Јонагуни, јапонскиот остров се соочува со тензии со Кина

Јонагуни, мал јапонски остров во близина на Тајван, се опремува со воени трупи, радари и ракети. Со ескалацијата на судирот меѓу Кина и Токио, некои жители се загрижени.

Како доживотен жител на Јонагуни, оддалечен остров што ја сочинува најзападната точка на Јапонија, Химејо Укемасу се сеќава на далечните денови кога животот се мереше со светли ѕвезди, плима и зреење на дудинките.

Денес, ѕвездите се затемнети од радарски кули, а Укемасу, 70, волонтер во туристичко место, има други грижи. Јонагуни, јапонска воена база на околу 110 километри источно од Тајван, се наоѓа по должината на таканаречениот „прв островски синџир“, стратешки лак од острови што служи за спречување на поморската експанзија на Кина. Додека Кина го изразува својот гнев поради неодамнешната поддршка на Јапонија за Тајван, Укемасу и околу 1.600 жители на островот се најдоа на првите линии на брзо ескалирачки конфликт.

„Не сакам луѓето да бидат жртвувани“, рече таа. „Сакам да ги видам лилјаните како цветаат. Сè што сакам е обичен живот.“

Со децении, Јонагуни, дел од префектурата Окинава, е фасцинантна оаза во Источнокинеското Море, позната по дивите коњи, чеканчестите ајкули и крајбрежната карпеста формација за која некои веруваат дека е урнатини на изгубена цивилизација. Во Јапонија, островот стана познат како место каде што се снимаше ТВ серијата „Клиника на доктор Кото“, драма од 2000-тите за хирург од Токио испратен во оддалечена клиника во Окинава.

Но, во текот на изминатата деценија, јапонската влада инвестираше десетици милиони долари за да го трансформира Јонагуни во одбранбен пункт против кинеската воена агресија, стационирајќи војници, радарски кули и складишта за муниција. Јапонските и американските воени средства стационирани таму би можеле да ги спречат кинеските воени бродови да се осмелат да влезат во отворените води на Пацификот во случај на конфликт. Островот има три многу мали населби, мал аеродром и гарнизон од околу 230 војници.

исто така СВЕТОТ 3 март 2025 година Стресот и стравот го заземаат милитаризираниот јапонски остров во близина на Тајван

Кинеска кампања

Кина води широка казнена кампања против Јапонија од почетокот на ноември, кога јапонскиот премиер Санае Такаичи изјави дека нејзината земја би можела воено да интервенира доколку Кина го нападне Тајван, самоуправна демократија што Пекинг ја смета за дел од својата територија. Кинеската влада одговори со обесхрабрување на туризмот во Јапонија и зголемување на воздушните и поморските патроли, вклучително и околу Окинава. Кина планира да одржи воени вежби со боева муниција околу Тајван во вторник, како демонстрација на сила од страна на нејзината морнарица и воздухопловни сили, вклучително и активности во близина на Јонагуни.

Јонагуни е потсетник дека безбедноста на Јапонија е тесно поврзана со безбедноста на Тајван. Кинескиот напад врз Тајван би можел да го загрози пристапот на Јапонија до виталните поморски патишта и да ги остави оддалечените острови на Окинава ранливи. (Кинеските коментатори во последниве години фрлаат сомнеж врз јапонскиот суверенитет над Окинава.)

Јапонскиот министер за одбрана Шинџиро Коизуми неодамна го посети островот, каде што откри планови за распоредување противвоздушни ракети со среден дострел за да се одврати „вооружен напад врз нашата земја“. Овој потег е дел од поширокиот напор на Јапонските сили за самоодбрана да ги зајакнат островите Окинава како противтежа на Кина. Премиерката Такаичи, позната по својот цврст став кон Кина, изјави дека ќе ги забрза воените трошоци на Јапонија на 2 проценти од бруто домашниот производ до следната пролет, две години пред предвидениот рок.

Кина го нарече планот за распоредување ракети на Јонагуни „исклучително опасен“ и ја обвини Јапонија за „провоцирање на воена конфронтација“. Кинеската војска неодамна лансираше беспилотни летала во близина на островот за да го изрази своето незадоволство.

Жителите велат дека се обидуваат да ги игнорираат тензиите, иако темата понекогаш се споменува во разговорите во изакаја, традиционални јапонски барови, по долги денови работа на полињата со шеќерна трска или во гарнизонот. Во интервјуата, некои изгледаа пркосно, велејќи дека нема да го напуштат островот дури и ако Кина го нападне Тајван.

