„Дуа“ и „Срам и пари“ во потесниот избор за европскиот „Оскар“

Dy filmat nga Kosova, “Dua”, në regji të Blerta Bashollit, dhe “Shame and Money”, në regji të Visar Morinës, janë përzgjedhur në listën e ngushtë për Çmimet Evropiane të Filmit 2027, duke shënuar një tjetër sukses të rëndësishëm për kinematografinë e Kosovës.

Në këtë fazë, anëtarët e Akademisë Evropiane të Filmit, pjesë e së cilës janë edhe aktorë, regjisorë e producentë nga Kosova, do të votojnë për nominimet, të cilat do të shpallen më 14 nëntor. Çmimet ndahen më 16 janar 2027 në Athinë. Në kategorinë e filmit artistik, në listën e shpallur të mërkurën nga “European Film Academy”, janë edhe 42 filma të tjerë. Çmimet e EFA-s në botën e filmit konsiderohen si “Oscarë” evropianë.

“Përzgjedhja e të dy filmave dëshmon praninë gjithnjë e më të spikatur të kineastëve nga Kosova në kinemanë evropiane”, ka shkruar Qendra Kinematografike e Kosovës në një postim ku ka bërë të ditur lajmin.

Në fillim të kësaj jave, “Dua” mori edhe tri çmime në edicionin e 14-të të “Waterloo Historical Film Festival”, që mbahet në Belgjikë. Aktorja Pinea Matoshi, e cila luan rolin kryesor në film, u shpërblye me Çmimin për aktoren më të mirë. Filmi u vlerësua gjithashtu për rikonstruksionin më të mirë artistik dhe mori Çmimin e jurisë së të rinjve.

Sivjet, Kosova ka dy shanse për të garuar për çmimin më të madh në botën e kinematografisë, atë “Oscar”, pikërisht me filmat “Dua” dhe “Shame and Money”. I pari është kandidati zyrtar i vendit për këtë çmim, ndërsa i dyti ka siguruar rrugën drejt garës falë suksesit në Festivalin e Filmit Sundance dhe ndryshimeve në rregulloren e Akademisë Amerikane të Arteve dhe Shkencave të Filmit.

“Dua”, skenarin e së cilës e kanë shkruar Blerta Basholli dhe Nicole Borgeat, sjell në ekran një realitet të përjetuar nga shumë adoleshentë, të cilët u rritën në Kosovën e viteve ’90, mes pasigurive dhe sfidave të asaj periudhe.

Ndërkaq, “Shame and Money”, me skenar të Visar Morinës dhe Doruntina Bashës, rrëfen historinë e një familjeje kosovare, e cila detyrohet të shpërngulet nga fshati në kryeqytet, në kërkim të një vendi dhe të një jete më të mirë në një shoqëri të dominuar nga logjika kapitaliste.

Vitin e kaluar “Mua besoj më shpëtoi portreti” i Alban Mujës qe në listë të ngushtë në kategorinë e filmit të shkurtër. Në atë që konsiderohet si “Oscari” i Evropës, “Pa vend” i regjisorit Samir Karahoda në vitin 2021 u nominua bashkë me katër filma të tjerë për Çmimin për filmin më të mirë të shkurtër evropian. Kandidat qe edhe me “Në mes” më 2019. Më 2016, aty qe i nominuar “Home” i Daniel Mulloyt, një bashkëprodhim midis Kosovës dhe Britanisë së Madhe.

“Sentimental Value” në regji të Joachim Trier nga Norvegjia, mori çmimin kryesor në edicionin e sivjetmë. Vitin që vjen mbahet edicioni i 39-të i “European Films Awards”.

Основањето на Европската филмска академија беше иницијатива на група европски филмски режисери, собрани по повод првата церемонија на доделување на „Европските филмски награди“ одржана во ноември 1988 година. Европската филмска академија конечно беше основана во 1989 година како Европско кино друштво од нејзиниот прв претседател, шведскиот режисер Ингмар Бергман. Академијата има за цел да ги собере сите оние кои го сакаат европското кино, кулминирајќи секоја година со Месецот на европскиот филм и Европските филмски награди, како и со отворањето на Европскиот филмски клуб на есен 2023 година.