Само 3900 асистенти се вработени за 339 деца со попреченост. Покрај малиот број професионалци за поддршка кои се разгледуваат, политиките за интеграција исто така се критикуваат како неефикасни. За експертите за образование, доделувањето помошник на детето може да доведе до изолација, а не до интеграција.
Како што влегуваме во втората недела од новата учебна година, старите проблеми го опседнуваат образовниот систем.
За 3903 деца со попреченост во редовна настава ангажирани се 339 асистенти.
Тоа значи дека секој асистент треба да издржува приближно 11.5 деца.
Додека законот предвидува сооднос од 1 помошник за едно или 2 деца.
Професорот и експерт за образовни политики, Џавит Реџај, иако смета дека е постигнат напредок во интеграцијата на децата со попреченост, има забелешки за пристапот или политиките за интеграција.
исто така
Ќехаја: Немањето асистенти за децата со попреченост, проблем за нивно вклучување во образованието
„Помошникот на детето со посебни потреби работи само со тоа дете и само дополнително го изолира тоа дете од остатокот од одделението. Тоа не беше целта на интегрираниот пристап“, рече Реџај.
Професорот Реџај предлага промена на пристапот. Според него, асистентите треба да бидат за наставникот а со тоа и за цело одделение.
„Сите деца, повеќе или помалку, имаат посебни образовни потреби, посебни таленти, посебни тенденции. Затоа ова прашање треба да се третира холистички, на ниво на наставникот“, рече Реџај.
Косово следи политики на интегрирани паралелки, каде децата со попреченост не се образуваат посебно.
За помош на овие деца се ангажираат асистенти кои се обучени од Министерството за образование, а кои потоа некогаш се вработуваат, а некогаш не.
Во одговорот на МЕСТИ се наведува дека целта е бројот на асистенти да достигне 500. Велат дека презеле дополнителни мерки.
„Нема никакви законски пречки, има недостиг од дипломирани студенти на ниво 5 за асистенти. Но, МАШТИ (Агенција за стручно образование и обука) презеде мерки и во два града како Ѓакова и Гњилане додаде две групи за нивна обука“, велат од МАШТИ.
Од организацијата „Хандикос“ велат дека мора да се работи и на идентификација и интеграција на децата со попреченост, бидејќи, според нив, голем дел се надвор од образовниот систем.
исто така
На учениците со попреченост не им се нудат основни услови за образование
„Според статистиката на УНИЦЕФ, само 12 отсто од децата со попреченост се вклучени во училишните институции во Косово, додека останатите 88 отсто се во нивните домови. Поради оваа причина, и при официјалните средби, но и во нашите јавни изјави бараме институциите да направат нешто конкретно за вклучување на овој голем број деца во процесот на учење“, рече Хандикос.
Некои родители, за да ја покријат оваа празнина што ја оставаат институциите, вработуваат персонални асистенти за своите деца.