Застојот меѓу САД и Иран ги зголемува цените на нафтата, додека продолжува затворањето на Ормуз

Брзото отфрлање од страна на американскиот претседател Доналд Трамп на одговорот на Иран на мировниот предлог на САД ги зголеми загриженостите дека 10-неделниот конфликт ќе се одолговлекува и ќе продолжи да го парализира превозот низ Ормутскиот теснец, што ги зголеми цените на нафтата во понеделник.

Меѓународната цена на суровата нафта од типот Брент се зголеми за 4.1% на 105.50 долари за барел, пред малку да падне.

Неколку дена откако Вашингтон презентираше предлог за продолжување на преговорите, Иран во неделата објави одговор фокусиран на прекин на војната на сите фронтови, вклучително и Либан, каде што сојузникот на САД, Израел, се бори против милитантите на Хезболах, поддржани од Иран.

Официјален Техеран, исто така, побара надомест за воена штета, за да го нагласи својот суверенитет над Ормутскиот теснец и ги повика САД да ја прекинат поморската блокада, да гарантираат дека нема да има понатамошни напади, да ги укинат санкциите и да ја укинат забраната за продажба на иранска нафта.

За неколку часа, Трамп ја отфрли понудата на Техеран во објава на социјалната мрежа Truth Social.

„Не ми се допаѓа - Сосема е неприфатливо“, напиша Трамп без да даде дополнителни детали.

САД предложија прекин на огнот пред да започнат разговорите за почувствителни прашања, вклучувајќи ја и нуклеарната програма на Иран.

Техеран реагираше во понеделник бранејќи ја својата позиција.

„Нашиот став е легитимен: бараме крај на војната, укинување на американската блокада и ослободување на иранските средства што беа неправедно замрзнати во банките поради американски притисок“, изјави портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи.

„Безбеден премин низ Ормутскиот теснец и воспоставување безбедност во регионот и во Либан беа други ирански барања, кои се сметаат за дарежлива и одговорна понуда“, додаде тој.

Поради застојот, Ормутскиот теснец е во голема мера затворен. Пред почетокот на војната на 28 февруари, тесниот воден пат пренесуваше една петтина од светската нафта и течен природен гас, а оттогаш стана клучна жариште во конфликтот.

Прекините предизвикани од речиси целосното затворање на теснецот ги принудија производителите на нафта да го намалат извозот, а производството на ОПЕК дополнително се намали во април на најниско ниво за повеќе од две децении, според анкетата на Ројтерс.

Сообраќајот низ Ормутскиот теснец е значително намален во споредба со периодот пред војната. Податоците за превозот од Kpler и LSEG покажаа дека минатата недела само три танкери за сурова нафта го напуштиле водниот пат, со исклучени системи за следење за да се избегнат ирански напади.

Спорадичните судири околу теснецот во последните денови го ставија на тест примирјето кое ги запре целокупните борби откако стапи на сила на почетокот на април.

Во меѓувреме, Вашингтон се соочи со тешкотии во обезбедувањето меѓународна поддршка, бидејќи сојузниците на НАТО одбија да испратат бродови за повторно отворање на водниот пат без целосен мировен договор и меѓународно овластена мисија.

Следните дипломатски или воени чекори остануваат нејасни. Се очекува Трамп да пристигне во Пекинг во среда, каде што се очекува Иран да биде меѓу темите што ќе се разговараат со кинескиот претседател Си Џинпинг.