По остриот пад поради пандемијата и руската инвазија на Украина, бројот на руски туристи што ја посетуваат Европа повторно е во пораст. И покрај строгите ограничувања за визи и санкциите наметнати врз Кремљ, податоците покажуваат дека некои земји-членки на Европската Унија продолжуваат да ги пречекуваат руските туристи, особено оние со економски интереси во туризмот. Италија, Франција и Шпанија се меѓу земјите што ја предводат листата, издавајќи најголем број шенгенски визи за руски граѓани во 2024 година. Италија издала над 152 визи, додека Франција издала околу 124. Овие земји тврдат дека нивната политика има за цел да направи разлика помеѓу народот и режимот на Путин.
Руските туристи се враќаат во Европа во сè поголем број, и покрај војната во Украина, а нивните омилени дестинации се Франција, Италија и Шпанија.
Сите три земји – членки на НАТО и на Европската Унија – воведоа санкции против Москва. Сепак, престојот во хотели на руски туристи во Италија и Франција се зголеми за повеќе од 19 проценти во текот на изминатата година, што украинските дипломати го опишаа како „загрижувачко“ и безбедносен ризик.
Франција и Италија, и покрај нивната поддршка за Украина и учеството во „коалицијата на добронамерните“, заедно со Велика Британија, ја бранат почетната позиција за одржување на границите отворени за богатите руски туристи.
Овој тренд го откри детална анализа на британскиот весник „The Telegraph“, врз основа на податоци за хотелски ноќевања и резервации на платформи како „Booking.com“ и „Airbnb“, како и за бројот на издадени визи за Шенген зоната на ЕУ.
Всеволод Ченцов, амбасадорот на Украина во Европската Унија, предупреди дека враќањето на руските туристи би била „кратковида“ и опасна одлука.
исто така
Русија нуди пари, ослободува затвореници и ги намамува странците да ги надополнат своите трупи во Украина
Тој за реномираниот британски весник изјави дека „во четвртата година од руската агресија врз Украина, крајно е изненадувачки да се видат статистички податоци што покажуваат зголемување на бројот на издадени визи на руски граѓани и зголемување на туристичките текови од Русија кон земјите од ЕУ“.
„Со зголемениот број руски кибернапади врз земјите-членки на ЕУ, саботажи и сите видови хибридни активности насочени кон поткопување на европските демократии, загрижувачки е што руските граѓани толку лесно можат да уживаат во придобивките од патувањето во Европа. Продолжувањето со игнорирање на оваа реалност е неодговорно. Станува збор за европска безбедност“, додаде Ченцов.
Значајни пожари во магацини се случија во неколку европски земји, вклучувајќи ја и Велика Британија, а имаше и извештаи за саботажи на железничките пруги.
Во минатото, руски шпиони маскирани како дипломати беа поврзани со вакви инциденти, но по труењата што се случија во Велика Британија во 2018 година, веќе не е изненадувачки што Москва официјално испраќа агенти дури и преку туристички визи.
„Забрана за визи од ЕУ за Русите“
Сер Вилијам Браудер, британски финансиер роден во Соединетите Американски Држави, кој стана активист и остар критичар на Путин, ги повика Франција, Италија и Шпанија да престанат да издаваат визи за Русите.
„Освен ако Русите не можат да докажат за време на интервјуто за виза дека се против режимот на Путин, не треба да им биде дозволено да влезат во Европа“, рече тој.
Европските престолнини го погодија Кремљ со неколку пакети санкции од почетокот на неговата нелегална инвазија на Украина во 2022 година. И Велика Британија и ЕУ го затворија воздушниот простор за руските компании, што предизвика значителен пад на бројот на туристи.
Сепак, сè уште постојат десетици правци до Европа преку Турција, Грузија, Србија и други земји. На пример, за да стигне до Рим, руски турист би морал да застане во Турција или Обединетите Арапски Емирати и да го смени летот.
Овие дополнителни трошоци го прават патувањето недостапно за повеќето обични Руси, но оние кои успеваат да стигнат до Европа се соочуваат и со тешкотии поради санкциите - како што е неможноста да користат банкарски картички.
