Економистите проценуваат дека развојот на индустријата се карактеризира со структурни ограничувања, додека претседателот на Стопанската комора вели дека влегувањето на слободниот пазар на енергија им предизвикува проблеми на локалните производители.
Резана Божлани
Прометот во преработувачката индустрија продолжува да бележи позитивни трендови, но со мало влијание врз зголемувањето на работните места и големината на зголемувањето на увозот. Во текот на август оваа година, овој сектор доживеа зголемување од 4.25% во споредба со истиот месец од претходната година. Додека другите економски сектори, вклучувајќи ја и екстрактивната индустрија, имаа поголем раст, од 11.3%.
Економистот Фидан Ќерими вели дека преработувачката индустрија во Косово се соочува со структурни ограничувања.
„Производствената индустрија во Косово бележи развој во последните години, но овие перформанси не се карактеризираат со континуиран раст, туку со флуктуации и структурни ограничувања. Имавме периоди кога прометот се зголеми и производствената активност се зголеми, но тоа не беше секогаш придружено со одржливо проширување на производствените капацитети и генерирање на работни места во овие сектори“, изјави Ќерими.
Според Ќерими, нееднаквата конкуренција им штети на локалните производители.
„Тоа е, како слободен пазар, имаме вонредни проблеми како локални производители, бидејќи се соочуваме со нееднаква конкуренција. Производителите во другите земји имаат многу поголеми капацитети, што им овозможува да произведуваат по пониски трошоци. Ова е внатрешна слабост, која мора да ја намалиме или дури и да ја елиминираме преку економски и политики за поддршка, преку поддршка на локалните производители во зголемувањето на продуктивноста, зголемувањето на персоналот и подобрувањето на одржливоста на снабдувањето“, оцени тој.
И претседателот на Стопанската комора, Лулзим Рафуна, вели дека влегувањето на слободниот пазар на енергија ги ставило производителите во неповолна положба.
„И покрај фактот дека побаравме преоден период за да им го олесниме влегувањето на слободниот пазар, бидејќи самото влегување на слободниот пазар требаше да има цел да најде електрична енергија по пониска цена од онаа што ја имаа, но знаеме дека цената е регулирана од пазарот, и во моментот кога влегоа на слободниот пазар, се соочија со многу повисока цена, а соочувањето со повисока цена ги стави бизнисите во неповолна положба бидејќи нивните оперативни трошоци се зголемија“, нагласи Рафуна.
Претседателот на KCC смета дека е потребно да се изгради пакет што би им помогнал на производителите.
„Ова беше наше барање до косовската влада да изгради пакет, бидејќи ние доживуваме инфлација исто како граѓаните на Косово, а и за бизнисите побаравме да изградат пакет со конкретни мерки што ќе им помогнат на бизнисите“, рече Рафуна.
Според податоците од Владата на Косово, извозот на производи од преработувачката индустрија се зголемил од 398,5 милиони евра во 2020 година на 736,9 милиони евра во 2022 година. Но, заедно со зголемувањето на извозот на производи од оваа индустрија, се зголемило и нивото на увоз. За истиот период, владата вели дека увозот на овие производи се зголемил од 3,6 милијарди на 5,24 милијарди евра.