Многу жители ја отфрлија идејата дека кризата е неизбежна, обвинувајќи ги медиумите за поттикнување страв од конфликт. Сепак, тие признаваат дека идентитетот на островот се променил откако е воспоставен воениот гарнизон во 2016 година. Во тоа време, 632 жители гласале за военото присуство, додека 445 гласале против. Денес, изградени се станбени згради за војниците и нивните семејства, кои сега живеат рамо до рамо со мештаните Јонагуни во ресторани и светилишта.

Градоначалникот на островот, Цунео Уечи, победи на изборите оваа година ветувајќи повнимателен пристап кон проширување на одбраната. Тој изрази загриженост во врска со сместувањето на американските сили на островот за заеднички вежби со Јапонија. САД инсталираа радарски системи на Јонагуни и спроведоа медицински посети како дел од обуката во последниве години.

Во едно интервју, Уечи рече дека повеќето жители едноставно се обидуваат да си го продолжат секојдневниот живот. Иако е претпазлив да не го претвори островот во воена тврдина, тој призна дека одредено ниво на подготовка е неизбежно.

„Кога нешто ќе се случи, ќе биде предоцна“, рече тој. „Затоа се подготвуваме за најлошото сценарио.“

Регионални тензии

Во последниве години, близината на Јонагуни до Тајван сè повеќе го става островот во центарот на регионалните тензии. Во 2022 година, откако Ненси Пелоси, тогашна претседателка на Претставничкиот дом на САД, го посети Тајван, Кина одговори со лансирање на најмалку 11 ракети, од кои една падна на околу 80 километри североисточно од Јонагуни.

Сè поотворените закани на Кина кон Тајван предизвикаа тревога. Јапонската влада планира да изгради подземни засолништа на неколку оддалечени острови во Окинава во наредните години, вклучувајќи едно на Јонагуни во кое би можело да се сместат повеќе од 200 луѓе. Властите, исто така, спроведуваат вежби за евакуација и ги подготвуваат жителите за можен прилив на бегалци од Тајван.

исто така СВЕТОТ 9 декември 2025 година Кина: Јапонија ни се заканува воено

Јапонија, исто така, планира да распореди околу 30 војници во Јонагуни во текот на следната година за да воспостави единица за електронско војување.

Многу жители се скептични кон намерите на јапонската влада, велејќи дека присуството на повеќе војници го прави островот уште поголема мета. Во Окинава постои силно пацифистичко расположение, делумно поради историјата на американскиот колонијализам, Втората светска војна и големиот број американски воени бази во Јапонија.

Такаши Томитори (56), аматерски нуркач, се преселил во Јонагуни пред неколку години од префектурата Чиба, во близина на Токио, привлечен од извонредната убавина на морето. Тој рекол дека поставувањето ракети на островот би го направило поопасен.

„Војната би му нанела сериозна штета на островот“, рече Томитори, кој работи и како автомеханичар. „Не би ли било подобро воопшто да немаме ракети? Не би ли било подобро да не возвраќаме?“

Сепак, постојат и поостри гласови кои велат дека островот мора да се брани.

Шигенори Такениши, претседател на здружението на рибари од Јонагуни, рече дека е сè повеќе загрижен поради движењата на Кина во морињата околу Јапонија.

„Никогаш не знаеме што би можела да направи Кина“, рече тој.

Освен безбедносните прашања, Такениши рече дека војската помага островот да се одржи во живот во време кога населението старее и се намалува. Островот нема големо пристаниште, средно училиште или болница. Многу млади луѓе заминале во последниве години во јапонските градови во потрага по подобри можности.

„Јонагун нема да преживее без војската“, рече Такениши.

Исто така, постои и стрес од заробеноста меѓу геополитичките ривали. Некои жители се шегуваат дека животот би бил подобар ако Јонагуни може да се премести подалеку на исток, можеби поблиску до Хаваи.

Неодамна, една вечер, група млади татковци се собраа во гаража за да изградат празнични платформи за парадата со светлата на Божиќ во Јонагуни, што е традиција. Тие поминаа часови заковувајќи конструкции, склопувајќи декорации и закачувајќи светла, додека во позадина свиреше празнична божиќна музика. Целта беше да им се даде на жителите, особено на децата, нешто лесно и забавно за размислување, подалеку од грижите на секојдневниот живот.

„Гледањето на нивните насмеани лица е многу наградувачко“, рече Таканобу Сугимото, 37, татко на четири деца.

исто така СВЕТОТ 5 декември 2026 година Си му порача на Трамп да биде „внимателен“ кога го вооружува Тајван

Со повторното разгорување на тензиите во регионот, Сугимото рече дека жителите на Јонагуни сфатиле дека имаат многу малку можности да ја променат ситуацијата.

„Ова е единствениот начин“, рече тој. „Така сме создадени.“