САД го повлекуваат последниот носач на авиони од Азија, Трамп се фокусира на Иран

Mungesa e një aeroplanmbajtëseje amerikane në Paqësor mund të jetë për periudhë të shkurtër nëse Marina dislokon një tjetër brenda dy muajve të ardhshëm. Por kjo tregon se si operacionet e hapura me Iranin po i lodhin tej mase disa marinarë amerikanë, thonë analistët, ndërsa administrata Trump po tërhiqet më tej nga rajoni Azi-Paqësor dhe po përqendrohet te Hemisfera Perëndimore.

Lufta e presidentit amerikan Donald Trump kundër Iranit po i shtrin në maksimum kufijtë e përdorimit të aeroplanmbajtëseve amerikane dhe po e lë Paqësorin perëndimor pa një nga anijet kryesore luftarake amerikane, ndërsa Kina po tregon më shumë shenja agresioni.

“USS George Washington” po largohet nga Paqësori dhe pritet ta zëvendësojë “USS Abraham Lincoln” në Lindjen e Mesme, mes shqetësimeve në rritje për shëndetin mendor dhe problemet me furnizimet në bordin e aeroplanmbajtëses që ka qëndruar gjatë në det. Koha e qëndrimit të “USS Abraham Lincoln” në det është zgjatur për t’i mbështetur operacionet kundër Iranit.

Mungesa e një aeroplanmbajtëseje amerikane në Paqësor mund të jetë për periudhë të shkurtër nëse Marina dislokon një tjetër brenda dy muajve të ardhshëm. Por kjo tregon se si operacionet e hapura me Iranin po i lodhin tej mase disa marinarë amerikanë, thonë analistët, ndërsa administrata Trump po tërhiqet më tej nga rajoni Azi-Paqësor dhe po përqendrohet te Hemisfera Perëndimore.

“Administrata thotë se Paqësori supozohet të jetë prioriteti më i rëndësishëm pas Hemisferës Perëndimore”, tha Greg Poling, drejtor i Programit për Azinë Juglindore në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare. 

Në vend të kësaj, SHBA-ja po “bën pikërisht të kundërtën” e synimit të shprehur më parë për t’u tërhequr nga Lindja e Mesme.

исто така СВЕТОТ 28 јануари 2026 Трамп до Иран: Склучете договор или следниот удар ќе биде полош

Aleatët amerikanë në Paqësor janë të shqetësuar nga paparashikueshmëria e administratës republikane, tha Poling, ndërsa Pekini “është mjaft i kënaqur me shpërqendrimin e SHBA-së, me zhgënjimin e aleatëve dhe partnerëve të SHBA-së”.

Kina mund të përfitojë nga mungesa e aeroplanmbajtëses amerikane

Pekini e sheh praninë ushtarake amerikane në rajon si një kërcënim ndaj ngritjes së Kinës dhe si një pengesë për ambicien e saj për ta marrë Tajvanin, ishullin vetëqeverisës që Kina e konsideron pjesë të territorit të saj. Por, Shtetet e Bashkuara kanë argumentuar se rajoni i Paqësorit është shumë i rëndësishëm ekonomikisht për t’u humbur.

Askush nuk pret që Kina ta pushtojë Tajvanin vetëm sepse një aeroplanmbajtëse amerikane është larguar nga rajoni. Por, mungesa e aeroplanmbajtëses i jep Kinës një tjetër mundësi për të treguar fuqinë e saj, tha Bryan Clark, ish-pjesëtar i Marinës amerikane dhe analist i mbrojtjes në Institutin “Hudson”.

“Ata po e përdorin këtë si pjesë të narrativës për t’u treguar Filipineve, Japonisë, Indonezisë dhe të tjerëve se SHBA-ja nuk është më fuqia kryesore në Paqësorin perëndimor”, tha Clark. “Ata thjesht do të preferonin që vendet e rajonit të vendosnin se Kina është fuqia më e madhe dhe se SHBA-ja nuk është më në gjendje ta garantojë sigurinë e tyre”.

Kina zhvilloi këtë javë stërvitje detare me Indonezinë dhe kohët e fundit ka treguar shenja agresioni ndaj Japonisë dhe Filipineve, dy aleatë kryesorë të SHBA-së që gjithashtu kanë mosmarrëveshje territoriale me Pekinin.

Kina zhvilloi këtë muaj stërvitje ushtarake pranë Scarborough Shoal në Detin e Kinës Jugore. Si Kina, ashtu edhe Filipinet pretendojnë sovranitet mbi këtë zonë. Muajin e kaluar, një shkatërrues kinez i pajisur me raketa zhvilloi një stërvitje me zjarr të vërtetë pranë ishullit më jugor të Japonisë, Okinotori.
Admirali Frank Bradley, kreu i Komandës së Operacioneve Speciale të SHBA-së, është përpjekur t’i sigurojë aleatët rajonalë për angazhimin e Washingtonit. Ai ishte në Manila të enjten, ku u tha homologëve të tij filipinas se forcat amerikane të operacioneve speciale janë të gatshme t’i rrisin stërvitjet e përbashkëta për ta forcuar aleancën mes dy vendeve. Ai pritet gjithashtu të udhëtojë në Japoni.

“Ne kemi aftësinë për të projektuar forcë, Shtetet e Bashkuara, kudo në glob”, i tha Bradley Associated Press. “Dhe kur kërcënimi në rajonin e Lindjes së Mesme të jetë trajtuar, ne do të ripozicionohemi dhe do të riorientohemi dhe do të jemi në gjendje ta projektojmë atë forcë kudo tjetër ku mund të jetë e nevojshme. Gjithashtu ndihem shumë i sigurt për aftësinë e Forcave të Armatosura të Filipineve për ta mbrojtur sovranitetin e tyre këtu dhe që ne të vazhdojmë të jemi pranë tyre”.

