Што сака секоја страна од состанокот Трамп-Зеленски-ЕУ во Белата куќа

Се очекува понеделник вечерта да биде ден различен од кој било друг во Белата куќа, бидејќи врвните европски лидери ќе направат ретка заедничка посета за клучни разговори за Украина.

Она што беше најавено како средба меѓу двајцата претседатели, Доналд Трамп и Володимир Зеленски, сега се претвори во повеќе самит.

Лидерите од Обединетото Кралство, Франција, Германија, Италија, Финска, Европската Унија и НАТО го преминаа Атлантикот за да го кажат своето мислење за тоа како треба да заврши тригодишната војна со Русија и под кои услови.

Тоа е одраз на тоа колку се високи ризиците и растечката загриженост на Европа дека САД го промениле својот став, во помалку поволен за Украина.

Но, што сака секоја страна од овие разговори?

исто така СВЕТОТ 19 август 2025 година Најважни моменти од разговорот на Трамп со Зеленски и Европејците

САД: Договор, каков било договор

Предизборното ветување на Трамп беше дека ќе го реши овој конфликт уште на првиот ден од мандатот, но шест месеци подоцна, напредокот што тој го посакува сè уште не постои.

Условите на секој договор му се чинеа помалку важни на Трамп од самиот договор, па затоа условите се менуваа со текот на времето.

Откако се сретна со рускиот претседател Владимир Путин во Алјаска во петокот, се чини дека Трамп ги напушти критиките кон Москва и заканата од санкции и одлучи да го зголеми притисокот врз Зеленски.

Во неделата вечерта, тој го предупреди украинскиот претседател дека мора да се откаже од надежите за членство во НАТО и дека ќе мора да се откаже од Крим, кој Путин нелегално го анектираше во 2014 година.

Пратеникот на Трамп, Стив Виткоф, изјави дека Вашингтон ќе ѝ понуди на Европа безбедносни гаранции со цел да се одврати понатамошна руска агресија. Но, деталите остануваат нејасни.

Досега, САД се спротивставуваа на европските барања да се посветат на идната безбедност на Украина. Сите очи ќе бидат насочени кон Белата куќа подоцна за да се види дали тоа навистина се променило.

Украина: Избегнување на предавање на територија

Зеленски се наоѓа во незавидна позиција да биде принуден да стои на својот став наспроти сè понетрпеливиот Доналд Трамп, кој се чини дека е под влијание на Путин и кој веќе го обвини Зеленски за попречување на мирот.

Трамп веројатно ќе му каже на Зеленски дека мора да се согласи да се откаже од земјиштето. Ова ќе биде исклучително тешко за украинскиот претседател да се откаже, бидејќи тоа би значело повлекување од Донецк и Луганск, региони за кои илјадници украински војници се бореле и загинале од 2022 година.

Ова, исто така, би ѝ овозможило на Русија да контролира големи делови од територијата што подоцна би можела да ги користи како почетна точка за понатамошна агресија.

Значи, Зеленски не може да прифати концесии на земјиште без силни безбедносни гаранции што би стапиле на сила доколку Русија повторно нападне. Тие би можеле да бидат понудени од НАТО, но Трамп јасно стави до знаење дека Украина нема да се приклучи на алијансата.

исто така СВЕТОТ 8 јули 2026 година Трамп: Поретко разговараме со Путин, сака брзо да заврши војната

Деталите за евентуалните алтернативни гаранции веројатно сè уште не се разработени, но без нив ќе му биде тешко на Зеленски да донесе какви било одлуки.

Украина е исто така загрижена дека Трамп се чини дека се префрлил од желба за прекин на огнот кон инсистирање на целосен мировен договор. Тоа би можело да потрае неверојатно долго, а воедно да се земат предвид континуираните руски напади, цивилните жртви и загубите на фронтот.

Европа: Посветеност на САД кон безбедноста на Украина

Европските лидери ќе се обидат да го притиснат Трамп подетално да дефинира како би можеле да изгледаат безбедносните гаранции на САД за Украина.

Двосмисленоста на изјавите на САД по ова прашање е алармантна за Европејците, кои веруваат дека заштитата од можни идни напади од страна на Русија ќе мора да дојде од веродостојна американска посветеност.

Исто така, постои нервоза околу идејата дека САД би можеле да инсистираат Украина да отстапи територија на Русија. Европскиот континент има долга историја на крвави војни, а лидерите сакаат да избегнат сценарио во кое границите на суверена земја се насилно прецртуваат.

Овие сериозни загрижености ја објаснуваат невидената одлука толку голем контингент лидери да ја посетат Белата куќа во последен момент.

Минатата недела, виртуелниот состанок меѓу САД и ЕУ пред самитот во Алјаска се чини дека ги зајакна критиките на Трамп кон Русија. Сега кога се чини дека тој се враќа на страната на Москва, европските лидери ќе се обидат да му стават до знаење дека нивните загрижености за долгорочната безбедност на континентот не се променети.

Русија: Повеќе украинска земја

Денес нема да има руски претставник во Белата куќа. Тоа можеби нема да биде важно: Путин се чини дека доволно го импресионираше Трамп минатата недела за Москва да може да биде сигурна дека нејзиното гледиште ќе биде соодветно претставено.

Трамп веќе изјави дека Украина нема да се приклучи на НАТО, а Русија сака таа обврска да биде повторена и ратификувана. Таа, исто така, сака целосна контрола врз Донбас, што би значело дека Киев ќе се откаже од територијата што сè уште ја држи во регионите Донецк и Луганск.

исто така СВЕТОТ 15 јануари 2026 Кремљ го поддржува Трамп по неговата изјава за Зеленски

Можеби најважно од сè, Москва успеа да го импресионира Трамп дека сега од Зеленски зависи да склучи договор за прекин на војната - иако добро знае дека не може веднаш да се согласи да се откаже од територија. 

Победа за Русија би била ова триење да доведе до тоа Трамп да биде засекогаш отстранет од преговарачката маса и да ги остави Украина и Европејците сами да се грижат за себе.