Што е „планината Казма“, иранското упориште кое Трамп се заканува дека ќе го нападне?

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, ги обнови заканите за напад врз „Планината Казма“, подземен нуклеарен комплекс во близина на Натанц во Иран, додека тензиите меѓу Вашингтон и Техеран продолжуваат да растат.

Познат во Иран како Кух-е Коланг Газ Ла, комплексот се наоѓа околу 220 километри јужно од Техеран и само два километри од нуклеарниот објект Натанз, каде што се наоѓаат две од главните постројки за збогатување ураниум.

Малку се знае за тоа што се наоѓа во внатрешноста на планината, но експертите проценуваат дека објектот е изграден околу 100 метри под слоевите гранит, што го прави еден од најзаштитените нуклеарни објекти во Иран. Неговата изградба сè уште не се смета за завршена.

Според анализата на Институтот за наука и меѓународна безбедност, работата започнала во 2020 година, по експлозијата во нуклеарниот погон Натанз, што иранските власти ја опишале како чин на саботажа.

Поранешниот шеф на иранската нуклеарна програма, Али Акбар Салехи, подоцна изјави дека Иран започнал со изградба на „модерен, поголем и посеопфатен објект во срцето на планината во близина на Натанц“, наменет за производство на напредни центрифуги - уреди што се вртат со голема брзина за збогатување на ураниум и производство на нуклеарно гориво.

Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) претходно соопшти дека Иран најавил нуклеарни активности на локацијата. Директорот на МААЕ, Рафаел Гроси, во март изјави дека ова е „дел од нивната систематска цел да ги преместат најчувствителните објекти под земја“.

Сателитските снимки анализирани од експерти покажуваат два пара влезови во тунелот, како и нов безбедносен ѕид изграден околу комплексот.

исто така СВЕТОТ 6 август 2026 година Порака од Иран до земјите од Заливот: Кажете му на Трамп да се повлече, или ќе ве удриме силно

И покрај заканите со напад, Трамп претходно изјави дека американските разузнавачки служби не идентификувале активности во овој комплекс.

Сепак, експертите предупредуваат дека објектот, поради неговата голема длабочина и заштита со слоеви гранит, може да биде надвор од дофат дури и на најмоќните американски бомби за разбивање бункери, што би го направило секој напад исклучително тежок.

Според проценките, комплексот би можел да игра клучна улога во обновата на капацитетот за производство на центрифуги во Иран, иако сè уште не е познато кога ќе биде целосно оперативен.