Сепак, аеродромот „Ататурк“ во Истанбул е полн со менувачници, каде што Русите можат да разменуваат рубли за евра за да го поддржат својот престој во Европа.
Браудер нагласи дека многу Руси кои имаат пари се исто така поддржувачи на војната, предупредувајќи дека на оваа категорија не треба да ѝ се дозволи на никаков начин „да ги ужива привилегиите и ресурсите на Европа, а воедно да ги поддржува воените напори на Путин“.
Тој додаде дека Европа треба да остане отворена за руските противници кои се прогонувани од владата, но не и за олигарсите или „мини-архите“ кои го поддржуваат режимот.
„Во овој случај, треба да бидеме внимателни и да избегнуваме издавање визи“, рече тој, тврдејќи дека одбивањето на визите би извршило притисок врз режимот на Путин и би го намалило безбедносниот ризик што го претставува хибридната војна на Русија против Западот.

Нарушување на нормалноста
Иако повеќето западни влади избегнуваа целосни забрани за патување - освен во случај на санкционирани лица - балтичките земји и државите што граничат со Украина презедоа построги мерки, забранувајќи или значително ограничувајќи ги туристичките визи за Русите.
Чешкиот министер за надворешни работи Јан Липавски ги критикуваше земјите од европскиот блок кои примаат руски туристи во замена за економски придобивки.
„Исклучително е загрижувачки да се види како некои земји од ЕУ се враќаат во нормала со руските туристи, додека Украина продолжува да страда под брутална агресија. Чешката Република зазеде принципиелен став - ние не одобруваме никакви барања за туристичка виза и веруваме дека ова треба да биде стандардно низ целата Европска Унија“, изјави тој за „Телеграф“.
Покрај тоа, чешкиот главен дипломат сметаше дека бројот на туристи што влегле во ЕУ минатата година е „целосно претеран“ и покрена сериозни загрижености „не само од безбедносна, туку и од морална перспектива“.
Тој изјави дека „во такви размери, не може да се исклучи можноста дека лица вклучени во воени злосторства се меѓу оние што одмараат во нашите хотели. Ова е неприфатливо“.
Од друга страна, Андреј Солдатов, виш истражувач во Центарот за анализа на европски политики и руски истражувачки новинар специјализиран за активностите на тајните служби на Кремљ, објави дека визите важат за дисиденти и за семејства кои сакаат да ги посетат во странство.
„Тоа е проблем што нема едноставно решение. Ова се исто така земјите што им помагаат на луѓето со анти-Кремљ ставови да емигрираат. За да биде безбедно за овие луѓе, мора да ги камуфлирате нивните апликации во рамките на нормалниот тек на апликации за виза“, рече тој.
„Не можете да очекувате руски дисидент да се појави во странска амбасада и да побара „виза за дисидент“, со оглед на високото ниво на репресија во Русија“, тврдеше Солдатов.

Омилени локации
Низ цела ЕУ, бројот на руски посетители е само една десетина од оној во 2019 година, пред пандемијата и инвазијата на Украина, но оваа бројка варира од земја до земја.
Во 2024 година, само шест земји од ЕУ доживеале зголемување на бројот на ноќевања резервирани од Руси преку платформи како Airbnb, според податоците од Европската статистичка агенција (Евростат).
исто така
Франција ќе го повика рускиот амбасадор поради кампањата за кибернапад
Италија забележа најголем пораст од 18.9 проценти, со вкупно 321,678 ноќевања, што ја прави најпосакувана локација во Европа за руските туристи.
Франција е на третото место со 203,072 ноќевања, што претставува зголемување од 7.8 проценти - четврто највисоко зголемување во Европа. Шпанија е на второто место со резервирани 259,068 ноќевања, иако ова претставува намалување од 3.6 проценти во споредба со минатата година.
Има зголемување од 13 проценти на ноќевањата резервирани од руски туристи во Унгарија, земја чија влада е позната по својот мек став кон Путин.
