САД очекуваат да ја завршат својата воена операција во Иран „во рок од неколку недели, а не месеци“, изјави американскиот државен секретар Марко Рубио по состанокот со министрите за надворешни работи на Групата седум (Г7) во Франција, додека американско-израелската војна против Иран се приближува кон својата петта недела.
Зборувајќи пред заминувањето за САД на 27 март, Рубио исто така рече дека Вашингтон би можел да ги постигне своите цели во Иран без копнени трупи и дека Иран можеби се обидува да воспостави систем на плаќање за премин низ Ормутскиот теснец.
Поддржете го ВРЕМЕЗачувај ја вистината.
Професионалното новинарство е во јавен интерес. Вашата поддршка му помага да остане независно и кредибилно. Придонесете и вие. 1 евро прави разлика.
Писмо до читателот — Зошто бараме ваша поддршка Придонесете„Ние сме пред распоредот... очекуваме да го завршиме... тоа е прашање на недели, а не на месеци“, рече тој за воената кампања.
„Ќе ја уништиме нивната морнарица… нивните воздухопловни сили… нивната способност да произведуваат ракети и беспилотни летала… и значително ќе ги намалиме нивните ракетни лансери“, рече Рубио, додавајќи: „Можеме да ги постигнеме сите наши цели без војници на терен… ова нема да биде долготраен конфликт“.
Осврнувајќи се на американските трупи распоредени во регионот, тој рече дека распоредувањата имаат за цел „да му дадат на претседателот максимална флексибилност и максимална можност да се справи со потенцијални сценарија, доколку се појават“.
Коментарите на Рубио доаѓаат во време кога Иран предупреди за нови напади низ Блискиот Исток и ги повика цивилите да ги избегнуваат областите во близина на американските сили, еден ден откако американскиот претседател Доналд Трамп го продолжи рокот до 6 април за Техеран да го отвори Ормутскиот теснец, клучен пат за транспорт на нафта и гас од Персискиот Залив до глобалните пазари.
Во соопштението, министрите за надворешни работи на Г7 и високиот претставник на Европската Унија повикаа на итно запирање на нападите врз цивилната инфраструктура во американско-израелската војна против Иран.
„Не може да има оправдување за намерно таргетирање на цивили во ситуации на вооружен конфликт, како и за напади врз дипломатски објекти“, рекоа министрите.
Г7 е составена од САД, Велика Британија, Канада, Франција, Германија, Италија и Јапонија.
Иран не презеде никаков потег за отворање на Ормутскиот теснец. Во соопштението од 27 март, Исламската револуционерна гарда соопшти дека ќе го држи водниот пат затворен и дека сите потенцијални обиди за премин во кои се вклучени САД, Израел или нивните сојузници ќе бидат одговорени со „строги мерки“.
По предупредувањето на Гардата, медиумите објавија дека на 27 март, три брода од различни земји се вратиле од Ормутскиот теснец.
Ормутскиот теснец сочинува околу една петтина од глобалните испораки на нафта, а неговото ефикасно затворање од страна на иранските сили стана централно прашање на конфликтот, кој започна со нападите на САД и Израел врз Иран на 28 февруари.
Рубио рече дека Иран би можел да воведе тарифен систем за премин низ теснецот, нарекувајќи го „неприфатлив“ и нагласувајќи дека европските и азиските земји кои имаат корист од трговијата преку водниот пат треба да помогнат во обезбедувањето слободен премин откако ќе заврши конфликтот.
„Не бараме од никого да се придружи на борбата“, рече Рубио, додавајќи дека „земјите што се најпогодени [од затворањето на теснецот]... треба да бидат подготвени да преземат нешто во врска со тоа“.
Еден ден претходно, Трамп го продолжи рокот за отворање на Ормутскиот теснец по втор пат, предупредувајќи дека ќе изврши напади врз иранските електрани доколку Техеран не го отвори водниот пат. Тој постави нов рок за Техеран од 6 април.
Минатиот викенд, Трамп изјави дека САД ќе ги „тотално уништат“ иранските електрани ако Техеран продолжи да го блокира Ормутскиот теснец по 48 часа. Подоцна го продолжи рокот до 27 март.
На 26 март, Трамп изјави дека разговорите со Иран „се во тек“ и „одат многу добро“.
Високи ирански претставници негираа дека Техеран е во преговори со Вашингтон, но Иран на 25 март изјави дека разгледува американски предлог од 15 точки и презентираше пет услови за кои вели дека мора да бидат исполнети за да се стави крај на конфликтот.
Според извештаите, американскиот план ги повторува барањата на Вашингтон Иран да ги демонтира своите нуклеарни постројки, да ги ограничи своите ракетни капацитети и да престане да ги поддржува сојузничките сили во регионот.
Рубио на 27 март изјави дека САД сè уште не добиле никаков одговор од Иран и посочи дека контактите биле индиректни.
„Имавме размена на пораки и сигнали од иранскиот систем, што и да е останато од него, за подготвеност да разговараме за некои прашања“, рече тој. „Чекаме дополнително разјаснување за тоа... со кого ќе разговараме, за што ќе разговараме и кога ќе разговараме.“
Неофицијално, Техеран остро одговори на планот од 15 точки на Вашингтон, велејќи дека американските услови се претерани и дека ќе ја заврши војната кога ќе одлучи и ако неговите услови бидат исполнети, инсистирајќи дека има право да ја развива својата програма за балистички ракети.