Србија не се откажува од рускиот гас, Косово го „осудува“.

Србија не се откажува од рускиот гас и покрај повиците од Западот да им се придружи во воведувањето санкции. Пристапот на северниот сосед беше осудуван од косовските лидери и критикуван од оние на ЕУ дека и дозволува на Србија да биде и со Западот и со Истокот. За време на расправата за ова, опозицијата ја потсети Владата на Курти дека одбива да биде вклучена во проектите за гас поддржани од Соединетите држави.

Србија продолжува да ја проширува соработката со Русија и покрај повиците од Западот да се усогласи со нив во отфрлањето на руските производи и воведувањето санкции. Договорот од претходниот ден со Русија, од која северниот сосед ќе се снабдува со природен гас, е постигнат по телефонскиот разговор меѓу српскиот претседател Александар Вучиќ и неговиот руски колега Владимир Путин.

Ден по договорот, во Белград престојуваа еврокомесарот за проширување Оливер Вархеји и европратеничката Виола фон Крамон.

По средбата, Крамон наводно побарал од Вучиќ да излезе од канџите на Русија.

„Не е на нас од ЕУ да го наметнеме ова, туку одлуката мора да дојде од внатре, од српската влада, со нивното разбирање дека ако сакаат да бидат дел од ЕУ, тоа оди со вредностите и стандардите. кои вклучуваат спроведување на санкции“, рече Крамон, кој е известувач за Косово во ЕУ.

Таа го повтори и барањето на Зелените на Европа за затворање на Рускиот хуманитарен центар во Ниш.

„Секако дека сме загрижени за Хуманитарниот центар во Ниш. Тоа не е само барање на Зелените. Сакаме да видиме намалување на руското влијание и повлекување на руските дипломати и институции од Србија. Не можете да бидете под влијание на некој кој води крвава војна на работ на Европа“, нагласи репортерот Крамон.

Дописникот на Тајм од Брисел, Аугустин Палокај, вели дека ЕУ е разочарана од приближувањето на Србија кон Русија. Но, тој нагласи дека во моментов не споменуваат конкретни санкции со кои може да се соочи Белград.

„Дипломатите од земјите-членки посочуваат дека Србија може да заборави на европската иднина доколку продолжи да има стратешко партнерство со режимот на Путин во Русија. Како ќе се манифестира незадоволството на Европската унија може да се види во наредните денови, но во ЕУ не исклучуваат никаква можност. Но, од земјите кои сакаат да станат членки се бара да ги почитуваат европските вредности, а тие се опозиција на Русија во овој момент и нејзината агресија врз Украина“, рече Палокај.

Според Вучиќ, во врска со договорот кој е на маса, покрај Москва, известени се и центрите на Западот, како и Украина, на кои продолжува руската агресија.

Вучиќ и се заблагодари на Русија што му понудила нов долгорочен договор со поволни услови за снабдување со гас.

„Се договоривме да го потпишеме првиот елемент од тригодишниот договор, што е исклучително погодно за српската страна и дека платформата ќе остане иста, па цената ќе биде многу поволна. Останува да се разговара за количината со Гаспром. Путин, поради индустријализацијата на земјата во последните години, има поголема потрошувачка на гас, но ќе разговараме со „Гаспром“ и ќе имаме безбедна зима во зависност од разговорот. Благодарен сум на нашите руски партнери за коректноста“, рече Вучиќ.

Според информациите, цената на гасот што Србија ќе го купува од руски „Гаспром“ во моментов е три пати пониска од цената по која другите европски земји го купуваат овој материјал, додека во зима оваа цена ќе биде десет до 12 пати пониска.

Вучиќи рече дека се очекува цената да биде од 340 до 350 долари за 1000 кубни метри гас, но „ова не е конечна цена, бидејќи ќе зависи од количината што ќе биде испратена“.

Тој нагласи дека се договориле за цената за набавка на 2.2 милијарди кубни метри гас годишно и додаде дека на Србија поради развојот на индустријата и се потребни уште 800 милиони кубни метри.

Косовскиот премиер Албин Курти исто така го коментираше договорот. Тој рече дека Путин и Вучиќ веќе не треба ни да се среќаваат, бидејќи се договориле преку телефонски разговори.