Велика Британија, која користи малку поинаков статистички систем од ЕУ, би се рангирала на седмото место на листата на најпосетувани дестинации од страна на Русите, по Италија, Шпанија, Франција, Португалија, Грција и Кипар.
За разлика од Франција и Италија, Велика Британија бележи пад на бројот на руски посетители од околу 1.3 проценти на годишно ниво, според податоците од Канцеларијата за национална статистика.
Официјален Лондон отсекогаш барал од руските туристи да аплицираат за визи, вклучително и кога беше дел од Европската Унија. Никогаш не се приклучи на Шенген зоната.
Земјите-членки на Шенген зоната, исто така, бараат руските граѓани да имаат визи. Порано имаше договор што го олесни добивањето туристички визи за влез во ЕУ побрзо и поевтино, но тој беше суспендиран кога Русија одлучи да ја нападне Украина.
Анализата на шенгенските визи, исто така, покажа дека Италија и Франција се предводници во туристичкото приближување кон Русија. Италија минатата година издала 152,254 шенген визи во своите два конзулати во Русија, што е речиси 19,000 повеќе отколку во 2023 година.
Франција издала вкупно 123,890 визи, според податоците на Европската комисија - 25,000 повеќе од претходната година. Во меѓувреме, Шпанија одобрила околу 111,527 визи, што е вкупно зголемување од 15,000.
Податоците, првично објавени од веб-страницата „ЕУ Обзервер“, покажаа очигледно закрепнување на шенгенските визи за руските граѓани, при што вкупниот број издадени визи само минатата година изнесуваше 552,630, што претставува зголемување од 9 проценти.
Грција издала 59,703 визи, а Унгарија 23,382.
Рим и Париз не се повлекуваат
„Италија продолжува редовно да издава визи за руски туристи кои ги исполнуваат нашите услови“, изјави портпаролот на италијанското Министерство за надворешни работи.
„Нашето противење е на воените операции на руските сили во Украина, а не на рускиот народ“, додаде тој.
Елисејската палата беше запознаена со статистиката, но одби да коментира. Франција долго време ја бранеше својата политика во врска со издавањето визи на Русите.
„Односите меѓу луѓето и културните врски можат да играат позитивна улога во промовирањето на разбирањето и дијалогот“, изјави француското Министерство за надворешни работи за ЕУ Обзервер.
„Работиме напорно за да одржиме јасна поделба помеѓу режимот одговорен за војната и населението, граѓанското општество и опозицијата“, се вели во соопштението. „Од суштинско значење е овој прозорец да се држи отворен, за да се овозможи руското општество да има пристап до различни сигурни извори на информации“.
Тимот на „Телеграф“ побара коментари за ова прашање од британската и шпанската влада.
Европската комисија објави дека ЕУ презела „невидени мерки“ за да ја убеди Русија да ја запре својата „неправедна и неразумна агресија“.
Покрај суспендирањето на Договорот за олеснување на визниот режим, европскиот блок издаде упатства до земјите-членки „да не даваат приоритет на визите за руските граѓани и да се фокусираат на безбедноста и граничната контрола“.
„Насоките на Комисијата имаа влијание врз бројот на издадени визи на руските граѓани“, изјави портпаролката.
Бројот на издадени визи на Русите се намали од 27 проценти од вкупните визи во 2019 година на само 5 проценти од јануари до август 2024 година.
Истата година, бројот на одбиени визи се зголеми на 7.5 проценти, во споредба со претходните 1.5 проценти.
„Во апсолутни бројки, бројот на издадени визи се намали од 4 милиони на 500“, додаде портпаролката.
Евростат собира податоци за бројот на ноќевања што ги поминале посетителите на страници како Airbnb и Expedia од 2018 година.
исто така
Стотици украински деца се евакуирани во Италија. Сега Киев се бори да ги врати.
Британската канцеларија за национална статистика собира слични податоци од средината на 2023 година, што значи дека нема достапни податоци пред инвазијата на Украина и дека може да има мали методолошки разлики меѓу двете институции.
Пошироките податоци за хотелските престојувања низ Европа за 2024 година сè уште не се ажурирани.