Протерани Турци, сведоци на судењето на поранешниот шеф на АКИ

Пред седум години, шест Турци беа уапсени на Косово и предадени на турските власти во рок од еден ден. Набрзо таму беа осудени, обвинети дека се ѓуленисти. Но, во средата, четворица од нив се појавија во Судот во Приштина за да дадат докази во случајот каде што поранешниот шеф на КИА е обвинет дека е директно вклучен во нивната депортација, кршејќи ги законските процедури.

Депортацијата на шестмина турски државјани пред седум години предизвика една од најголемите реакции во јавноста за начинот на кој беа предадени на Турција во рок од еден ден.

Обвинети дека се дел од движењето Фето, во Турција беа судени и осудени на повеќегодишна затворска казна.

Но, во средата, четворица од нив беа сведоци на повторното судење во Косово против тогашниот началник на Косовската разузнавачка агенција, Дритон Гаши, обвинет дека е директно вклучен во нивната депортација, кршејќи ги законските процедури.

Сослушувањето, сепак, пропадна, бидејќи турскиот преведувач не се појави во Основниот суд во Приштина.

„Поради немање преведувач, бараме судот во рок да го оправда денешното отсуство во судот, потоа ќе бидат преземени процесни дејствија.

Четворицата Турци беа поканети на повторното судење за случајот „Ѓуленисти“ како сведоци на обвинителството.

Во првото судење за случајот, во 2023 година, Уставниот суд го прогласи за виновен Гаши, осудувајќи го на 4 години и 8 месеци затвор, а Ваљон Красниќи од МВР и Рахман Силемани од полиција беа ослободени од обвиненијата.

Но, во декември 2024 година, Апелациониот суд го врати предметот на повторно судење само по точка 1 од решението против обвинетиот Дритон Гаши, а за другите двајца обвинети беше потврдена ослободителна пресуда.

Истражувачот на Косовскиот институт за правда, Фламур Кабаши, изрази критики кон Косовскиот судски совет и судовите, по неуспехот на седницата во средата.

„Како што видовме денеска, рочиштето пропадна поради недостиг на превод. Ова е своевидно разочарување и нарушување на довербата на јавноста во однос на прашањето за развојот на судскиот процес, во побрзо и поправедно време. Судскиот систем мора да даде се од себе овие пропусти да се отстранат во целост. Судскиот совет и Судот мора да бидат повнимателни и такви пропусти да не се случуваат.

И Хилми Јашари, поранешен народен правобранител, изјави дека протерувањето на шест турски државјани е спротивно на човековите права.

„Конечниот заклучок беше дека сите дејствија се во целосна спротивност со овие меѓународни стандарди, особено со конвенциите што беа во сила. Имаа статус според законот за странци, редовни на Косово, имаа континуирани барања до Министерството за продолжување на овие дозволи за престој и беа во работен однос, кои беа регулирани со работен однос, согласно законот во Косово. 

Четворица од шесте турски државјани протерани од Косово во март 2018 година: Јусуф Карабина, Хасан Хисејн Гунакан, Џихан Озкан и Осман Каракаја се вратија на Косово минатата година.

Мустафа Ердем и Кахраман Демирез се уште се во Турција.

Според обвинението поднесено од Специјалното обвинителство на Република Косово, Дритон Гаши, како службено лице во времето на извршувањето на кривичното дело (генерален директор на Косовската разузнавачка агенција - КИА), е обвинет за злоупотреба на службената положба, со неизвршување на службените должности согласно неговата надлежност, на начин што му препорачал на Министерството за внатрешни работи на Министерството за внатрешни работи на ДС Работи да им се одземат дозволите за престој на турските државјани Џихан Озкан, Јусуф Карабина, Кахраман Демирез, Хасан Хисејн Демир и Мустафа Ерден и да не им се даде дозвола на Осман Каракоја, со образложение дека тие претставуваат закана за националната безбедност, факт што воопшто не е докажан во постапка што ја спроведуваат директорот на Р.Сајр Министерството за внатрешни работи, во натамошниот текст ДМХ, препорачало издавање на шест наредби за насилно протерување на оштетените од Република Косово.

Од ПСРК тврдат дека обвинетиот Дритон Гаши, за оваа постапка и за насилно депортирање на жртвите од Република Косово, не ги известил претседателот и премиерот на Република Косово, како што предвидува Законот за КВР, ниту Главниот државен обвинител како што е предвидено со член 25 од Законот за КВР и дека исто така ги пречекорил овластувањата вклучително и КВР при организирање патување, превоз и учество во операцијата за депортирање што не биле во надлежност на агенцијата што ја раководел, потоа директно се вклучил во акцијата на нивно протерување иако тоа не било во негова надлежност.