„Веќе не ни треба да се состануваат: договорите меѓу Путин и Вучиќ сега се постигнуваат преку телефонски разговори“, напиша Курти на Твитер и ја прикачи веста за разговорот што Вучиќ и Путин го имале на 25 ноември 2021 година.

Во меѓувреме, Блерим Вела, шеф на кабинетот на претседателот на Косово, Вјоса Османи, рече дека Србија наместо да ги усогласува позициите со ЕУ, соработува со Русија, бидејќи праша до кога Европската унија ќе го толерира ваквото однесување на Србија.

„Путин и Вучиќ денеска во телефонски разговор се согласија дека Русија ќе продолжи да ја снабдува Србија со природен гас, а двете земји ќе продолжат да го зајакнуваат своето партнерство. Србија, земја кандидат за членство во ЕУ, наместо да ги усогласува санкциите со ЕУ, ја продлабочува соработката со Русија. До кога ЕУ ќе го толерира ова?“, напиша Вела.

Но, според опозицијата, најмоќниот одговор против договорот Вучиќ-Путин би била одлуката на Владата на Косово да се вклучи во проектот за гасоводот поддржан од САД, што досега одбиваше да го направи.

„Владата треба да ја прочита ситуацијата против оваа соработка меѓу Србија и Русија. Имавме наши стратешки партнери во САД. Оценуваме дека Владата на Курти направи погрешни чекори во однос на САД. Тоа беше проблемот со гасот. Преминот од проектот за гасоводот во проектот за батерии беше стратешка и колосална грешка што ја направи Владата“, рече Абелар Тахири, шеф на пратеничката група на Демократската партија (ПДК), по состанокот на Претседателството во понеделникот.

Бесник Тахири, шеф на пратеничката група на Алијансата за иднината на Косово (ААК), исто така беше критичен.

„Владата денеска мораше да донесе одлука за американскиот гасовод. Ова би бил нашиот најдобар одговор, против оваа акција на Србија“, рече Тахири.

Како дел од напорите да се најдат други алтернативи надвор од рускиот гас, лидерите на Балканот претходно овој месец се состанаа во Грција. Договорот е постигнат меѓу премиерот на Северна Македонија Димитар Ковачески, бугарскиот Кирил Петков и српскиот претседател Александар Вучиќ. Поттик на овој проект, во кој Косово не е вклучено, даде и претседателот на Европскиот совет, Шарл Мишел.

„Исто така, ја санкционираме Русија за да изврши финансиски, економски и политички притисок врз неа, бидејќи нашата цел е едноставна: мора да ја скршиме руската воена машина“, рече Мишел. „Уверен сум дека Советот веднаш ќе воведе други санкции, особено за руската нафта.

Мишел ги даде коментарите додека ЕУ се бори да изгради консензус за руските нафтени санкции, при што Унгарија и Словачка сè уште се против.

ЕУ и САД го поддржуваат Трансјадранскиот гасовод бидејќи го гледаат како можност за подобрување на енергетската безбедност и диверзификација на европските пазари на гас, на кои доминира рускиот гас.

Во моментов, владата на Косово не покажа интерес за изградба на гасоводната мрежа што ќе го поврзе Косово со Северна Македонија.

Проектот за изградба на гасна инфраструктура со Северна Македонија требаше да се направи со поддршка на американската агенција, Корпорацијата Милениумски предизвик (MCC), со заеми од Европската банка за обнова и развој (ЕБОР), како и од Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF). Овој проект се очекуваше да го чини Косово 600 милиони евра, што, според Владата, не било економски поволно.

Од друга страна, Србија е дел од гасните проекти кои се поддржани од Западот, како оној за кој се разговараше во Грција.

Србија и Белорусија се меѓу единствените земји во Европа кои не воведоа санкции кон Русија поради инвазијата на Украина.

Некои европски земји веќе ги прекинаа испораките од руската држава.

На 21 мај, Финска потврди дека Русија го суспендирала гасоводот откако нордиската земја одби да плати во рубљи за купен гас од Гаспром.

Русија, исто така, ги прекина испораките на гас за Полска и Бугарија, кои одбија да платат во рубљи за руската енергија.