САД и Иран не успеаја да постигнат договор на крајот од историските разговори лице в лице откако САД соопштија дека Техеран одбил да се обврзе дека нема да развива нуклеарно оружје, оставајќи го во прашање кревкото двонеделно примирје.
Потпретседателот Џ.Д. Венс, кој ја предводеше американската делегација, рече дека разговорите траеле 21 час во пакистанскиот главен град Исламабад, но на крајот не успеале да видат „јасна обврска“ од Иран „дека нема да работат на нуклеарно оружје“.
Поддржете го ВРЕМЕЗачувај ја вистината.
Професионалното новинарство е во јавен интерес. Вашата поддршка му помага да остане независно и кредибилно. Придонесете и вие. 1 евро прави разлика.
Писмо до читателот — Зошто бараме ваша поддршка ПридонесетеКоментарите на Венс не посочија што ќе се случи по 14-дневниот прекин на огнот, првично договорен од САД, Иран и Израел, но пакистанските медијатори ги повикаа страните да го почитуваат прекинот на огнот.
„Императив е страните да продолжат да ја почитуваат својата посветеност на прекин на огнот“, рече пакистанскиот министер за надворешни работи, Ишак Дар, додавајќи дека неговата земја ќе се обиде да олесни нов дијалог меѓу Иран и САД во наредните денови.
Иран не даде веднаш официјален коментар.
Разговорите во Исламабад започнаа во саботата, неколку дена откако беше објавен кревкиот прекин на огнот, додека војната во која загинаа илјадници луѓе и ги потресе глобалните пазари влезе во својата седма недела.
Венс рече дека бил во постојана комуникација со американскиот претседател Доналд Трамп и други претставници на администрацијата за време на преговорите.
„Но, едноставниот факт е дека треба да видиме јасна посветеност дека тие нема да бараат нуклеарно оружје и нема да бараат средства што ќе им овозможат брзо да се здобијат со такво оружје“, изјави Венс пред новинарите. „Тоа е примарната цел на претседателот на Соединетите Американски Држави. И тоа е она што се обидовме да го постигнеме преку овие преговори.“
Трамп вели дека НАТО ќе помогне во расчистувањето на Ормутскиот теснец
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави за „Фокс њуз“ дека НАТО понудил да помогне во „чистењето“ на Ормутскиот теснец.
Тој го објави ова кратко време по неговото предупредување да го блокира главниот поморски транспортен коридор.
Трамп рече дека САД се „многу разочарани од НАТО“, но дека, како што рече, „сега сакаат да помогнат со теснецот“.
„Нема да потрае долго за да се исчисти, па затоа ќе го исчистиме теснецот“, рече Трамп, додавајќи дека смета дека повторно ќе биде слободен за употреба „во не толку далечна иднина“.
Тој, исто така, рече дека САД испраќаат чистачи на мини и дека Обединетото Кралство, членка на НАТО, исто така ќе го стори тоа.
„Разбирам дека Обединетото Кралство и некои други земји испраќаат деминери“, рече тој.
Трамп: САД веднаш ќе го блокираат Ормускиот теснец
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека САД ќе почнат да го блокираат секој брод што ќе се обиде да влезе или излезе од Ормутскиот теснец.
Во долг нов пост на Truth Social по неуспехот на разговорите во Исламабад, тој рече дека „средбата поминала добро, повеќето точки биле договорени, но единствената точка што навистина била важна, нуклеарното прашање, не била постигната“.
Според него, Иран не сака да се откаже од своите амбиции за нуклеарно оружје, додавајќи дека САД никогаш нема да дозволат да поседува такво оружје.
Трамп додаде дека „во одреден момент“ ќе се постигне договор за слободен премин, но дека „Иран не дозволил тоа да се случи“.
Во истата објава, Трамп исто така рече дека „ѝ наложил на морнарицата да бара и да го запре секој брод во меѓународни води што му платил данок на Иран“ и дека американската морнарица ќе почне „да ги уништува мините што Иранците ги поставиле во теснецот“.
„Никој што плаќа нелегален данок нема да има безбеден премин на отворено море“, рече тој, предупредувајќи дека „секој Иранец што ќе пука кон нас или кон мировни бродови, ќе биде уништен до пекол“.
„Блокадата ќе започне наскоро“, изјави Трамп.
Неговата реакција доаѓа неколку часа откако директните разговори меѓу САД и Иран во Пакистан завршија без никаков договор, дури и по 21 час преговори.
Иран негира дека преговорите за нуклеарно оружје не успеале
Како одговор на изјавите на американските претставници дека разговорите во Исламабад не успеале затоа што Иран одбил да се откаже од својот пат кон нуклеарно оружје, ирански претставник го негираше ова.
Според него, Иран не се стреми да поседува нуклеарно оружје.
„Ова не е вистина. Ставот на Иран е јасен. Иран не се стреми да има нуклеарно оружје, но има право на нуклеарна енергија за мирни цели. Ова право не може да се негира и мора да се признае“, рече тој.
Сепак, тој рече дека Иран е подготвен да ги ограничи своите нуклеарни активности како дел од мерките за градење доверба, вклучително и нивото на збогатување на ураниум.
Службеникот не даде точни детали за тоа зошто разговорите не успеаја и зборуваше под услов на анонимност поради чувствителноста на дискусиите.
Во меѓувреме, експертот Али Ваез од Меѓународната кризна група изјави дека неуспехот на САД и Иран да постигнат договор не значи дека војната веднаш ќе продолжи на Блискиот Исток.
„Најверојатното сценарио не е непосредна војна, туку период на тензии, притисок и последни напори за да се избегне понатамошна ескалација“, рече тој.
