Вучиќ ја губи поддршката во Србија, но има голема меѓународна поддршка

Српскиот претседател Александар Вучиќ се соочува со најголемиот внатрешен предизвик за неговото владеење. Тој се обидува да ги обвини протестите на „надворешни фактори“. Но, реалноста е иронична. Тој ужива голема поддршка и од ЕУ и од САД, како и од Русија, Кина и Иран.

Владеењето на Александар Вучиќ во Србија попушта. Сликите од масовните протести кои се одржуваат во српските градови повеќе од четири месеци не можат да се игнорираат. Врвот беше во саботата, на 15 март, кога се одржаа најголемите протести досега одржани во Белград. Овие протести го направија Вучиќ нервозен, многу ги иритираа неговите соработници и ги мобилизираа масите во Србија, особено младите. Но, и покрај ова, би било претерано да се заклучи дека владеењето на Вучиќ заврши.

Додека еден фактор несомнено е против Вучиќ, други двајца се уште се на негова страна. Вучиќ доживеа тежок пораз во пресметката со студентите. Но, од друга страна, во негова корист е дезориентираната, неорганизирана и полна со илузии опозиција. Во негова корист е и големата поддршка што ја ужива од меѓународната заедница, колку и да изгледа бесмислено такво нешто.

Српскиот претседател Александар Вучиќ се соочува со најголемиот внатрешен предизвик за неговото владеење. Тој се обидува да ги обвини протестите на „надворешни фактори“. Но, реалноста е иронична. Тој ужива голема поддршка и од ЕУ и од САД, како и од Русија, Кина и Иран.

Вучиќ и неговите соработници, откако почнаа студентските протести, решија да се соочат со нив обвинувајќи ги дека се „странски агенти“. Во потрага по „странски непријатели“, Владата одлучи да ги обвини „хрватските разузнавачки служби“, притоа не прецизирајќи за кои „одредени странски служби“ станува збор. Овие, според наративот на Вучиќ и неговите медиуми, имаат за цел да ја реализираат „Шарената револуција во Србија“. А Вучиќ не само што изјави дека ја „победил обоената револуција“, туку и најавил дека ќе напише книга за тоа како го направил тоа, тврдејќи дека книгата ќе биде „бест селер“, особено во Кина каде, според медиумите на Вучиќ, српскиот претседател е исклучително популарен кај стотици милиони луѓе.

Покрај „хрватските тајни служби“, зад демонстрантите против Вучиќ стојат и „медиумите на Курти од Косово“. Косово и Хрватска се избрани за „надворешни непријатели“ за кои работат „внатрешните непријатели“ на Србија. Хрватска и Косово најверојатно се избрани бидејќи нивното спомнување е најлесниот начин да се разбудат националистичките чувства во Србија. За националистите во Србија нема поголем непријател од Хрватска и Косово. Изненадувачки, Албанија никогаш не се споменува, дури ни во таблоидите на Вучиќ. Затоа што владата на Вучиќ го продолжува наративот дека „Србија ги има најдобрите односи со Албанија досега во историјата“. 

Вучиќ знае дека има поддршка од странство, поради што ја споменува опасноста од странство, знаејќи дека нема да има последици од таквата пропаганда. Бесмислено е зошто молчи, особено Европската Унија. ЕУ дава само генерализирани одговори, со повици за „дијалог“, кога им се поставуваат прашања, а потоа чекаат неколку дена на одговори, додека не се уверат дека јазикот што се користи нема да има последици за власта во Србија.

Самото спомнување на терминот „обоена револуција“ од страна на властите во Србија е антизападно. Затоа што овој термин влезе во употреба по проевропските протести на Мајдан во Украина, кога беше соборен прорускиот диктатор Виктор Јанукович. Ова беше наречено „Портокалова револуција“. Значи, оваа револуција беше про-ЕУ, а не антидемократска. Ако Вучиќ беше искрен во желбата за интеграција на Србија во ЕУ и прифаќање на вредностите на слободата, демократијата и владеењето на правото, кои се во основата на ЕУ, тогаш обоените револуции би ги спомнал во позитивен, а не негативен контекст.

Поддршката за Вучиќ од ЕУ беше толку голема што на моменти некои европски лидери тоа го претворија во восхит. Поранешен претседател на Европскиот совет толку многу го пофали Вучиќ што неговата работа ја спореди со „прецизноста на Никола Тесла“ и „ефикасноста на Новак Ѓоковиќ“. Тесла е еден од најголемите научници што човештвото некогаш ги создало, додека Ѓоковиќ е најуспешниот тенисер на планетата.

Поддржувачите на Вучиќ во ЕУ се многу моќни. И двајцата се од земјите членки, но и од функционери во институциите на ЕУ: Урсула фон дер Лајен. Колку и да бараа од Србија нешто што Белград не го направи, ЕУ се погрижи да нема последици од тоа. На пример, самата ЕУ го нарече нападот во Бањска „терористички напад“ и постојано бара одговорните да бидат изведени пред лицето на правдата. Но, Србија продолжи да ги брани овие и нема приговор од ЕУ. Од друга страна, ЕУ ги задржува казнените мерки против Косово.

Тука лежи големата разлика меѓу Вучиќ денес и режимот на Милошевиќ, кој беше соборен во 2000 година. Меѓународната заедница, особено ЕУ, во тоа време беа против владата во Србија и на страната на демонстрантите. Денес е спротивното. ЕУ е партнер со владата во Србија, ја покровител и не ги поддржува демонстрантите.

исто така Ражон 27 мај 2025 Како Вучиќ си игра со ЕУ?

Можеби ова беше и причината поради која на протестите во Србија немаше знамиња на ЕУ. Да ги има, Вучиќ ќе ги обвини дека работат против својата држава. Но, од друга страна, она што го бараат демонстрантите се горе-долу истите работи што ги бара и ЕУ: демократија, одговорност, независност на јавната администрација, независност на судскиот систем, транспарентност во користењето на народните пари. Доколку ги исполни овие студентски барања, Србија во исто време ќе направи уште еден чекор кон интеграцијата во ЕУ. Затоа е иронично како ЕУ и остатокот од меѓународната заедница продолжуваат да го поддржуваат Вучиќ.

Но, сепак, во овој момент не може да се очекува дека студентските протести ќе го урнат Вучиќ. Затоа што опозицијата е слаба. Студентите не учествуваат на избори како политички субјект. Не сакаат опозицијата да им се придружи. А опозицијата има проблем затоа што е многу хетерогена. Меѓу нив има проевропејци, националисти и оние кои сакаат да го соборат Вучиќ затоа што го „продаде Косово“. Во овие услови, Вучиќ е погоден од протести повеќе од кога било досега, но се уште е рано да се каже дека неговата моќ паѓа.