведувачи, издавачи, книжевни агенти.
„Самата природа и големината на овој саем ја имплицира важноста што ја има за еден автор и културата што ја претставува. „Значи, благодарен сум на Националната библиотека на Косово што ме избра по втор пат“, рече Аполони.
За да бидат избрани, КЦБ се дефинирани неколку критериуми. Меѓу другото, авторите и книгите кои имаат за цел да бидат претставени мора да имаат некаква поврзаност и со германски или други јазици.
Покрај формалните услови и критериуми, некои од нив се дека „физичката книга на авторот (без е-книги) мора да биде објавена во 2023 и 2024 година и да биде достапна за изложба, дека авторот мора да го има преведено или да биде во процес на преведување на делото на германски или на други странски јазици до 2023 до 2025 година, таа треба да биде достапна на печатените и печатените книги на авторот делото мора да биде оригинално“.
Аполони, покрај неколку други јазици, има два романи преведени на англиски: „Зрак на надеж, зрак на пламен“ и „Црвенкапа, бајка за возрасни“, двата преведени од Роберт Вилтон. Првиот беше објавен на англиски јазик пред две години, додека вториот излегува од печат деновиве.
„Ова ќе бидат мои романи кои ќе бидат изложени на саемот, но секако фокусот ќе биде ставен на романот „Црвенкапа“, бидејќи ќе биде претставен и во дискусија со странската јавност, бидејќи пред две години беше добитник и на специјална награда од Европската Унија“, рече Аполони.
Настаните како овие го прошируваат кругот на читатели и поради оваа причина Аполони рече дека треба да им се посвети внимание и поддршка.
„Косовската книжевност се презентира подобро во Лајпциг отколку во Франкфурт, можеби и затоа што во Лајпциг нè презентираат преку сериозна институција, тоа е Националната библиотека, додека во Франкфурт од Здружението на издавачи на Косово, кое е во сопственост на семејство кое поседува три издавачки куќи („Бузуку“, „Пема“ и неодамна „Скендербег ги има само своите критики на книгите на Апони“.
Претставувањето на Косово преку Националната библиотека предизвика реакции пред години. Властите на КЦБ појаснија дека оваа институција била поканета од самите организатори на Саемот. Земјите од регионот се претставени и со државни институции. Словенија е претставена од Агенцијата за книга, Србија и Хрватска од Министерството за култура.
исто така
Косово му се придружува на Лајпциг во тежината на „зборовите што ги движат световите“
Минатата година, како дел од промотивната програма на „Традук“ и Саемот во Лајпциг, Косово беше претставено преку литературни и некнижевни дела на албански и преведени на други јазици. КЦБ, во соработка со „Традуки“ - мрежа основана во 2008 година со цел да се комуницира преку книги преку преведување дела, и во која сака да се приклучи и Косово - направи простор за локалната литература во градот познат по својата култура.
Според Аполон, меѓународните саеми, освен што обезбедуваат изложбен и промотивен простор, ги оценуваат и презентациите.
„Затоа, колку подобро се претставуваме, толку повеќе можеме да бидеме наградени и промовирани на меѓународно ниво. „Би било добро да има повеќе преводи на главните јазици, повеќе промоции, а можеби една година би можеле дури и да добиеме статус на специјален гостин (како земја) во Лајпциг и Франкфурт“, рече тој.
Норвешка годинава ќе биде почесен гостин на Саемот на книгата во Лајпциг. „Пролетни соништа“ е слоганот што оваа земја го избра, а кој доаѓа како симбол на нови почетоци. Организаторите најавија дека на саемот ќе се допре и вештачката интелигенција и дебатата за неа.
А, дебатата за албанската литература на вакви настани е периферна. Писателот и истражувач Аполони, исто така универзитетски професор, спомна повеќе од една причина за ова. Првиот е поврзан со преводите.
„Освен Исмаил Кадаре, кој е преведен и стана дел од универзитетските програми во странство, остатокот е речиси непознат. Од косовската литература, најпреведуваниот роман сè уште е „Смртта ми доаѓа од такви очи“, објавен пред половина век и преведен на осум јазици. Значи, Косово е заглавено со превод, промоција и дистрибуција. „Поради оваа причина, пред неколку години побарав од Министерството за култура формирање центар за книги, како што имаат речиси сите европски земји, но до денес нема никакво поместување од Министерството“, рече тој и додаде дека за успешно претставување во странство мора да се надминат многу предизвици, но од суштинско значење се искрените и вредни преводи и учество. „Министерството за култура треба да се мобилизира за да и овозможи на нашата литература да ги надмине овие предизвици“, рече Аполони, кој на големиот настан ќе биде заедно со Ќерим Ондози, преведувач на повеќе јазици.
Околу 200 посетители годишно, 500 изложувачи од повеќе од 40 земји, над 3 настани на 600 сцени, се бројките за Саемот на книгата во Лајпциг. Во Косово, на ваков настан сè уште не му е дадена должната тежина.
„Организаторите на саемот секогаш не само што ги информираат нашите институции, туку и ги повикуваат, понекогаш дури и инсистираат, но ние од често ситни причини ги разочаруваме, без разлика дали со доцнење или со степенот на застапеност. Сите балкански земји се подобри од нас во сè, вклучително и во нивото на презентација на книги“, рече Аполони.
исто така
Библиотеката ги пречекува косовските автори за Саемот во Лајпциг со дополнителен термин
А, доказ за тоа е незаинтересираноста да се одговори на повикот на Националната библиотека на Косово да ја претставува земјата на светскиот фестивал на книгата.
