Експертска проценка: Дури и ако цената на нафтата падне, последиците веќе се присутни

Високата цена на нафтата се одразува и на цените на вештачките ѓубрива, чие главно состојка е нафтата.

Се очекува зголемувањето на цените на овој производ, кој се користи за зголемување на земјоделските приноси, да има огромен бранувачки ефект врз сите земјоделски производи, според економистите.

Но, според економистот Пелумб Чолаку, дури и ако цените паднат, штетата е веќе направена бидејќи, како што вели тој, поголемиот дел од садењето е завршено, а последиците ќе се почувствуваат кон крајот на есента.

Тој нагласува дека околу 90 проценти од производите имаат директна или индиректна врска со нафтата, поради нејзината употреба во многу индустрии.

„Индиректно, зголемувањето на цените на нафтата како резултат на војната во Иран предизвика и предизвикува зголемување на цената на вештачките ѓубрива, што се очекува како домино ефект да предизвика зголемување на цената на прехранбените производи во иднина. Цената на азотот се зголеми за над 50 проценти на меѓународните пазари, додека се очекува еден вид инфлациски шок кај цените на прехранбените производи. Што се однесува до Косово, во моментов е донекаде тешка ситуација бидејќи не слушаме за никаква мерка што се обидува да се воведе за амортизација на оваа ситуација“, рече Чолаку.

Иако цените на нафтата почнаа да паѓаат во среда по двонеделниот договор за прекин на огнот меѓу САД и Иран, тие повторно почнаа да растат во четврток откако Иран повторно воведе блокада на Ормутскиот теснец по нападот на Израел врз Либан.

Косовската влада, освен што ја одреди максималната цена на горивата, не презеде никакви други мерки за заштита на граѓаните од флуктуации на цените.

А во среда, министерката за трговија, Мимоза Кусари-Лила, изјави дека се планира интервенција во два сектора, транспорт и земјоделство.

Економистот Чолаку вели дека институциите треба да преземат мерки што е можно поскоро, бидејќи околу 60 проценти од приходот на косовските семејства оди за потрошувачка на прехранбени производи и оваа ситуација им го отежнува животот.

„Да не заборавиме дека Косово има највисока инфлација на цените на јајцата во Европа и има највисока инфлација на прехранбените производи, тоа е втора земја со највисока инфлација на прехранбените производи по Турција, и ова е секако уште еден елемент што некако ја еродираше куповната моќ на косовскиот потрошувач“, рече тој.

Инфлацијата во Косово во текот на февруари беше 6 проценти, но почетокот на војната во Иран

Ситуацијата со цените се влоши и во март.

Зголемувањето на цените на нафтата веќе почна да се одразува и на другите потрошувачки цени.

Цените на нафтата почнаа да растат на 28 февруари кога САД и Израел започнаа војна со Иран. Како одговор, Иран го затвори Ормутскиот теснец, кој се користи како рута за 20 проценти од светската нафта.