KOHA.net

Поддржете го TIME. Зачувајте ја вистината.
СВЕТОТ

Иран предлага договор за повторно отворање на Ормускиот теснец во рок од 7 дена

Ирани

Teherani ka paraqitur një propozim të ri për zhbllokimin e Ngushticës së Hormuzit dhe rifillimin e bisedimeve për programin bërthamor. Marrëveshja do të hynte në fuqi brenda shtatë ditësh, nëse Shtetet e Bashkuara heqin bllokadën detare dhe lehtësojnë sanksionet ndaj naftës iraniane

Irani ka ofruar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe rifillimin e bisedimeve për programin e tij bërthamor brenda shtatë ditësh, nëse Shtetet e Bashkuara heqin bllokadën detare, pezullojnë sanksionet ndaj shitjeve të naftës iraniane dhe respektojnë një armëpushim që do të përfshinte edhe Libanin.

Propozimi është paraqitur nga ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, gjatë një takimi privat të enjten në New York, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara. Sipas një prej pjesëmarrësve në takim, Araghchi ka paraqitur kushtet e Teheranit për një marrëveshje të re me Washingtonin.

Trita Parsi, nënkryetar ekzekutiv i institutit kërkimor Quincy Institute, i cili mori pjesë në takim, ka bërë të ditur se Araghchi ka sugjeruar që një marrëveshje e shpejtë mund t’i sjellë përfitime politike presidentit amerikan, Donald Trump, para zgjedhjeve afatmesme të nëntorit.

Deri tani, misioni iranian në Kombet e Bashkuara dhe zyrtarë të tjerë të Teheranit nuk kanë dhënë ndonjë koment zyrtar për këtë propozim.

Propozimi i ri ngjan shumë me një memorandum mirëkuptimi të arritur në qershor, por këtë herë me një afat shumë më të shkurtër për zbatimin e tij. Marrëveshja e mëparshme parashikonte një periudhë të përkohshme prej 60 ditësh, por ajo u rrëzua shpejt pasi Irani rifilloi sulmet ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar se nuk është me nxitim për të arritur një marrëveshje me Iranin. Megjithatë, çmimet e larta të naftës po ndikojnë në rritjen e inflacionit dhe po e bëjnë më të shtrenjtë koston e jetesës në Shtetet e Bashkuara.

Në anën tjetër, mbetet e paqartë nëse forcat më konservatore që kanë ndikim të madh në strukturat iraniane të sigurisë do t’i pranojnë kompromiset e mbështetura nga figura më të moderuara, përfshirë presidentin Masoud Pezeshkian.

Sipas Trita Parsit, nëse Trumpi vlerëson se një marrëveshje e tillë mund t’i sjellë përfitime politike para zgjedhjeve afatmesme dhe të ndihmojë në uljen e çmimeve të karburanteve, atëherë mund të ketë më shumë hapësirë për kompromis nga të dyja palët.

Megjithatë, ai ka paralajmëruar se ekziston mosbesim i thellë, veçanërisht për mundësinë që Irani ta përdorë marrëveshjen vetëm për të fituar kohë, për të rritur eksportet e naftës dhe për të lehtësuar presionin ekonomik.

Një tjetër shenjë e lëvizjeve diplomatike u regjistrua të premten, kur presidenti iranian Masoud Pezeshkian priti kryeministrin e Katarit. Katari ka luajtur rol të rëndësishëm si ndërmjetës mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, përfshirë edhe gjatë bisedimeve indirekte që dy vendet zhvilluan këtë javë në New York.

Ende nuk është bërë e qartë se sa gjatë do të qëndrojnë Pezeshkian dhe Araghchi në Shtetet e Bashkuara pas fjalimit të presidentit iranian në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së të mërkurën.

Ndërkohë, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka thënë se Washingtoni është i gatshëm të shqyrtojë mundësinë për shkëmbim mesazhesh me Teheranin nëse krijohet një mundësi për këtë.