„Евровизија“ под сенка на политиката

Овогодинешниот натпревар за песна на Евровизија започна во вторник вечерта по најголемата криза во 70-годишната историја на натпреварот. Исланд и четири други земји го бојкотираа во знак на протест против учеството на Израел. Европската радиодифузна унија, непрофитната организација што го организира натпреварот, се соочува со финансиски предизвици. За израелската влада, Евровизија стана повеќе од забава со блескави костими и пиротехнички сцени. Стана можност да се подобри опаѓачкиот углед на земјата и да се добие меѓународна поддршка преку силни настапи на нејзините пејачи.

Мара Хвистендал и Алекс Маршал

Минатата есен и зима, високи израелски дипломати итно контактираа со службеници и телевизиски емитувачи низ цела Европа за да решат едно чувствително, иако неочекувано, прашање: екстравагантниот избор за песна на Евровизија.

Јавните радиодифузери сакаа да го забранат Израел од Евровизија и се заканија дека ќе го бојкотираат музичкиот натпревар поради војната во Газа. Некои дури ја обвинија израелската влада дека неправедно влијаела врз резултатите преку масовна кампања за гласање.

Израел можеби имаше поголеми дипломатски грижи од фестивал на поп-музика, иако го гледаат 166 милиони гледачи ширум светот. Комисија на Обединетите нации неодамна го обвини Израел за извршување геноцид, што Израел жестоко го негираше. Во меѓувреме, светските лидери ја признаваа палестинската државност, нешто на што Израел долго време се спротивставуваше.

„Малку сум изненаден зошто ова е прашање со кое се занимава амбасадата“, напиша Стефан Еириксон, директор на исландската национална радиодифузна служба.

Овој дипломатски напор, претходно непознат за јавноста, да се задржи Израел на Евровизија беше само еден аспект од драмата што се одвиваше во текот на изминатата година околу најгледаниот културен настан во светот. За израелската влада, Евровизија стана повеќе од забава со блескави костими и пиротехнички сцени. Таа стана можност, преку силни настапи на нејзините пејачи, да се подобри опаѓачкиот углед на земјата и да се обезбеди меѓународна поддршка.
Овогодинешното издание започна во вторник вечерта по најголемата криза во 70-годишната историја на Евровизија. Исланд и уште четири земји го бојкотираа во знак на протест против учеството на Израел. Европската радиодифузна унија, непрофитната организација што го води натпреварот, се соочува со финансиски предизвици.

Натпреварот за песна како „мека моќ“ за Израел

Истрагата на „Њујорк тајмс“ откри добро организирана кампања од страна на владата на премиерот Бенјамин Нетанјаху, која ја користеше Евровизија како алатка на „мека моќ“, како и таен организатор на натпреварот кој не беше подготвен да реагира.
Бидејќи вообичаено забавниот фестивал се претвори во симболична битка околу прашањата за Блискиот Исток и човековите права, Евровизија се бореше да одржи еден од своите основни принципи: политиката да не игра никаква улога во настанот.

Напорите на Израел да влијае на гласањето беа пошироки и започнаа години порано отколку што се знаеше претходно. Дури и пред контроверзноста околу гласањето да стане јавна, финансиските документи покажуваат дека Израел потрошил најмалку 1 милион долари за маркетинг поврзан со Евровизија. Дел од овие средства дошле од канцеларијата „хасбара“ на Нетанјаху, еуфемизам за пропаганда во странство, за промоција на израелскиот пејач.

Владите не треба да се мешаат во гласањето. Евровизија е натпревар за јавни радиодифузери и пејачи, а не за влади.

Израелското Министерство за надворешни работи не одговори на деталните барања за коментар. Портпаролот на канцеларијата на Нетанјаху изјави дека ќе ги разгледа прашањата и ќе разгледа одговор, но не одговори понатаму.

Директорот на Евровизија, Мартин Грин, во едно интервју изјави дека постапките на Израел минатата година биле прекумерни, но не придонеле за неочекуваното второ место на земјата.

Сепак, истрагата на „Њујорк тајмс“, врз основа на претходно неоткриени податоци од гласањето, документи од Евровизија и интервјуа со повеќе од 50 луѓе, покажа дека кампањата лесно можела да го промени исходот од натпреварот.

Израелската пејачка победи на гласањето на јавноста во земјите каде што анкетите покажуваат дека Израел е длабоко непопуларен. Анализата на гласовите покажа дека, во некои земји, би биле потребни само неколку стотици луѓе кои гласаат повеќе пати за да се промени исходот од гласањето, што потоа би можело да влијае на конечниот резултат поради системот на гласање.

Организаторите ги чуваа во тајност сите податоци од гласањето, дури и од своите радиодифузери. Соочени со внатрешен бунт и закани од сојузниците на Израел дека ќе се повлечат од трката, тие јавно ја потценија гласачката кампања на Израел и никогаш целосно не ја истражија.

„Израелската влада ја присвои „Евровизија““

Организаторите нарачаа извештај за ставовите на радиодифузерите кон Израел, но го чуваа извештајот во тајност. Тие организираа гласање за да го задржат Израел во натпреварувањето, но потоа нагло го откажаа. Исто така, ги обесхрабрија радиодифузерите да разговараат со новинарите.

„Израелската влада ја присвои Евровизија“, рече Стефан Јон Хафштајн, претседател на одборот на исландскиот јавен радиодифузен сервис.

Купувањето реклами и координирањето пораки на социјалните медиуми не е нелегално. Евровизија, на крајот на краиштата, е само музичко натпреварување - иако најголемо во светот. Но, додека владите честопати се обидуваат да профитираат од публицитетот што го носат нивните пејачи, ниеден промотивен напор предводен од владата не бил толку обемен и контроверзен како оној на Израел.
„Гласот на Израел мора да се чуе насекаде“, рече церемонијалниот претседател на Израел, Исак Херцог, кој го покрена прашањето за бојкотот на состаноците со светските лидери минатата година. „Мора да учествуваме, мора високо да го кренеме нашето знаме и мора да ги донесеме најдобрите изведувачи на овој настан“.
Евровизија, која некогаш ги започна меѓународните кариери на АББА и музичката икона Селин Дион, се соочува со неизвесна иднина. Финансиските прогнози, прегледани од „Тајмс“, минатата година проценија дека бојкотите ќе ја чинат организацијата стотици илјади долари во влезници.

Мартин Грин изјави дека финансиите на Евровизија остануваат силни, но призна дека има тешкотии во наоѓањето спонзори.

„Дефинитивно е еден од најголемите предизвици со кои се соочивме“, рече Грин за контроверзноста околу Израел. „Но, Евровизија постои за да демонстрира глобална хармонија и да му покаже на светот каква би можела да биде.“

Ова е внатрешната приказна за контроверзноста што речиси ја уништи Евровизија.

Продолжува утре