Според него, по овие разговори што траеја 21 час, се очекува „троен напор“, вклучувајќи тајни медијации предводени од Пакистан.
Тој, исто така, очекува повеќе воени движења околу Ормутскиот теснец и дополнителни напори за одржување на двонеделното примирје.
Американскиот претседател Доналд Трамп сè уште не реагираше на неуспехот на преговорите со Иран.
Иран вели дека Ормутскиот теснец е во негови раце и дека мора да се плаќа патарина за премин
Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс не го спомена Ормутскиот теснец на својата прес-конференција по часовите разговори со Иран во Пакистан овој викенд.
Овој витален воден пат, каде што обично минуваат околу 20% од светската нафта и течен природен гас (LNG), беше камен на сопнување во разговорите.
Важен дел од условното примирје што е во сила меѓу САД и Иран е безбедното поминување на бродовите низ теснецот.
Заменик-претседателот на иранскиот парламент, Хаџи Бабаеи, изјави дека теснецот е црвена линија за официјален Техеран, објави новинската агенција Мехрс, која е поврзана со Исламската пропагандна организација.
Тој вели дека теснецот е целосно во раце на Иран и „неговите даноци мора да се плаќаат во ријали“ - иранската валута.
Откако теснецот беше затворен од Иран, светските цени на нафтата постојано се зголемуваат, понекогаш достигнувајќи и над 100 долари за барел.
Стармер ги охрабрува САД и Иран да најдат решенија
Британскиот премиер Кир Стармер ги повика Иран и САД да „најдат решение“ откако разговорите во Пакистан не успеаја, соопшти Даунинг стрит.
За време на разговорот со султанот на Оман, Стармер рече дека продолжувањето на прекинот на огнот е „од витално значење“ и дека „сите страни избегнале понатамошна ескалација на ситуацијата“.
Во меѓувреме, британскиот министер за здравство Вес Стритинг изјави за Би-Би-Си дека е „разочарувачки“ што првичните разговори за завршување на војната во Иран пропаднаа без да се постигне договор.
Тој, исто така, ја бранеше одлуката на Обединетото Кралство да не се вклучува во конфликтот.
Главниот преговарач на Иран: САД не успеаја да ја заслужат нашата доверба
Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, кој ја предводеше иранската делегација на разговорите во Пакистан, изјави дека сега е време САД да „одлучат дали можат да ја заслужат нашата доверба или не“.
Во објава на платформата X, Галибаф рече дека пред преговорите нагласил дека Иран има „добра волја и волја“, но поради искуствата од двете претходни војни, немал „доверба во другата страна“.
Тој додаде дека иранската делегација презентирала „иницијативи со визија за иднината“, но според него, другата страна не успеала да ја добие довербата на иранската делегација за време на оваа рунда разговори.
„Нема да застанеме ниту за момент во нашите напори да ги консолидираме достигнувањата од 40-дневната национална одбрана на Иран“, рече тој.
Галибаф, исто така, го опиша процесот на преговори како „интензивен“ и му се заблагодари на Пакистан за нивното олеснување.
САД и Иран имаат различни верзии за неуспехот на преговорите
САД и Иран даваат различни верзии за неуспехот на мировните преговори.
Според иранските државни медиуми, разговорите не успеале поради „неразумни барања“ од САД, што спречило постигнување договор за завршување на војната.
Иранскиот државен радиодифузер IRIB соопшти дека „и покрај разните иницијативи од страна на иранската делегација, неразумните барања на американската страна го попречија напредокот на преговорите. Со тоа, разговорите завршија“.
Во меѓувреме, САД имаат поинаков став, велејќи дека биле „флексибилни“ и „попустливи“ за време на процесот.
Американскиот потпретседател Џ.Д. Венс изјави дека претседателот Доналд Трамп го замолил да влезе во разговорите „со добра намера и да вложи максимални напори за постигнување договор“. Тој додаде дека тоа е сторено, но без успех.
Венс нагласи дека презентирал „многу едноставен предлог“, за кој рече дека е конечната и најдобра понуда од американската страна, но дека немало напредок во преговорите.
Сè уште не е јасно кои ќе бидат следните чекори во рамките на двонеделното примирје, ниту дали ќе има нови разговори.
Саудиска Арабија го обнови главниот нафтовод по нападите
Саудиска Арабија го врати целосниот капацитет на својот главен нафтовод Исток-Запад откако тој и околната инфраструктура беа нападнати во четврток.
Министерството за енергетика објави дека нападите го запреле транспортот на околу 700 барели нафта дневно преку овој нафтовод.
Од почетокот на американско-израелската војна со Иран, Саудиска Арабија беше принудена да го пренасочи извозот на нафта од Ормутскиот теснец, каде што пратките речиси престанаа, насочувајќи ги кон нафтоводот Исток-Запад, кој испраќа нафта до терминал во Црвеното Море.
Министерството за енергетика, исто така, објави дека производствениот погон во Манифа, во близина на брегот, е повторно во функција по нападите од минатата недела, додека продолжуваат поправките на нафтеното поле Хураис, подалеку во внатрешноста.
Иран тврди дека имал несогласувања со САД по две или три важни прашања
Иранското Министерство за надворешни работи во неделата соопшти дека преговорите со САД не успеале поради „разлика меѓу нашите ставови по две или три важни прашања“.
„На крајот, разговорите не резултираа со договор“, изјави портпаролот Есмаил Багаеи за иранската државна телевизија. Тој не прецизираше за кои прашања станува збор.
Според Багаеи, американските и иранските преговарачи „всушност постигнале меѓусебно разбирање“ на неколку теми. Преговарачите разговарале за Ормускиот теснец, рече Багаеи, но не спомена никаква дискусија во врска со нуклеарното оружје.