Албанија потпиша договор за гас од 6 милијарди долари со САД

Во Тирана беше потпишан договор за енергетска безбедност вреден 6 милијарди долари во присуство на премиерот на Албанија, Еди Рама, и амбасадорката на Соединетите Американски Држави во Грција, Кимберли Гилфојл.

Договорот беше потпишан помеѓу албанската компанија „Албгаз“ и две големи меѓународни компании, едната американска, а другата грчка.

Документот предвидува развој на Енергетскиот центар во Валона и рамковниот договор за снабдување со течен природен гас, како важни чекори кон диверзификација на изворите на енергија и зајакнување на енергетската независност, во тесна соработка со Соединетите Американски Држави, како и интеракција со Грција.

На потпишувањето на договорот му претходеше објава на X од страна на амбасадорката на САД во Грција, Кимберли Гилфојл.

„... во Тирана за да ја унапредам енергетската агенда на американскиот претседател и да му се придружам на премиерот Еди Рама на церемонијата на потпишување на историскиот договор меѓу Албанија, Venture Global и Aktor LNG USA за 20-годишен договор за американски течен природен гас“, нагласи амбасадорот.

Таа рече дека обврската од 6 милијарди долари ја зајакнува енергетската безбедност и националната безбедност низ целиот регион.

„Кога Соединетите Американски Држави, Албанија и Грција соработуваат, овој регион е поповрзан, побезбеден и попросперитетен“, рече амбасадорот Гилфојл.

Договорот има за цел изградба на инфраструктура во Валона за увоз на течен гас од САД и негова регасификација за снабдување во Јужна Европа.

Албанскиот министер за енергетика и инфраструктура, Енеа Какарачи, за време на церемонијата на потпишување на договорот, изјави дека партнерството со САД ја одразува заедничката визија за изградба на безбедна и одржлива енергетска иднина.

„Централен столб на оваа визија е развојот на Енергетскиот центар во Валона, кој е компонента, проект од повеќе компоненти што ќе ја редефинира улогата на Албанија на оваа енергетска мапа“, рече тој.

Енергетски центар во Валона

Енергетскиот центар во Валона, за кој се предвидува да произведува 97 MW електрична енергија годишно, беше изграден во октомври 2011 година.

Неговата цел беше да произведува електрична енергија од нафта/гас и да ја намали зависноста на Албанија од хидроцентралите и да ги реши проблемите со снабдувањето со електрична енергија во услови на врвно оптоварување, како и во услови на недостаток на врнежи од дожд.

Проектот беше финансиран од Албанската електроенергетска корпорација, Светската банка, Европската банка за обнова и развој и Европската инвестициска банка, ЕИБ.

Проектот чинеше 130 милиони евра. По завршувањето, тој претрпе сериозни технички проблеми, главно со системот за ладење, и во голема мера е затворен од 2012 година. Во последниве години, албанската влада разговараше за неколку планови за негово повторно активирање, но не е донесена никаква одлука.

Американскиот амбасадор во Атина ја опиша Албанија како цврст партнер на САД и земја од исклучително стратешко значење за Балканот и Европа.

„Претседателот Трамп беше страствен поборник за енергетска безбедност. Неговата визија и активности го зајакнаа фактот дека обезбедувањето одржлива енергија ги зајакнува Соединетите Американски Држави и нашите стратешки сојузници. Администрацијата на Трамп ја воздигна енергетската соработка како столб низ целиот свет. А денешното потпишување е опиплива манифестација на тој напор“, рече Гилфојл.

Амбасадорката, исто така, нагласи дека САД поддржуваат Балкан кој е повеќе меѓусебно поврзан, енергетски побезбеден и попросперитетен, а Албанија, како што рече таа, е од суштинско значење за оваа визија.

Дури и премиерот на Албанија, Еди Рама, го опиша овој договор како од извонредно значење.

„Валона ќе стане критична точка за енергијата во Југоисточна Европа. Ја нагласувам важноста на потребата Албанија и Грција да ја зајакнат нашата врска и соработка на многу начини, но особено во однос на снабдувањето со енергија, производството на енергија и отпорот кон енергетската независност. Со позиционирање на Албанија како конектор, протокот на енергија поминува низ Западен Балкан, придонесува за стабилноста на регионот и влијае на енергетската безбедност на нејзините соседи“, рече Рама.

Албанскиот премиер изјави дека партнерството меѓу Албанија и САД денес пренесува многу јасна порака дека дури и малите земји можат да станат дел од решавањето на најитните предизвици, како што е потребата од енергија.

Во меѓувреме, Косово нема цевководна мрежа за дистрибуција на природен гас, ниту вграден институционален систем за управување со овој сектор.

Сепак, Косовската енергетска стратегија за периодот 2022-2031 година предвидува можност земјата во иднина да се поврзе со регионалните гасни мрежи.

ВИДЕО: