Популистот што сакаше да ја закопа Босна се фрли во длабока дупка

Милорад Додик, најлојалниот сојузник на Москва во Босна и Херцеговина, е осуден на една година затвор и му е забрането да извршува политичка функција во период од шест години. Ова е пресвртница за Балканот.

Освен изненадување или чудо, минатиот петок би можел да влезе во балканската историја како ден што го означи почетокот на крајот на политичката кариера на Милорад Додик, претседателот на српскиот ентитет во Босна и Херцеговина. Апелациониот суд ја потврди неговата казна: тој мора да отслужи една година затвор и му е забрането да извршува политичка функција шест години. Причината за ова се неговите сепаратистички и неуставни активности.

Популистот со блиски врски со рускиот диктатор Владимир Путин со години се стреми само кон една цел: да ја уништи мултиетничката држава Босна и Херцеговина и да го обедини делот што го контролира со Србија. Ова беше и целта на воените злосторници Радован Караџиќ и Ратко Младиќ во 1990-тите. Тие веќе беа осудени на доживотен затвор од страна на правдата на ОН, но Додик ја продолжи нивната работа со политички средства. За него, Босна е „вештачка држава“, „држава на хартија“, „чудовиште“.

Милорад Додик го именуваше највисокиот претставник на меѓународната заедница во Сараево за свој главен противник - германскиот политичар Кристијан Шмит, кој ја извршуваше функцијата во босанскиот главен град четири години. Според мировниот договор од Дејтон потпишан пред 30 години, задачата на Шмит е да го зачува единството на Босна и Херцеговина и да интервенира секогаш кога локалните политичари ќе се обидат да ја ослабат или распаднат државата.

Последната ескалација се случи во 2023 година, кога Додик донесе два закона со кои сите одлуки на Шмит на територијата на Република Српска (РС) беа прогласени за неважечки. Трпеливиот Германец го предупреди лидерот на босанските Срби за последиците - но без успех. Порано оваа година, Додик беше осуден за непочитување на наредбите на Шмит. Со потврдата од Апелациониот суд, пресудата сега стана конечна и повеќе не може да се оспори.

Додик може да избегне затвор ако плати околу 19.000 евра - што одговара на 52 евра за секој ден затвор. Сè уште не е јасно дали ќе се повлече од функцијата претседател на Република Српска, како што бара пресудата. Во настап во медиумите во петокот, Додик рече дека нема да ја прифати одлуката на судот, но звучеше разочарано. Потпрен на ѕидот, тој изјави дека повторно ќе се кандидира за шест години - „но се надевам дека дотогаш Босна повеќе нема да постои“. Она што беше впечатливо беше отсуството на закани за понатамошни тензии во Босна. „Луѓето немаат од што да се плашат. Тука нема да биде испукан ниту еден куршум“.

исто така Ражон 4 под 2025 година Уставниот суд на Босна ја потврди политичката забрана за Додик

Како што се очекуваше, одлуката на судот против Додик беше критикувана од унгарскиот автократ Виктор Орбан како „лов на вештерки“, руската амбасада во Сараево зборуваше за „политизиран“ правосуден систем, додека српскиот претседател Александар Вучиќ мелодраматично изјави: „Додека ми тече крв во вените, нема да кажам ниту еден позитивен збор за пресудата на Додик“.

Во последните месеци, Додик играше игра на мачка и глушец со босанските власти. Тој го игнорираше налогот за апсење слободно патувајќи во странство и се врати во Босна без никакви проблеми. На граничните премини со Србија, босанските Срби одбија да го уапсат. На 31 март, тој беше повикан од Москва и го пофали Путин како „историски лидер“ на Русија кој - заедно со Доналд Трамп - се бори против „глобалистичката елита“.

Додик претходно присуствуваше на конференција против антисемитизмот во Ерусалим - заедно со други крајно десничарски политичари од Европа. Најстариот еврејски весник, „Џуиш хроника“, остро реагираше: „Поканувањето на негирач на геноцид на конференција против антисемитизмот е срам за Израел“. Самиот Додик го негира геноцидот извршен од српските трупи врз босанското население во Сребреница. На 9 мај, тој повторно беше виден во Москва за време на прославите по повод 80-годишнината од победата над фашизмот.

По победата на Доналд Трамп на претседателските избори во САД, Додик се надеваше на поддршка од Вашингтон за конечно да ја уништи Босна. Но, се случи спротивното: на почетокот на март, американскиот државен секретар Марко Рубио напиша на платформата X: „Дејствијата на претседателот на РС, Милорад Додик, ги поткопуваат институциите на Босна и Херцеговина и ја загрозуваат нејзината безбедност и стабилност. Ги повикуваме нашите партнери во регионот да ни се придружат во запирањето на ова опасно и дестабилизирачко однесување“.

исто така СВЕТОТ 7 август 2025 година Русија вели дека судската пресуда за Додик го загрозува постоењето на Босна

САД и Велика Британија со години воведуваат санкции против Додик. Поради неговите постојани провокации, Германија и Австрија му забранија влез во април.

Кругот на Додик се стесни - дури и во неговата сопствена босанска покраина. Тој ги доби последните избори со тесна разлика и среде сомневања за измама. Европската Унија повика да се почитува пресудата на судот. Истото го стори и Британската амбасада во Сараево. Додик може да продолжи со својата игра, но големи се шансите дека ќе копа сè подлабоко и подлабоко во дупката што сакаше да ја ископа за Босна.