Нацрт-буџетот ги зголемува трошоците за бонуси и плати за 264 милиони евра

Нацрт-буџетот за 2026 година предвидува околу 200 милиони евра повеќе трошоци за субвенции и трансфери, главно поради зголемување на пензиите, детските додатоци, социјалната помош и други. Документот до кој дојде КОХА покажува дека буџетот за плати, исто така, ќе се зголеми за 64 милиони евра.

Се очекува над 200 милиони евра да ги зголемат трошоците за субвенции и трансфери следната година.

Оваа сума, презентирана во Предлог-буџетот одобрен еден ден претходно од актуелната Влада, а која КОХА ја обезбеди, е резултат на зголемувањето на пензиите, детските додатоци, социјалната помош и други.

Тоа учествува со 57 проценти во вкупното зголемување на трошоците за 2026 година, што изнесува 356.5 милиони евра.

Според нацрт-буџетот, се очекува расходите да бидат приближно 4 милијарди евра, или околу 330 милиони евра повеќе од планираните приходи за 2026 година.

34 проценти од буџетот, или 1 милијарда 358 милиони евра, ќе одат само за субвенции и трансфери.

И, предвиден е помал буџет за капитални инвестиции, околу 1 милијарда евра.

Во меѓувреме, околу 980 милиони евра се планирани да одат за плати и надоместоци, износ што ќе означи зголемување од приближно 64 милиони евра.

Буџетот предвидува и зголемување на приходите. Во 2026 година се очекува државата да собере 3 милијарди и 637 милиони евра, што е зголемување од 331.6 милиони евра во споредба со тековната година.

Дури и еден ден по усвојувањето на Предлог-буџетот, правото на актуелната Влада да го усвои и да продолжи со него во Собранието продолжи да биде оспорувано.

Во реакцијата од Американската стопанска комора се нагласува дека влада со целосен мандат и легитимитет треба да одлучи за буџетот и зголемувањето на минималната плата.

„АмЧам предупредува дека усвојувањето на нови политики за јавно трошење во оваа фаза би можело да ја поткопа макроекономската стабилност, да го зголеми буџетското оптоварување за наредните години и да го наруши пазарот на трудот, зголемувајќи ги очекувањата за повисоки плати во приватниот сектор и со тоа влијаејќи на целокупната конкурентност на економијата“, се наведува во одговорот на Комората.

Пратеникот на ЛДК, Авдулах Хоти, исто така, нагласи дека нацрт-буџетот за 2026 година е нелегално одобрен и го обвини претседателот за недостаток на акција.

„Секако, не очекувам реакцијата на шефот на државата да го запре очигледно неуставното функционирање на актуелната Влада. Таа континуирано е во согласност со прекршителите на уставот и законите. Ниту таа, ниту Курти не се грижат за граѓаните. Нивната грижа е како да ја одржат власта, која за жал ја одржуваат со производство на кризи со кршење на законот и уставот“, напиша Хоти.

Вршителот на должноста министер за финансии, Хекуран Мурати, не го спомена Предлог-буџетот за 2026 година, но во саботата ги повика пратениците да ги одобрат буџетите за 2025 година за три општини, кои во текот на целата година работеа со проекциите на буџетот за 2024 година.

„Преку забрзаната 72-часовна постапка, косовското собрание може да ги одобри буџетите на овие општини за 2025 година и да го отвори патот за плаќање на сметките што се натрупуваат од следната недела. Се надевам дека пратениците од опозицијата ќе го остават настрана својот политички гнев и ќе преземат правилни мерки, прво со формирање парламентарни комисии, а потоа и со гласање за буџетите на овие општини“, напиша Мурати.

Во петокот, актуелната влада, покрај одобрувањето на нацрт-буџетот, ги зголеми и основните пензии и детските додатоци, мерка што стапува на сила овој месец.

Извршната власт одлучи да ја зголеми минималната пензија од 120 евра на 150 евра од ноември оваа година. Покрај тоа, детските додатоци исто така ќе се зголемат за 50 проценти.

Вршителот на должноста премиер, Албин Курти, дури и во своето излагање пред Парламентот, кога не успеа да обезбеди гласови за новиот мандат, ги спомена овие две одлуки.

Зголемувањето на минималната пензија за 30 евра влијае на 200 илјади лица над 65 години. Месечните трошоци за зголемувањето ќе бидат околу 6 милиони евра, или околу 72 милиони евра годишно.

Покрај тоа, месечните трошоци за одлуката за зголемување на детските додатоци се околу 50 милиони евра. Ова ќе им користи на околу 400 деца до 16 години.

Овие трошоци не беа предвидени во буџетот за 2025 година.

Сепак, ниту вршителот на должноста премиер, ниту вршителот на должноста министер за финансии, Хекуран Мурати, не појаснија од која буџетска ставка ќе бидат обезбедени средствата.

Дополнувањата беа вклучени во нацрт-буџетот за 2026 година, кој актуелната влада го одобри во петокот, и покрај правните дилеми околу донесувањето одлуки.

Покрај зголемувањето на пензиите, за прв пат нацрт-буџетот предвидува и исплата на 13-та плата за сите вработени во јавниот сектор. Цената на оваа плата ќе биде над 53 милиони евра.

Извршната власт, на состанокот во петокот, го одобри зголемувањето на минималната плата што влијае на околу 150 вработени во приватниот сектор. Таа моментално изнесува 350 евра, а предвидено е зголемување во две фази, првично на 425 евра во јануари, а во јули на 500 евра за сите вработени со полно работно време.