Evan Sankey, analist politik në Institutin “Cato”, i cili fokusohet në politikën amerikane ndaj Kinës, tha se aeroplanmbajtëset ofrojnë siguri psikologjike për aleatët amerikanë. Mungesa e aeroplanmbajtëseve në rajon, tha ai, “i shton ndjesisë së përgjithshme se SHBA-ja është e shpërqendruar nga ngjarjet në Lindjen e Mesme”.

Trump është mbështetur te aeroplanmbajtëset për operacionet ushtarake

исто така СВЕТОТ 15 јули 2026 година САД целосно ќе ги повлечат силите од Ирак во септември

Presidenti amerikan Trump është mbështetur shumë te aeroplanmbajtëset për operacionet ushtarake gjatë mandatit të tij të dytë. Për shembull, “USS Gerald R. Ford” u kthye në shtëpi në mes të majit pas një dislokimi 11-mujor, më i gjati që nga Lufta e Vietnamit, gjatë të cilit mbështeti luftën e SHBA-së kundër Iranit dhe kapjen e udhëheqësit të Venezuelës, Nicolas Maduro.

Ford kishte përjetuar një zjarr në një hapësirë lavanderie, i cili e detyroi aeroplanmbajtësen të kthehej në Detin Mesdhe për riparime dhe la qindra marinarë pa vende për të fjetur. Ndërkohë, “Lincoln” ka kaluar një kohë rekord të pandërprerë në det, më shumë se 240 ditë. Ligjvënësit demokratë kanë kërkuar hetime dhe më shumë transparencë lidhur me kushtet në bordin e anijes.

Anijet luftarake dhe ekuipazhet e tyre mund të përballojnë vetëm një sasi të caktuar ngarkese, tha Robert Farley, i cili ligjëron për sigurinë kombëtare dhe diplomacinë në Universitetin e Kentuckyt dhe shpesh shkruan për aeroplanmbajtëset.

“Njerëzit nuk marrin mjaftueshëm pushim. Është psikologjikisht rraskapitëse. Dhe pushimi është pjesë e mbajtjes së ekuipazhit të shëndetshëm”, tha Farley. “Ndonjëherë kjo paraqitet si: ‘Këta njerëz nuk kanë bërë pushime.’ Por kemi të bëjmë me kufizime të njohura mbi aftësinë e një ekuipazhi për të operuar me efikasitet maksimal me kalimin e kohës. Dhe kjo thjesht bie”.

Clark, nga Instituti “Hudson”, tha se presioni mbi flotën e aeroplanmbajtëseve të vendit buron nga mungesa e përgatitjes dhe planifikimit për luftën me Iranin.

“Nëse do të mobilizoheshim për të zhvilluar një konflikt të tillë dhe do të parashikonim se mund të zgjaste kaq shumë, mund të kishim bërë disa ndryshime në planifikimin e aeroplanmbajtëseve për t’u siguruar që më shumë prej tyre të ishin të disponueshme”, tha Clark.

Clark tha se Marina amerikane ka 11 aeroplanmbajtëse dhe zakonisht dislokon dy ose tre prej tyre në të njëjtën kohë. Por së shpejti mund të dislokojë katër, nëse “USS Theodore Roosevelt” largohet nga San Diego drejt Lindjes së Mesme, duke i mundësuar Washingtonit të kthehet në Paqësor.
Por anijet gjigante luftarake do të kenë nevojë për mirëmbajtje, gjë që ka të ngjarë të shkaktojë një ngarkesë të madhe në dy kantieret e vetme të anijeve në vend që mirëmbajnë aeroplanmbajtëset.
“Do të përfundojmë me një borxh mirëmbajtjeje që duhet të shlyhet gjatë viteve të ardhshme”, tha Clark. “Ndoshta do të kemi më pak prani të aeroplanmbajtëseve sesa kemi pasur në vitet e mëparshme, sepse aeroplanmbajtëset do të jenë në radhë për të hyrë në kantieret e mirëmbajtjes”.

Pikëpyetje mbi përdorimin e aeroplanmbajtëseve në luftën moderne

Michael Swaine, studiues i lartë në Programin për Azinë Lindore të Institutit “Quincy”, vë në pikëpyetje nevojën e ardhshme për aeroplanmbajtëset, ndërsa lufta po ndryshon me shpejtësi.

исто така СВЕТОТ 14 јануари 2026 САД ги повлекуваат своите војници од своите бази на Блискиот Исток

Aeroplanmbajtëset mund të goditen më lehtë nga dronët dhe raketat, veçanërisht nga një kundërshtar si Kina, tha Swaine, ndërsa anijet më të vogla dhe nëndetëset mund të jenë po aq efektive në goditjen e objektivave sa avionët luftarakë që nisen nga një aeroplanmbajtëse.

Zyrtarët e lartë të Marinës kanë treguar dëshirë për t’u larguar nga mbështetja e madhe te aeroplanmbajtëset. Admirali Daryl Caudle, shefi i operacioneve detare, i tha Associated Press në shkurt se dëshiron t’i bindë komandantët të përdorin anije më të vogla dhe më të reja, si dhe mjete të tjera, në vend që të mbështeten vazhdimisht te aeroplanmbajtëset gjigante.